پایگاه خبری وبدا

فوق‌تخصص جراحی ستون فقرات دانشگاه علوم پزشکی مشهد با تأکید بر اهمیت شکل‌گیری عادت‌های سالم از دوران کودکی و نوجوانی گفت: اصلاح وضعیت بدن، کاهش نشستن طولانی‌مدت، استفاده صحیح از وسایل دیجیتال، حمل اصولی کوله‌پشتی و فعالیت بدنی منظم، از جمله اقداماتی است که می‌تواند به حفظ سلامت اسکلتی‌عضلانی در سال‌های آینده کمک کند.

دکتر امیرحسین حقیر، فوق‌تخصص جراحی ستون فقرات و عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد در گفتگو با وب دا  اظهار کرد: دوران کودکی و نوجوانی از مهم‌ترین مراحل رشد جسمی و تکامل سیستم اسکلتی‌عضلانی است و عادت‌های روزمره در این دوره، از نحوه نشستن و میزان فعالیت بدنی گرفته تا استفاده از تلفن همراه و رایانه و شیوه حمل کوله‌پشتی، در سلامت جسمی فرد در سال‌های آینده نقش دارند.

وی افزود: با گسترش استفاده از وسایل دیجیتال و افزایش مدت‌زمان نشستن کودکان و نوجوانان در مدرسه و خانه، توجه به سلامت ستون فقرات اهمیت بیشتری پیدا کرده است. در این دوران، سیستم اسکلتی‌عضلانی همچنان در حال رشد و تکامل است و شکل‌گیری عادت‌های سالم می‌تواند تأثیر مثبتی بر سلامت فرد در آینده داشته باشد.

این جراح مغز و اعصاب با اشاره به نقش حیاتی ستون فقرات در بدن گفت: ستون فقرات علاوه بر حفظ شکل و پایداری بدن و فراهم کردن امکان حرکت، از نخاع به‌عنوان یکی از اجزای مهم سیستم عصبی محافظت می‌کند؛ ازاین‌رو، آموزش کودکان و نوجوانان درباره فعالیت بدنی، وضعیت مناسب بدن و پرهیز از عادت‌های نامناسب، نقش مهمی در ارتقای سلامت اسکلتی‌عضلانی دارد.

سبک زندگی دیجیتال؛ ضرورت توجه به حرکت و وضعیت بدن

دکتر حقیر درباره تأثیر سبک زندگی امروزی بر سلامت ستون فقرات نوجوانان اظهار کرد: کودکان و نوجوانان امروزه ساعت‌های زیادی را در مدرسه، هنگام مطالعه یا در مقابل تلفن همراه، تبلت و رایانه سپری می‌کنند. نشستن طولانی‌مدت، کاهش فعالیت بدنی و باقی ماندن بدن در یک وضعیت ثابت می‌تواند به خستگی و ناراحتی‌های عضلانی و اسکلتی منجر شود.

وی تأکید کرد: هدف، حذف فناوری از زندگی کودکان و نوجوانان نیست، بلکه باید شیوه استفاده صحیح و سالم از وسایل دیجیتال را به آنان آموزش داد.

این فوق‌تخصص جراحی ستون فقرات، افزایش آگاهی نسبت به وضعیت بدن را نخستین گام برای اصلاح آن دانست و افزود: هنگام نشستن، بدن باید در وضعیتی راحت و متعادل قرار گیرد، شانه‌ها بدون انقباض باشند و پاها به‌طور مناسب روی زمین قرار بگیرند؛ بااین‌حال، حتی بهترین وضعیت نشستن نیز نباید برای مدت طولانی بدون حرکت حفظ شود.

وی ادامه داد: تغییر منظم وضعیت بدن و انجام فعالیت‌های کوتاه در طول روز اهمیت زیادی دارد؛ زیرا ثابت ماندن طولانی‌مدت، حتی در وضعیت مناسب، می‌تواند موجب خستگی عضلات شود.

کوله‌پشتی سبک و استفاده از هر دو بند؛ دو توصیه مهم به دانش‌آموزان

عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با اشاره به اهمیت انتخاب و استفاده صحیح از کوله‌پشتی گفت: دانش‌آموزان بهتر است به‌طور منظم وسایل داخل کوله‌پشتی خود را بررسی کنند و وسایل غیرضروری را کنار بگذارند. همچنین، وسایل باید به‌صورت منظم و متعادل در محفظه‌های مختلف قرار گیرند تا وزن به شکل مناسب‌تری توزیع شود.

دکتر حقیر افزود: کوله‌پشتی باید تا حد امکان نزدیک به بدن قرار گیرد و بندهای آن به‌گونه‌ای تنظیم شوند که بیش از حد پایین آویزان نباشد. استفاده از کوله‌پشتی‌هایی با بندهای پهن، نرم و قابل تنظیم نیز می‌تواند راحتی بیشتری فراهم کند.

وی تأکید کرد: استفاده از هر دو بند شانه‌ای و پرهیز از حمل کوله‌پشتی روی یک شانه، از توصیه‌های مهم برای دانش‌آموزان است.

قانون ۲۰-۲۰-۲۰؛ فرصتی برای استراحت چشم و حرکت بدن

دکتر حقیر درباره استفاده صحیح از تلفن همراه و رایانه اظهار کرد: با توجه به نقش فناوری در آموزش و فعالیت‌های روزمره، نمی‌توان استفاده از صفحه‌نمایش‌ها را به‌طور کامل کنار گذاشت؛ اما رعایت اصول صحیح استفاده از آنها ضروری است.

