پایگاه خبری وبدا

علاقه به دنیای کودکان، از دوران دانشجویی مسیر حرفه‌ای دکتر مهدیه خراشادیزاده را شکل داد؛ مسیری که با انتخاب رشته تخصصی کودکان در دانشگاه علوم پزشکی مشهد ادامه یافت و پس از سه سال تلاش، یادگیری و تجربه‌اندوزی بالینی، به کسب رتبه پنجم آزمون دانشنامه تخصصی کودکان انجامید.

این پزشک جوان که متولد سال ۱۳۷۵ در بیرجند است، موفقیت خود را حاصل مطالعه مستمر از نخستین سال دستیاری، بهره‌گیری از منابع علمی اصلی، پیوند دادن آموخته‌ها با تجربه بالینی و همراهی استادان و خانواده می‌داند. او در گفت‌وگو با وب‌دا، ضمن روایت مسیر تحصیلی خود، توصیه‌هایی کاربردی برای دستیارانی دارد که کسب رتبه برتر در آزمون بورد و ارتقای دانش تخصصی را هدف‌گذاری کرده‌اند.

از علاقه دوران دانشجویی تا انتخاب رشته کودکان

دکتر مهدیه خراشادیزاده تمام دوران تحصیل خود را در شهر بیرجند گذراند و دوره پزشکی عمومی را در دانشگاه علوم پزشکی بیرجند به پایان رساند. علاقه و وابستگی عاطفی به خانواده و تمایل به ماندن در شهر زادگاه، از عوامل مؤثر در انتخاب این دانشگاه بود؛ به این ترتیب، هفت سال از دوران تحصیل پزشکی عمومی را در بیرجند سپری کرد.

علاقه او به رشته کودکان از دوران دانشجویی و حضور در بخش‌های مختلف بیمارستان شکل گرفت. در میان حوزه‌های گوناگون پزشکی، بخش اطفال برایش جذابیت ویژه‌ای داشت؛ علاقه به کودکان و لذت برقراری ارتباط با آن‌ها، از مهم‌ترین عواملی بود که او را به این رشته نزدیک کرد.

به گفته وی، برخورد صمیمانه و دوست‌داشتنی یکی از دستیاران بخش اطفال با کودکان نیز در تعمیق این علاقه تأثیر داشت. این علاقه در زندگی روزمره نیز نمود پیدا می‌کرد و او حتی در جمع‌های خانوادگی و برخوردهای اتفاقی، به‌راحتی با کودکان ارتباط برقرار می‌کرد.

خراشادیزاده در دوره پزشکی عمومی جزو پنج نفر برتر ورودی خود بود و پس از پایان این دوره، در آزمون دستیاری شرکت کرد و در رشته کودکان دانشگاه علوم پزشکی مشهد پذیرفته شد. شناخت و شنیده‌های مثبت او درباره گروه آموزشی کودکان، استادان و فضای علمی این دانشگاه، پذیرش در مشهد را برایش به تجربه‌ای خوشایند تبدیل کرد.

او شهریورماه دوره پزشکی عمومی را به پایان رساند و از مهرماه همان سال دوره دستیاری خود را آغاز کرد؛ سه سالی که به گفته وی، فضای آموزشی و ارتباطی گروه کودکان مشهد با انتظارات و شناخت قبلی‌اش همخوانی داشت.

مطالعه منابع اصلی را به سال آخر موکول نکنید

این پزشک، آغاز مطالعه از نخستین سال دستیاری را یکی از مهم‌ترین عوامل موفقیت در آزمون بورد می‌داند و معتقد است افرادی که کسب رتبه برتر، به‌ویژه قرار گرفتن در جمع ۱۰ نفر اول را هدف قرار داده‌اند، باید از ابتدای دوره برای مطالعه خود برنامه‌ریزی کنند.

به گفته خراشادیزاده، سال نخست دستیاری معمولاً دشوارتر از سال‌های بعد است؛ زیرا تعداد کشیک‌ها بیشتر است، دستیار هنوز با محیط بیمارستان و مسئولیت‌های جدید آشنایی کامل ندارد و مدتی زمان می‌برد تا با شرایط کاری و آموزشی هماهنگ شود. از این رو، ممکن است در ماه‌های ابتدایی فرصت مطالعه به اندازه مورد انتظار فراهم نباشد.

