پایگاه خبری وبدا

متخصص مغز و اعصاب، فوق‌تخصص ام‌اس و عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با اشاره به ماهیت بیماری ام‌اس گفت: ام‌اس یک بیماری خودایمنی در سیستم عصبی مرکزی است که در آن سیستم ایمنی بدن به اشتباه به بافت‌های عصبی مغز و نخاع حمله می‌کند و باعث ایجاد التهاب و آسیب به غلاف میلین اعصاب می‌شود.

دکتر سعیده سادات میرتونی در گفتگو با وب دا با بیان اینکه علت دقیق بروز این بیماری هنوز به طور کامل شناخته نشده است، اظهار کرد: ام‌اس از جمله بیماری‌هایی است که مجموعه‌ای از عوامل در ایجاد آن نقش دارند و نمی‌توان آن را صرفاً یک بیماری ژنتیکی دانست. هرچند برخی زمینه‌های ژنتیکی ممکن است در افزایش استعداد ابتلا مؤثر باشند، اما در اغلب موارد ترکیبی از عوامل محیطی، عفونی و زمینه‌های فردی در بروز بیماری دخیل است.

عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با اشاره به عوامل خطر مرتبط با ام‌اس افزود: این بیماری در زنان جوان شیوع بیشتری دارد و معمولاً در سنین جوانی بروز می‌کند. همچنین شرایط محیطی و محل زندگی نیز می‌تواند در احتمال ابتلا نقش داشته باشد.

وی یکی از عوامل شناخته‌شده در ارتباط با ام‌اس را ویروس اپشتین‌بار عنوان کرد و گفت: این ویروس در بیشتر جمعیت جهان وجود دارد و عامل بیماری مونوکلئوز عفونی است. اگرچه بسیاری از افراد در طول زندگی با این ویروس تماس پیدا می‌کنند، اما تنها در درصد کمی از افراد ممکن است زمینه ابتلا به ام‌اس در آینده فراهم شود.

دکتر میرتونی با تأکید بر اهمیت عوامل قابل اصلاح در پیشگیری و کنترل بیماری ادامه داد: کمبود ویتامین دی از مهم‌ترین عواملی است که می‌تواند در بروز یا تشدید ام‌اس نقش داشته باشد. قرار گرفتن مناسب در معرض نور خورشید و حفظ سطح مطلوب این ویتامین می‌تواند در کاهش خطر بیماری مؤثر باشد، به‌ویژه در خانواده‌هایی که سابقه ابتلا به ام‌اس دارند.

وی مصرف سیگار و قلیان را نیز از عوامل مهم تشدیدکننده بیماری دانست و تصریح کرد: دخانیات با تحریک سیستم ایمنی می‌تواند روند بیماری را فعال‌تر کند و حتی قرار گرفتن در معرض دود سیگار نیز اثرات منفی بر روند بیماری دارد.

این متخصص مغز و اعصاب همچنین به نقش چاقی در سنین نوجوانی اشاره کرد و گفت: چاقی به‌ویژه چاقی شکمی در دوران نوجوانی از عواملی است که در سال‌های اخیر ارتباط آن با افزایش خطر ابتلا به ام‌اس مورد توجه قرار گرفته است.

دکتر میرتونی در ادامه با اشاره به مفهوم «پلاک» در بیماران ام‌اس اظهار کرد: پلاک‌ها در واقع نواحی التهابی در مغز یا نخاع هستند که در تصویربرداری مغزی مشاهده می‌شوند. آنچه در ارزیابی بیماری اهمیت دارد صرفاً تعداد پلاک‌ها نیست، بلکه محل قرارگیری آن‌ها نیز در تعیین وضعیت بیمار و انتخاب روش درمانی نقش مهمی دارد.

وی با اشاره به پیشرفت‌های درمانی در سال‌های اخیر گفت: در گذشته درمان‌های ام‌اس محدود به کنترل حملات حاد بیماری بود، اما امروزه داروهای متعددی برای کنترل و پیشگیری از پیشرفت بیماری در دسترس قرار دارد که می‌تواند روند بیماری را به شکل مؤثری مدیریت کند.

به گفته این عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد، رویکرد درمانی در سال‌های اخیر به سمت شروع زودهنگام درمان حرکت کرده است تا از بروز آسیب‌های بیشتر به سیستم عصبی جلوگیری شود و توانایی‌های عملکردی بیماران در طول زمان حفظ گردد.

وی درباره نگرانی برخی بیماران نسبت به تأثیر داروها بر سیستم ایمنی بدن نیز گفت: داروهای جدید ام‌اس به صورت هدفمند عمل می‌کنند و برخلاف تصور عمومی کل سیستم ایمنی بدن را تضعیف نمی‌کنند، بنابراین نگرانی از تضعیف کامل سیستم ایمنی در اغلب موارد مطرح نیست.

دکتر میرتونی درباره بارداری در زنان مبتلا به ام‌اس نیز اظهار کرد: ابتلا به ام‌اس مانعی برای بارداری محسوب نمی‌شود، اما بارداری باید با برنامه‌ریزی و تحت نظر پزشک انجام شود تا داروهای مصرفی به شکل مناسب تنظیم شوند و بیماری در وضعیت پایدار قرار داشته باشد.

وی افزود: معمولاً در دوران بارداری احتمال فعال شدن بیماری کاهش می‌یابد، اما پس از زایمان خطر بروز حملات بیماری ممکن است افزایش پیدا کند، به همین دلیل لازم است بیماران در این دوره نیز تحت نظر پزشک قرار داشته باشند.

این فوق‌تخصص ام‌اس در پایان با اشاره به نگرانی بیماران در فصل گرما گفت: افزایش دمای هوا ممکن است به طور موقت باعث تشدید برخی علائم بیماران شود، اما این وضعیت به معنای حمله واقعی بیماری نیست و با خنک شدن محیط و استراحت معمولاً برطرف می‌شود.