پایگاه خبری وبدا

فلوشیپ جراحی سرطان دانشگاه علوم پزشکی مشهد از توسعه روش‌های نوین جراحی، حفظ پستان، کاهش تخلیه غدد لنفاوی و اجرای طرح‌های پژوهشی مبتنی بر هوش مصنوعی با هدف تشخیص دقیق‌تر و کاهش عوارض درمان سرطان پستان خبر داد.

دکتر آسیه‌سادات فتاحی معصوم، استاد گروه جراحی و فلوشیپ جراحی سرطان دانشگاه علوم پزشکی مشهد در گفتگو با وب دا با اشاره به پیشرفت‌های چشمگیر حوزه جراحی سرطان پستان در بیمارستان امید مشهد اظهار کرد: اقدامات تشخیصی و درمانی این حوزه نسبت به دو دهه گذشته تحول قابل‌توجهی داشته است؛ به‌گونه‌ای که امروزه حتی ضایعاتی که با معاینه قابل لمس نیستند، از طریق تصویربرداری و با استفاده از تکنیک‌های تخصصی قابل شناسایی و درمان هستند.

وی با تأکید بر اهمیت تشخیص زودهنگام افزود: شناسایی بیماری در مراحل اولیه، فرصت استفاده از روش‌های درمانی مؤثرتر و کم‌عارضه‌تر را فراهم می‌کند و به همین دلیل، غربالگری و مراجعه به‌موقع باید مورد توجه قرار گیرد.

حفظ پستان و کاهش عوارض جراحی با تکنیک‌های نوین

این عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با اشاره به توسعه تکنیک‌های آنکوپلاستی گفت: این روش‌ها با تلفیق درمان سرطان و حفظ زیبایی، به جراحان کمک می‌کنند تا ضمن برداشتن بافت درگیر، شکل و ظاهر پستان را تا حد امکان حفظ کنند و از پیامدهای روانی و اجتماعی ناشی از تغییرات ظاهری بکاهند.

دکتر فتاحی معصوم ادامه داد: در مواردی که برداشتن پستان ضروری باشد نیز می‌توان با استفاده از روش‌های بازسازی هم‌زمان، از ایمپلنت یا بافت خود بیمار برای بازسازی پستان استفاده کرد.

وی تکنیک نمونه‌برداری از غده لنفاوی پیشاهنگ را از دیگر پیشرفت‌های مهم این حوزه دانست و افزود: در صورتی که شواهدی از درگیری غدد لنفاوی وجود نداشته باشد، با بررسی مسیر انتشار سلول‌های توموری می‌توان از تخلیه کامل غدد زیر بغل جلوگیری کرد. دانشگاه علوم پزشکی مشهد از مراکز پیشرو در به‌کارگیری این روش است.

این فلوشیپ جراحی سرطان با اشاره به نتایج مطالعات انجام‌شده در دانشگاه گفت: روند تشخیص بیماران در بررسی‌های ما از مراحل سه و چهار به سمت مرحله دو حرکت کرده و بخش عمده موارد تشخیص در این مرحله قرار گرفته است. همچنین در حدود ۷۰ درصد بیماران، نیازی به تخلیه کامل غدد لنفاوی زیر بغل نبوده است که این موضوع در کاهش احتمال ورم دست و حفظ کیفیت زندگی بیماران اهمیت دارد.

درمان‌های ترکیبی و شخصی‌سازی‌شده برای بیماران

دکتر فتاحی معصوم با اشاره به رویکردهای درمانی جدید اظهار کرد: در بیمارانی که شرایط لازم را داشته باشند، گاهی ابتدا از شیمی‌درمانی برای کوچک کردن ضایعه استفاده می‌شود تا امکان جراحی با حفظ پستان فراهم شود. همچنین روش‌های آنکوپلاستی و بازسازی پستان، متناسب با شرایط بیمار، قابل اجراست.

وی افزود: انتخاب روش درمانی به وضعیت بیماری بستگی دارد و همکاری گروه‌های جراحی سرطان، رادیولوژی، پاتولوژی، آنکولوژی و پزشکی هسته‌ای نقش مهمی در تشخیص دقیق و تعیین مسیر درمان دارد.

هوش مصنوعی در مسیر تشخیص و ارزیابی دقیق‌تر سرطان پستان

این استاد دانشگاه با اشاره به طرح‌های پژوهشی در زمینه هوش مصنوعی گفت: در حال حاضر سه طرح تحقیقاتی در این حوزه در دست بررسی داریم که یکی از آنها به مقاله تبدیل شده و دو طرح دیگر در مرحله اجراست.

وی توضیح داد: یکی از این طرح‌ها به طراحی مدل هوشمند برای ارزیابی خطر ابتلا به سرطان پستان با توجه به ویژگی‌های ژنتیکی و عوامل محیطی جامعه اختصاص دارد؛ زیرا مدل‌های طراحی‌شده در کشورهای دیگر ممکن است به دلیل تفاوت‌های ژنتیکی و محیطی، برای جمعیت کشور ما کارایی کافی نداشته باشند.

دکتر فتاحی معصوم افزود: کاربرد دیگر هوش مصنوعی، کمک به بررسی تصاویر ماموگرافی و شناسایی موارد مشکوک برای ارزیابی دقیق‌تر توسط متخصصان است. همچنین با همکاری گروه انفورماتیک پزشکی، مدلی برای پیش‌بینی میزان درگیری غدد لنفاوی طراحی شده است تا بتوان در صورت پایین بودن احتمال درگیری، درباره استفاده از روش‌های کم‌عارضه‌تر به‌جای جراحی گسترده تصمیم‌گیری کرد.

وی با اشاره به مطالعات انجام‌شده در حوزه اپیدمیولوژی سرطان پستان گفت: بخشی از پژوهش‌های ما به بررسی دلایل تأخیر در مراجعه و تشخیص بیماران و همچنین بازگشت زنان مبتلا به سرطان به محیط کار اختصاص داشته است. نتایج این مطالعات نشان می‌دهد که کمبود آگاهی و ترس از بیماری از عوامل مؤثر در تأخیر مراجعه هستند.

ضرورت توجه به سابقه خانوادگی و مشاوره ژنتیک

دکتر فتاحی معصوم با اشاره به اهمیت ارزیابی خطر ژنتیکی در برخی افراد اظهار کرد: افرادی که در خانواده خود سابقه ابتلا به سرطان پستان، تخمدان، روده یا برخی سرطان‌های دیگر دارند، ممکن است به بررسی تخصصی و مشاوره ژنتیک نیاز داشته باشند.

وی افزود: در دانشگاه علوم پزشکی مشهد، افراد دارای سابقه خانوادگی و مشکوک به خطر بالاتر، به کلینیک‌های مشاوره تخصصی ارجاع می‌شوند و در صورت نیاز، آزمایش‌های ژنتیکی برای آنان انجام می‌شود. نتایج بررسی‌ها در جلسات تخصصی ارزیابی و بر اساس میزان خطر، راهکارهای مراقبتی و پیشگیرانه متناسب پیشنهاد می‌شود.

این استاد گروه جراحی در پایان با تأکید بر اینکه مهم‌ترین عامل در افزایش اثربخشی درمان سرطان پستان، تشخیص اولیه و زودهنگام است، گفت: بانوان نباید به دلیل ترس از تشخیص بیماری، مراجعه به پزشک را به تأخیر بیندازند؛ چراکه شناسایی به‌موقع بیماری، فرصت بیشتری برای استفاده از درمان‌های مناسب و کم‌عارضه فراهم می‌کند.