وی با اشاره به قانون ۲۰-۲۰-۲۰ توضیح داد: بر اساس این توصیه، پس از هر ۲۰ دقیقه استفاده از صفحه‌نمایش، فرد حدود ۲۰ ثانیه به نقطه‌ای در فاصله تقریبی ۶ متری نگاه می‌کند. این کار می‌تواند به کاهش خستگی چشم کمک کند و فرصتی برای تغییر وضعیت بدن و حرکت دادن گردن، شانه‌ها و سایر عضلات فراهم آورد.

این متخصص افزود: بهتر است نوجوانان در وقفه‌های کوتاه از جای خود بلند شوند، چند قدم راه بروند یا حرکات کششی ملایم انجام دهند.

«گردن تکنولوژی»؛ پیامد احتمالی استفاده طولانی‌مدت از تلفن همراه

فوق‌تخصص جراحی ستون فقرات دانشگاه علوم پزشکی مشهد درباره اصطلاح «گردن تکنولوژی» یا «Tech Neck» گفت: این اصطلاح به درد و فشار واردشده به گردن و عضلات حمایت‌کننده آن اشاره دارد که ممکن است در ارتباط با نگاه کردن طولانی‌مدت به تلفن همراه و سایر صفحه‌نمایش‌ها، به‌ویژه در وضعیت خم‌شدن سر به سمت پایین، ایجاد یا تشدید شود.

وی افزود: با توجه به استفاده کودکان و نوجوانان از وسایل دیجیتال از سنین پایین، آموزش عادت‌های صحیح اهمیت بیشتری پیدا کرده است. قرار دادن تلفن همراه یا تبلت در ارتفاع مناسب‌تر، به‌گونه‌ای که نیاز به خم کردن طولانی‌مدت گردن کاهش یابد، می‌تواند به پیشگیری از فشارهای نامطلوب کمک کند.

دکتر حقیر ادامه داد: وقفه‌های منظم، تغییر وضعیت بدن، فعالیت بدنی و تقویت عضلات گردن، شانه‌ها و قسمت فوقانی پشت نیز در حفظ سلامت اسکلتی‌عضلانی مؤثر هستند.

محیط مطالعه مناسب، عامل مؤثر در کاهش فشار بر ستون فقرات

وی با اشاره به اهمیت طراحی مناسب محیط مطالعه و کار نوجوانان اظهار کرد: ایجاد یک محیط ارگونومیک الزاماً به تجهیزات پیچیده و گران‌قیمت نیاز ندارد؛ بلکه تنظیم مناسب ارتفاع میز و صندلی، استفاده از صندلی مناسب و قرار دادن صفحه‌نمایش در ارتفاعی که فرد مجبور به خم کردن مداوم گردن نباشد، از نکات مهم در این زمینه است.

این عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد افزود: صفحه‌نمایش بهتر است در ارتفاع مناسب و تا حد امکان نزدیک به سطح چشم قرار گیرد و شانه‌ها در وضعیت راحت باشند. همچنین، نوجوانان نباید ساعت‌های طولانی در یک وضعیت ثابت باقی بمانند.

به گفته وی، رعایت این نکات می‌تواند به کاهش خستگی و فشار بر عضلات گردن و ستون فقرات کمک کند و درعین‌حال، راحتی و تمرکز فرد را افزایش دهد.

والدین؛ الگوی اصلی شکل‌گیری عادت‌های سالم در فرزندان

دکتر حقیر با تأکید بر نقش خانواده در حفظ سلامت ستون فقرات کودکان و نوجوانان گفت: بسیاری از رفتارهای روزمره فرزندان از محیط خانواده و الگوی رفتاری والدین تأثیر می‌پذیرد. اگر والدین به فعالیت بدنی، استفاده صحیح از تلفن همراه و رایانه، تغییر وضعیت بدن و پرهیز از نشستن طولانی‌مدت توجه کنند، احتمال بیشتری وجود دارد که فرزندان نیز این عادت‌ها را در زندگی خود به کار بگیرند.

وی خاطرنشان کرد: بهترین شیوه آموزش، الگوسازی عملی است و والدین می‌توانند با ایجاد محیطی فعال و سالم در خانه، نقش مهمی در حفظ سلامت آینده فرزندان خود داشته باشند.

تغییرات کوچک روزانه، گامی برای سلامت آینده ستون فقرات

این فوق‌تخصص جراحی ستون فقرات در جمع‌بندی توصیه‌های خود به کودکان و نوجوانان گفت: توجه به وضعیت بدن، سبک نگه‌داشتن کوله‌پشتی، استفاده از هر دو بند آن، داشتن وقفه‌های منظم هنگام کار با صفحه‌نمایش، پرهیز از خم کردن طولانی‌مدت گردن و تنظیم محیط مطالعه بر اساس اصول ارگونومی، از جمله اقداماتی است که می‌توان در برنامه روزانه گنجاند.

وی افزود: در کنار این موارد، فعالیت بدنی منظم، ورزش و داشتن سبک زندگی فعال نیز نباید فراموش شود. مهم است که کودکان و نوجوانان بدانند حرکت و تغییر وضعیت بدن، به‌مراتب بهتر از ثابت ماندن طولانی‌مدت در یک حالت است.

دکتر حقیر در پایان تأکید کرد: سلامت ستون فقرات موضوعی نیست که توجه به آن را به دوران بزرگسالی موکول کنیم. بسیاری از عادت‌های ما از دوران کودکی و نوجوانی شکل می‌گیرند و می‌توانند سال‌ها با ما همراه باشند؛ بنابراین، نشستن آگاهانه‌تر، تحرک بیشتر، استفاده صحیح از صفحه‌نمایش و حمل اصولی کوله‌پشتی، تغییراتی ساده اما ارزشمند در مسیر دستیابی به سبک زندگی سالم هستند. نوجوانان امروز با انتخاب‌ها و عادت‌های روزانه خود، بخشی از سلامت فردای خود را می‌سازند.