مصرف ایمن آنتیهیستامینها؛ از شناخت عوارض تا پیشگیری از تداخلات دارویی
متخصص داروسازی بالینی بیمارستان فوقتخصصی کودکان دکتر شیخ با تأکید بر ضرورت مصرف آگاهانه آنتیهیستامینها گفت: شناخت تفاوت داروهای نسل اول و دوم، رعایت مقدار مصرف تجویزشده و توجه به تداخلات دارویی، نقش مهمی در افزایش اثربخشی درمان و پیشگیری از عوارض احتمالی دارد.
دکتر نیلوفر صابر مقدم رنجبر، متخصص داروسازی بالینی (فارماکوتراپی) بیمارستان فوقتخصصی کودکان دکتر شیخ در گفتگو با وب دا با اشاره به کاربرد گسترده آنتیهیستامینها در کنترل علائم آلرژی، اظهار کرد: مصرف نادرست یا خودسرانه این داروها ممکن است با عوارضی همچون خوابآلودگی، کاهش تمرکز و تداخلات دارویی همراه باشد؛ ازاینرو آگاهی از نحوه صحیح مصرف آنها اهمیت زیادی دارد.
وی با بیان اینکه آنتیهیستامینها بهطور کلی در دو گروه نسل اول و دوم قرار میگیرند، افزود: داروهای نسل اول مانند دیفنهیدرامین و کلرفنیرامین ممکن است موجب خوابآلودگی، کاهش هوشیاری، خشکی دهان و یبوست شوند؛ درحالیکه داروهای نسل دوم مانند ستیریزین، لوراتادین و فکسوفنادین معمولاً خوابآلودگی کمتری ایجاد میکنند و در بسیاری از موارد برای کنترل روزانه علائم آلرژی ترجیح داده میشوند.
توجه به دوز مصرف و تداخلات دارویی
متخصص داروسازی بالینی بیمارستان فوقتخصصی کودکان دکتر شیخ با تأکید بر پرهیز از افزایش خودسرانه دوز دارو و مصرف همزمان چند آنتیهیستامین بدون تجویز پزشک، خاطرنشان کرد: تا زمانی که اثر دارو بر میزان هوشیاری مشخص نشده است، باید از رانندگی و فعالیتهایی که به تمرکز و دقت نیاز دارند، خودداری شود.
دکتر صابر مقدم رنجبر ادامه داد: مصرف همزمان آنتیهیستامینها با الکل، داروهای آرامبخش و خوابآور و برخی مسکنهای مخدر میتواند خوابآلودگی و عوارض ناشی از تضعیف سیستم عصبی را افزایش دهد؛ بنابراین لازم است پیش از مصرف همزمان این داروها، با پزشک یا داروساز مشورت شود.
وی با اشاره به ضرورت احتیاط بیشتر در مصرف آنتیهیستامینها در گروههای خاص گفت: در سالمندان، کودکان، زنان باردار و شیرده و افراد مبتلا به مشکلات کلیوی یا کبدی، انتخاب نوع دارو و تعیین مقدار مصرف باید با دقت بیشتری و با مشورت پزشک یا داروساز انجام شود.
آنتیهیستامینها جایگزین درمان اورژانسی آلرژی شدید نیستند
این متخصص داروسازی بالینی همچنین تأکید کرد: استفاده از آنتیهیستامینهای خوابآور بهعنوان داروی درمان بیخوابی توصیه نمیشود و این داروها نیز برای درمان تمام انواع سرفه کاربرد ندارند.
وی افزود: در صورت بروز علائمی مانند تنگی نفس، خسخس شدید یا تورم زبان و گلو، اقدام اورژانسی ضروری است؛ چراکه در واکنشهای حساسیتی شدید، آنتیهیستامین جایگزین اپینفرین بهعنوان درمان اورژانسی نیست.
دکتر صابر مقدم رنجبر در پایان یادآور شد: مصرف ایمن آنتیهیستامینها مستلزم شناخت تفاوت انواع دارو، رعایت دوز تجویزشده و توجه به عوارض و تداخلات احتمالی است و مشورت با پزشک یا داروساز میتواند از بروز بسیاری از مشکلات ناشی از مصرف نادرست این داروها پیشگیری کند.
درج نظر