پایگاه خبری وبدا

فوق‌تخصص بیماری‌های ریه و عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با اشاره به شعار روز جهانی ریه در سال ۲۰۲۶ با عنوان «سلامت ریه برای تمام عمر»، بر ضرورت توجه مستمر به سلامت دستگاه تنفسی، پیشگیری از عوامل خطر، تشخیص زودهنگام و درمان به‌موقع بیماری‌های ریوی تأکید کرد.

دکتر سپیده حجازی در گفتگو با وب دا با بیان اینکه سلامت ریه یک مسیر مادام‌العمر است، اظهار کرد: نباید توجه به سلامت ریه را تنها به زمان بروز بیماری محدود کرد، بلکه پیشگیری و مراقبت از سلامت دستگاه تنفسی باید از سال‌های ابتدایی زندگی مورد توجه قرار گیرد.

وی با اشاره به نقش مهم پیشگیری در کاهش بیماری‌های تنفسی افزود: یکی از مهم‌ترین عوامل خطر قابل کنترل در این زمینه، مصرف دخانیات است که سیگار، قلیان و سیگارهای الکترونیکی را شامل می‌شود.

مصرف دخانیات؛ از عوامل مهم آسیب به ریه

این متخصص بیماری‌های ریه با تأکید بر ضرورت اصلاح باورهای نادرست درباره مصرف قلیان و سیگارهای الکترونیکی تصریح کرد: تصور بی‌ضرر بودن این محصولات صحیح نیست و مصرف آنها می‌تواند سلامت ریه و دستگاه تنفسی را تحت تأثیر قرار دهد.

دکتر حجازی ادامه داد: پیشگیری از آغاز مصرف دخانیات و ترک آن از مهم‌ترین اقدامات برای حفظ سلامت ریه است و برای ترک سیگار هیچ‌گاه دیر نیست؛ چراکه ترک مصرف دخانیات در هر سنی می‌تواند در کاهش خطر ابتلا به بیماری‌های تنفسی مؤثر باشد.

آلودگی هوا؛ تهدیدی برای سلامت دستگاه تنفسی

عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد، آلودگی هوا را از دیگر عوامل مؤثر بر سلامت ریه دانست و گفت: آلودگی هوا تنها برای افراد مبتلا به بیماری‌های زمینه‌ای یا گروه‌های پرخطر مشکل‌ساز نیست، بلکه می‌تواند سلامت همه افراد را تحت تأثیر قرار دهد؛ هرچند میزان آسیب‌پذیری گروه‌های مختلف متفاوت است.

وی سالمندان، کودکان، زنان باردار و افراد مبتلا به بیماری‌های زمینه‌ای قلبی، ریوی و سایر بیماری‌های مزمن را از گروه‌های آسیب‌پذیرتر در برابر آلودگی هوا برشمرد و افزود: به این افراد توصیه می‌شود در روزهایی که شاخص آلودگی هوا افزایش می‌یابد، تا حد امکان از حضور غیرضروری در فضای باز خودداری کرده و فعالیت‌های فیزیکی شدید در فضای باز را کاهش دهند.

ضرورت پایش دوره‌ای سلامت ریه در مشاغل پرخطر

دکتر حجازی همچنین بر اهمیت توجه به مواجهه‌های شغلی تأکید کرد و گفت: افرادی که به واسطه شغل خود در معرض گردوغبار، مواد شیمیایی یا سایر آلاینده‌های آسیب‌رسان به ریه قرار دارند، باید به‌صورت دوره‌ای سلامت دستگاه تنفسی خود را بررسی کنند.

وی خاطرنشان کرد: در برخی بیماری‌های ریوی، علائم در مراحل اولیه ممکن است وجود نداشته باشد یا با تأخیر ظاهر شود و فرد زمانی متوجه بیماری شود که بخش قابل توجهی از ریه درگیر شده است؛ بنابراین افراد در معرض عوامل خطر نباید منتظر بروز علائم بمانند و پایش دوره‌ای سلامت ریه برای این افراد اهمیت ویژه‌ای دارد.

واکسیناسیون؛ گامی مؤثر در پیشگیری از عفونت‌های تنفسی

این فوق‌تخصص بیماری‌های ریه، واکسیناسیون را یکی دیگر از اقدامات مهم در پیشگیری از برخی بیماری‌های تنفسی دانست و اظهار کرد: عفونت‌های تنفسی از علل مهم بیماری‌های دستگاه تنفسی هستند و واکسیناسیون می‌تواند در کاهش خطر ابتلا و عوارض ناشی از برخی عفونت‌ها مؤثر باشد.

وی با اشاره به اهمیت واکسیناسیون سالانه آنفلوانزا افزود: واکسن آنفلوانزا برای افراد بالای شش ماه توصیه می‌شود و دریافت سالانه آن برای گروه‌های پرخطر، از جمله افراد مبتلا به بیماری‌های زمینه‌ای ریوی یا قلبی، سالمندان بالای ۶۵ سال، کودکان و افراد مبتلا به بیماری‌های مزمن، اهمیت بیشتری دارد.

دکتر حجازی درباره واکسیناسیون پنوموکوک نیز گفت: در افراد مبتلا به برخی بیماری‌های زمینه‌ای، دریافت واکسن پنوموکوک بر اساس شرایط فرد و پروتکل‌های مربوطه توصیه می‌شود.

سرفه طولانی‌مدت و تنگی نفس را جدی بگیریم

وی با اشاره به علائم هشداردهنده بیماری‌های تنفسی اظهار کرد: سرفه طولانی‌مدت، خس‌خس سینه، تنگی نفس مداوم، کاهش توانایی انجام فعالیت‌های روزمره و سرفه همراه با خلط خونی از جمله علائمی هستند که باید مورد توجه قرار گیرند و در صورت وجود، بررسی پزشکی انجام شود.

این متخصص بیماری‌های ریه افزود: وجود این علائم لزوماً به معنای ابتلای فرد به بیماری ریوی نیست، اما می‌تواند هشداری برای انجام بررسی‌های تخصصی و شناسایی به‌موقع علت علائم باشد.

تشخیص زودهنگام؛ کلید کنترل بسیاری از بیماری‌های ریوی

دکتر حجازی در پایان با تأکید بر اهمیت تشخیص زودهنگام بیماری‌های ریوی گفت: بسیاری از بیماری‌های ریوی در صورت تشخیص به‌موقع قابل کنترل هستند و شناسایی و درمان زودهنگام می‌تواند از پیشرفت بیماری و ایجاد عوارض بیشتر جلوگیری کند.

وی خاطرنشان کرد: سلامت ریه نباید تا زمان بروز یک مشکل جدی مورد توجه قرار گیرد، بلکه لازم است از ابتدا به علائم تنفسی توجه داشته باشیم، عوامل خطر را کاهش دهیم، از مصرف دخانیات پیشگیری کنیم، مراقب آلودگی‌های محیطی و شغلی باشیم، واکسیناسیون‌های توصیه‌شده را جدی بگیریم و در صورت تداوم علائم تنفسی، برای بررسی و پیگیری به پزشک مراجعه کنیم.