او تأکید می‌کند دستیاران نباید به دلیل محدودیت‌های ماه‌های نخست خود را بیش از حد سرزنش کنند، اما لازم است از همان ابتدای دوره، مطالعه را جدی بگیرند و آن را متناسب با بخش و روتیشنی که در آن حضور دارند، پیش ببرند.

خراشادیزاده خود نیز از نخستین ماه دستیاری، مباحث مرتبط با هر بخش را مطالعه می‌کرد و در کنار آن، کتاب نلسون را به‌عنوان منبع اصلی تخصص کودکان در برنامه داشت. به گفته وی، در سال اول تمرکز اصلی‌اش بر مطالعه منابع اصلی بود و کمتر از کتاب‌های کمک‌آموزشی استفاده می‌کرد.

او با تأکید بر ضرورت شروع مطالعه از رفرنس اصلی، ترجیح می‌دهد دستیاران در صورت امکان متن انگلیسی منابع را بخوانند؛ هرچند اگر این کار دشوار باشد، استفاده از ترجمه فارسی نیز می‌تواند گزینه مناسبی باشد. از نگاه او، وابستگی زودهنگام به کتاب‌های خلاصه و کمک‌آموزشی، جای مطالعه عمیق منابع اصلی را نمی‌گیرد.

با توجه به سه‌ساله بودن دوره دستیاری کودکان، آغاز مطالعه نلسون و دیگر منابع اصلی از سال نخست، این فرصت را فراهم می‌کند که دستیاران تا پایان دوره دو تا سه بار مطالب را مرور کنند و با پایه علمی قوی‌تری وارد مرحله آمادگی نهایی آزمون شوند.

شش ماه پایانی؛ فرصت جمع‌بندی و تثبیت آموخته‌ها

خراشادیزاده سال سوم دستیاری را مرحله جدی‌تر شدن برنامه آمادگی برای آزمون می‌داند؛ هرچند در این سال نیز فعالیت‌های بالینی، روتیشن‌ها و کشیک‌ها ادامه دارد و ممکن است فرصت مطالعه محدود باشد.

به گفته او، معمولاً در شش ماه پایانی، با کمتر شدن برخی مسئولیت‌های بالینی و فراهم شدن فرصت بیشتر برای مطالعه، امکان تمرکز جدی‌تر بر آزمون فراهم می‌شود. این دوره، زمان اصلی جمع‌بندی و تثبیت آموخته‌هاست و دستیاران باید از آن به‌خوبی استفاده کنند.

او معتقد است تفاوت میان دستیارانی که از سال نخست مطالعه مستمر داشته‌اند و افرادی که درس خواندن را به سال آخر موکول کرده‌اند، در همین مرحله آشکار می‌شود؛ گروه نخست با برخورداری از پیش‌زمینه علمی مناسب، می‌توانند بیشتر بر مرور و تثبیت مطالب تمرکز کنند، در حالی که گروه دوم ناچارند بخش زیادی از زمان خود را صرف یادگیری اولیه مباحث کنند.

هر بیمار، فرصتی ارزشمند برای یادگیری

یکی دیگر از توصیه‌های مهم این پزشک به دستیاران، پیوند دادن مطالعه با تجربه بالینی است. او معتقد است هر بیمار می‌تواند فرصتی ارزشمند برای یادگیری باشد و مطالعه مباحث مرتبط با بیماری افراد در زمان حضور در بخش، در کنار تخت بیمار یا در کتابخانه بیمارستان، به ماندگاری بهتر مطالب کمک می‌کند.

برای مثال، اگر بیماری با مشکل غدد در بخش بستری است، دستیار می‌تواند هم‌زمان با مراقبت و بررسی وضعیت او، مبحث مرتبط را از منبع علمی مطالعه کند. به باور خراشادیزاده، مشاهده بیمار واقعی در کنار مطالعه علمی، علاوه بر تقویت آمادگی برای آزمون، تجربه بالینی دستیار را نیز ارتقا می‌دهد.

