مصرف خودسرانه انواع داروها موجب آسیب به کبد و کلیه میشود
استاد گروه فارماسيوتيکس دانشکده داروسازی دانشگاه علوم پزشکی مشهد گفت: داروها از طریق متابولیک کبد یا کلیه دفع میشود، مصرف خودسرانه هر نوع دارویی به همان نقطه یا نقاط آسیب میزند و به همین جهت عدم مصرف خودسرانه انواع داروها برای تمامی بیماران از جمله افراد با مشکلات خاص بسیار مورد تأکید است.
دکتر الهام خداوردی در گفتگو با وب دا، اظهار کرد: برخی از دستهجات دارویی مانند آنتیهیستامینها و آنتیبیوتیکها به خصوص آموکسی سیلین و دیگر داروهای otc را داریم که به غلط برای درمان هر مشکلی معرفی شده و مصرف طولانی مدت این داروها از جمله آنتیهیستامینها عوارض گوارشی ایجاد میکند.
وی با بیان اینکه داروها از طریق متابولیک کبد یا کلیه دفع میشود، خاطرنشان کرد: اگر فردی در یکی از دو این نقطه و یا هر دو نقطه آن دچار مشکل باشد و مصرف خودسرانه دارو داشته باشد به همان نقطه یا نقاط آسیب میزند و موضوع عدم مصرف خودسرانه انواع داروها برای تمامی بیماران از جمله افراد با مشکلات خاص بسیار مورد تأکید است.
دکتر خداوردی افزود: در رابطه با تأثیر داروهای آنتی میکروبیال بر رشد میکروارگانیسمها باید بگوییم که این داروها شامل آنتی بیوتیکها یا داروهای ضد باکتری، ضدویروس، ضد قارچ و ضد انگل بوده که برای درمان عفونتها استفاده میشود، اما مردم بیشتر با واژه آنتی بیوتیک آشنایی دارند که زیر مجموعه داروهای آنتی میکروبیال است.
وی در خصوص مقاوم شدن میکروبها در برابر داروها، گفت: وقتی باکتریها، ویروسها، قارچها و انگلها به طرقی تغییر یافته و داروها بر آنها بی اثر باشد، مقاومت میکروبی رخ داده و درمان عفونتها را بسیار مشکل و یا غیرممکن میکند و باید اشاره کنیم که مقاومت میکروبی یکی از مهمترین تهدیدها برای سلامت عمومی بوده است.
استاد گروه فارماسيوتيکس دانشکده داروسازی دانشگاه علوم پزشکی مشهد اضافه کرد: همچنین درخصوص داروی ریتالین باید بگوییم که اثرپذیری این دارو برای افراد با مشکلات پیش فعالی بوده و کاربرد مثبتی در تقویت حافظه و یادگیری ندارد، حتی موجب افزایش اضطراب، تپش قلب و تعریق میشود و متأسفانه در میان دانشآموزان و دانشجویان به داروی تقویت کننده حافظه و کمک کننده به موفقیت در امتحان شایع شده است در حالی که در تحقیقاتی در این زمینه داشتیم بسیاری از مصرف کنندگان گفتند ما اطلاعات و آگاهی خوبی داشتیم و میتوانستیم نمره خوبی در امتحان بگیریم، اما باور غلط و مصرف خودسرانه موجب ایجاد این مشکلات بهوجود آمده گردید .
دکتر خداوردی تصریح کرد: مصرف داروی آسپرین asa 80 و 81 فقط باید با تجویز پزشک باشد و فردی که دستور پزشک را دارد باید طبق تجویز عمل کند و آنرا خودسرانه کم و زیاد و قطع نکند.
وی با ذکر این نکته که در داروهای دیابت، قند خون و فشارخون باید مصرف دارو طبق دُز تنظیم شده از سوی پزشک باشد، تأکید کرد: همچنین در خصوص مسکنها هم باید بگوییم که استامینوفن متأسفانه مانند نقل و نبات و شکلات مصرف میشود و حتی آسیبهای کبدی در برخی افراد ایجاد کرده و افراد با سردرد جزئی نباید داروهای مخصوص بیماران مغز و اعصاب نظیر گاباپنتین، دیکلوفناک، سلوکسیب، سیتالوپرام، آسنترا و غیره را مصرف کنند، داروهایی که در صورت عدم نیاز فرد مصرف کننده را دچار مشکلات جدی جسمی و روحی میکند.
عضو مرکز تحقیقات دارورسانی هدفمند مشهد با اشاره به اینکه در این مرکز تحقیقاتی در خصوص سامانههای دارورسانی کار میکنیم، بیان کرد: ما برنامههای متعددی در جهت معرفی داروهای مؤثر و کارآمد به گروههای مختلف بیماران داریم تا سیستم دارورسانی کارآمدتری را شاهد باشیم و نمونههای موفق آن را در درمان بیماران سرطانی و افراد با مشکلات قلبی و دیگر بیماران و همچنین زندگی بهتر بیماران خاص و صعبالعلاج شاهد بودهایم.
دکتر خداوردی افزود: ما در مرکز تحقیقات دارورسانی هدفمند مشهد روی داروهایی همچون انسولین دیابتیها و داروهای تزریقی و خوراکی درمان جنون، پروستات، ترک اعتیاد و دیگر مشکلات کار کردهایم که خوشبختانه نتایج مثبت آن را در بیماران مصرف کننده این داروها دیدهایم، حتی در ایام اوج بحران کرونا هم روی داروهای مؤثر بر پیشگیری و درمان کووید 19 کار کردیم که نتایج مثبت آن را در بهبودی بسیاری از بیماران کرونایی دیدیم.
وی در پایان گفت: مرکز تحقیقات دارورسانی هدفمند مشهد در زمینه داروهای کارآمد و پرکاربردی که منجر به تولید محصول هم شده کار کرده و نمونه بارز آن داروی کروسینا بوده که در چند قالب و در جهت رفع و درمان مشکلات افسردگی، التهابات شبکیه چشم، انواع سرطانها و انواع بیماریها مؤثر بوده است.
