پایگاه خبری وبدا

روانپزشک مرکز آموزشی، پژوهشی و درمانی شهید هاشمی‌نژاد با هشدار نسبت به مصرف خودسرانه داروهای ضدافسردگی تأکید کرد: فلوکستین، سرترالین و سایر داروهای این گروه، داروهای تجویزی هستند و انتخاب نوع دارو، مقدار مصرف و مدت درمان باید پس از تشخیص و ارزیابی تخصصی بیمار انجام شود؛ چراکه یک داروی مؤثر برای یک فرد ممکن است برای فرد دیگر نامناسب یا حتی زیان‌بار باشد.

به گزارش وبدا، دکتر خشکبارچی، روانپزشک مرکز آموزشی، پژوهشی و درمانی شهید هاشمی‌نژاد، در گفت‌وگو با وبدا اظهار کرد: در سال‌های اخیر مصرف خودسرانه داروهای گروه مهارکننده‌های انتخابی بازجذب سروتونین (SSRI) از جمله فلوکستین، سرترالین، سیتالوپرام و اس‌سیتالوپرام افزایش یافته و تصور اشتباه درباره بی‌خطر بودن این داروها می‌تواند سلامت افراد را با خطر مواجه کند.

وی افزود: هیچ‌یک از داروهای روان‌پزشکی برای مصرف خودسرانه طراحی نشده‌اند و این داروها باید با تشخیص پزشک و تحت نظارت درمانی مصرف شوند؛ زیرا شروع، تغییر مقدار یا قطع آنها بدون نظر پزشک می‌تواند عوارضی برای بیمار ایجاد کند.

چرا افراد به سمت مصرف خودسرانه ضدافسردگی‌ها می‌روند؟

این روانپزشک با اشاره به عوامل مؤثر در مصرف خودسرانه داروهای ضدافسردگی گفت: دسترسی آسان به برخی داروها، استفاده از نسخه‌های قدیمی، توصیه دوستان و آشنایان، اتکا به تجربه دیگران و همچنین خودتشخیصی افسردگی یا اضطراب از مهم‌ترین عواملی است که افراد را به سمت مصرف بدون تجویز این داروها سوق می‌دهد.

دکتر خشکبارچی تصریح کرد: احساس غم، اضطراب، بی‌حوصلگی یا اختلال خواب به‌تنهایی به معنای ابتلا به افسردگی یا یک اختلال روان‌پزشکی مشخص نیست و تشخیص نیازمند ارزیابی دقیق بالینی است.

وی ادامه داد: افسردگی، اضطراب و سایر اختلالات روانی تنها بر اساس چند علامت ظاهری قابل تشخیص نیستند و پزشک برای انتخاب روش درمان باید وضعیت روانی و جسمی، سوابق پزشکی و دارویی و سایر عوامل مؤثر بر سلامت فرد را بررسی کند.

قطع ناگهانی دارو نیز می‌تواند مشکل‌ساز باشد

روانپزشک مرکز شهید هاشمی‌نژاد با اشاره به یکی از باورهای نادرست درباره داروهای ضدافسردگی گفت: برخی افراد تصور می‌کنند اگر پس از شروع مصرف دارو احساس نامطلوبی داشتند، می‌توانند آن را به‌طور ناگهانی قطع کنند؛ در حالی که قطع خودسرانه برخی از این داروها می‌تواند با بروز علائم ناشی از قطع درمان همراه باشد.

وی افزود: سرگیجه، تحریک‌پذیری، سردرد، تهوع و علائم شبه‌آنفلوآنزا از جمله علائمی هستند که ممکن است در پی قطع ناگهانی برخی داروهای ضدافسردگی ایجاد شوند و به همین دلیل تغییر مقدار مصرف یا قطع دارو باید با نظر پزشک انجام شود.

عوارض احتمالی مصرف خودسرانه ضدافسردگی‌ها

دکتر خشکبارچی با اشاره به پیامدهای احتمالی مصرف خودسرانه این داروها خاطرنشان کرد: مصرف بدون تجویز و نظارت پزشک می‌تواند در برخی افراد موجب تشدید اضطراب، بی‌قراری و بی‌خوابی، به‌ویژه در روزهای ابتدایی درمان، شود.

وی ادامه داد: در افراد مستعد، احتمال بروز یا تشدید شیدایی و هیپومانیا نیز وجود دارد و کاهش میل و عملکرد جنسی، تداخل با برخی داروها و بروز علائم ناشی از قطع ناگهانی از دیگر مواردی است که باید مورد توجه قرار گیرد.

این روانپزشک تأکید کرد: بروز تغییر موقت در وضعیت خلقی یا احساس بهتر شدن پس از مصرف دارو به‌تنهایی به معنای مناسب بودن دارو یا صحیح بودن تشخیص نیست و ادامه درمان باید بر اساس ارزیابی پزشک انجام شود.

داروی یک بیمار، لزوماً برای بیمار دیگر مناسب نیست

وی با تأکید بر تفاوت شرایط بیماران اظهار کرد: دارویی که برای یک بیمار بسیار مؤثر است، ممکن است برای فرد دیگری مناسب نباشد یا حتی با توجه به شرایط جسمی و روانی او، عوارض ایجاد کند؛ بنابراین نمی‌توان داروی تجویزشده برای یک فرد را به دیگری توصیه کرد.

دکتر خشکبارچی افزود: انتخاب نوع دارو، تعیین مقدار مصرف، زمان مصرف و مدت درمان، فرآیندی تخصصی است که بر اساس تشخیص بیماری، سوابق فردی و خانوادگی، وضعیت جسمی، بیماری‌های همراه و احتمال تداخل با سایر داروهای مصرفی انجام می‌شود.

وی تصریح کرد: توصیه اطرافیان، نسخه‌های قدیمی و مطالب منتشرشده در فضای مجازی نمی‌تواند جایگزین ارزیابی و تشخیص پزشک متخصص شود.

سلامت روان؛ با خوددرمانی به خطر نیفتد

روانپزشک مرکز آموزشی، پژوهشی و درمانی شهید هاشمی‌نژاد در پایان تأکید کرد: مصرف خودسرانه داروهای روان‌پزشکی نه نشانه آگاهی است و نه راهکاری ساده برای درمان مشکلات روانی؛ این اقدام می‌تواند تشخیص صحیح بیماری را به تأخیر بیندازد، روند درمان را پیچیده‌تر کند و در برخی موارد آسیب‌های جدی به همراه داشته باشد.

دکتر خشکبارچی خاطرنشان کرد: مراجعه به روانپزشک و دریافت درمان متناسب با شرایط هر فرد، مسیر علمی و ایمن برای تشخیص و درمان اختلالات روان‌پزشکی و حفظ سلامت روان است.