او همچنین بر اهمیت بهره‌گیری از تجربه استادان تأکید دارد و تشکیل گروه‌های مطالعه با حضور استادان و مرور مشترک مباحث را راهکاری مؤثر می‌داند. استادان به دلیل تجربه بالینی و مواجهه با بیماران متعدد، می‌توانند با بیان نکات کاربردی و انتقال تجربه‌های خود، در درک بهتر و تثبیت مطالب نقش مؤثری داشته باشند.

از نگاه وی، مرور منظم مباحث مهم نیز ضروری است؛ زیرا ممکن است از یک موضوع تخصصی چندین سؤال در آزمون مطرح شود. بنابراین، دستیاران باید ضمن مطالعه منابع اصلی و چند دور مرور آن‌ها، ارتباط خود را با استادان حفظ کنند، پرسش‌هایشان را مطرح کنند و از تجربه آموزشی و بالینی آنان بهره بگیرند.

حمایت خانواده و استادان؛ پشتوانه روزهای دشوار

خراشادیزاده در کنار تلاش فردی و برنامه‌ریزی مطالعاتی، از همراهی خانواده و استادان به‌عنوان عوامل مهم و انگیزه‌بخش در مسیر موفقیت خود یاد می‌کند؛ حمایتی که به‌ویژه در شش ماه پایانی آمادگی برای آزمون اهمیت بیشتری داشت.

او بیش از همه از همسرش قدردانی می‌کند که با وجود تحصیل در رشته داخلی و درگیری با مسئولیت‌های آموزشی و کشیک‌های بیمارستانی، در این مسیر همراهی ارزشمندی داشت و تلاش کرد شرایطی فراهم شود تا او بتواند با تمرکز بیشتری مطالعه کند.

پدر و مادرش نیز از ابتدای ورود به مسیر پزشکی، همواره پشتیبان و مشوق او بوده‌اند. به گفته خراشادیزاده، پزشکی مسیر ساده‌ای نیست و حمایت و انگیزه‌بخشی خانواده در تمام سال‌های تحصیل، از دوران دانشجویی تا دستیاری، برایش بسیار ارزشمند بوده است.

او در میان استادان دانشگاه علوم پزشکی مشهد، به‌طور ویژه از استاد ملک یاد می‌کند؛ استادی که به گفته وی، در شش ماه پایانی آمادگی برای آزمون نقش مهمی در حفظ انگیزه‌اش داشت. ارتباط صمیمانه، شنیدن دغدغه‌های دستیاران، امکان گفت‌وگوی راحت و برخورد همراهانه و منطقی، از ویژگی‌هایی بود که این ارتباط را برای او ارزشمند کرده بود.

خراشادیزاده همچنین از حمایت‌ها و اعتماد دکتر سارا قهرمانی قدردانی می‌کند و می‌گوید توجه ایشان به دستیاران در دوران روتیشن‌ها و حتی احوال‌پرسی و پیگیری وضعیت آنان در روزهای پراسترس آمادگی برای آزمون، انگیزه زیادی برای تلاش بیشتر ایجاد می‌کرد.

او فضای آموزشی و ارتباطی گروه کودکان دانشگاه علوم پزشکی مشهد را مثبت و محترمانه توصیف می‌کند و معتقد است توانمندی علمی استادان در کنار ارتباط دوستانه و احترام متقابل، محیط مناسبی برای یادگیری و رشد دستیاران فراهم کرده است.

زینت؛ خاطره‌ای از شیرینی بهبودی یک کودک

فعالیت در رشته کودکان، افزون بر دانش و مهارت تخصصی، مسئولیت عاطفی و حرفه‌ای زیادی برای پزشک به همراه دارد؛ چراکه پزشک در کنار کودک بیمار، با خانواده‌ای روبه‌روست که امید و نگرانی‌اش به بهبودی فرزند وابسته است.

خراشادیزاده یکی از خاطرات ماندگار دوران دستیاری خود را به دختربچه هفت‌ساله‌ای به نام زینت مربوط می‌داند که به دلیل حملات آسم، چندین بار به بیمارستان مراجعه کرده و حتی یک بار به علت شدت بیماری در بخش مراقبت‌های ویژه بستری شده بود.

او در طول سه سال دستیاری، حدود چهار بار در مراجعات و بستری‌های مختلف با این کودک مواجه شد. همراهی همیشگی پدر زینت و توجه و محبت او به فرزندش، از نکاتی بود که در ذهن این پزشک و همکارانش ماندگار شده بود.

در آخرین کشیک خراشادیزاده، زینت بار دیگر با حمله آسم به اورژانس مراجعه کرد. شرایط تنفسی کودک نگران‌کننده بود و با وجود اقدامات درمانی انجام‌شده در اورژانس، پاسخ مناسبی حاصل نشد؛ بنابراین تصمیم گرفته شد او به بخش مراقبت‌های ویژه منتقل شود. خوشبختانه شرایط کودک به مرحله‌ای نرسید که نیاز به لوله‌گذاری تنفسی پیدا کند.

خراشادیزاده به دلیل حضور در بیمارستان دیگری امکان پیگیری مستقیم وضعیت زینت را نداشت، اما طی دو تا سه روز بعد، مرتب از همکاران درباره شرایط او سؤال می‌کرد. دیدار دوباره با این کودک در بخش مراقبت‌های ویژه، زمانی که روی تخت نشسته بود و غذایش را می‌خورد و حال عمومی بهتری داشت، برای او لحظه‌ای بسیار خوشایند بود؛ به‌ویژه آنکه قرار بود زینت همان روز به بخش منتقل شود.

او این خاطره را نمونه‌ای از لحظه‌های شیرین طبابت در رشته کودکان می‌داند؛ لحظه‌هایی که پزشک، کودکی را که با شرایط سخت و نگران‌کننده به بیمارستان آمده است، پس از دریافت مراقبت و درمان در وضعیت بهتری می‌بیند.

سه سال دستیاری؛ فرصتی برای ساختن آینده حرفه‌ای

خراشادیزاده در پایان، استفاده درست از فرصت‌های آموزشی و زمانی را مهم‌ترین توصیه خود به دستیاران و دانشجویانی می‌داند که در مسیر ورود به دوره‌های تخصصی قرار دارند.

به اعتقاد او، سه سال دستیاری فرصت مهمی است که تا حد زیادی آینده علمی و حرفه‌ای پزشک را شکل می‌دهد؛ بنابراین، دستیاران باید صرف‌نظر از انگیزه اولیه خود برای انتخاب رشته، پس از ورود به این مسیر از فرصت پیش رو به بهترین شکل استفاده کنند.

او با اشاره به مسئولیت سنگین پزشکان کودکان، یادآور می‌شود که تصمیم‌های درمانی در این حوزه می‌تواند بر آینده کودک و خانواده او تأثیر بگذارد. برای نمونه، اختلال در اکسیژن‌رسانی مناسب به نوزاد ممکن است پیامدهایی داشته باشد که سال‌ها زندگی او و اطرافیانش را تحت تأثیر قرار دهد؛ از همین رو، دستیاران باید از ابتدای دوره، مسئولیت حرفه‌ای خود را جدی بگیرند.

به گفته وی، هر بیمار می‌تواند یک فرصت آموزشی ارزشمند باشد و دستیاران باید با مراجعه به منابع اصلی، مطالعه بیماری‌ها و یادگیری شیوه صحیح تشخیص و درمان، از تجربه‌های بالینی خود بیشترین بهره را ببرند.

خراشادیزاده همچنین ارتقای دانش و مهارت در دوره دستیاری را زمینه‌ساز فراهم شدن فرصت‌های بهتر برای ادامه مسیر تحصیلی و شغلی می‌داند و کسب رتبه برتر در آزمون بورد را یکی از عوامل مؤثر در مسیر ادامه تحصیل و ورود به رشته‌های فوق‌تخصصی عنوان می‌کند.

او در جمع‌بندی توصیه‌های خود، بر آغاز مطالعه از سال نخست دستیاری، خواندن منابع اصلی، بهره‌گیری از تجربه استادان، توجه آموزشی به هر بیمار و استمرار در مرور مطالب تأکید می‌کند و ابراز امیدواری دارد دستیاران و همکاران جوان، در کنار پیشرفت علمی و حرفه‌ای، به پزشکانی توانمندتر برای خدمت به کودکان این سرزمین تبدیل شوند.