پایگاه خبری وبدا

مدیر گروه فیزیک پزشکی دانشگاه علوم پزشکی مشهد از اجرای پروژه مشترک این گروه با دانشگاه ساراتوف روسیه با هدف توسعه تجهیزات پزشکی لیمفاتونیکس (Lymphatonics) برای فوتوتراپی غیرتهاجمی تومور گلیوبلاستوما خبر داد و گفت: گسترش همکاری‌های بین‌رشته‌ای و بین‌المللی، در کنار توسعه فناوری‌های نوین، از محورهای مهم فعالیت‌های پژوهشی این گروه به شمار می‌رود.

دکتر آمنه سازگارنیا در گفت‌وگو با وبدا، با تشریح مهم‌ترین حوزه‌های تحقیقاتی گروه فیزیک پزشکی اظهار کرد: نانوفناوری و کاربرد نانوسامانه‌ها در تشخیص و درمان سرطان، تصویربرداری پزشکی، رادیوبیولوژی و بررسی پاسخ سلولی به پرتو، افزایش حساسیت تومورها به پرتودرمانی، مدل‌های پیش‌بالینی و کشت سلول و همچنین کاربرد هوش مصنوعی و روش‌های محاسباتی در فیزیک پزشکی و انکولوژی، از مهم‌ترین محورهای پژوهشی گروه محسوب می‌شوند.

وی افزود: در همین چارچوب، پروژه مشترک با دانشگاه ساراتوف روسیه با تمرکز بر توسعه تجهیزات پزشکی لیمفاتونیکس برای فوتوتراپی غیرتهاجمی تومور گلیوبلاستوما در حال اجراست و این همکاری، ظرفیت مناسبی برای توسعه فناوری‌های نوین در حوزه درمان سرطان و گسترش تعاملات علمی بین‌المللی فراهم کرده است.

انتشار ۷۶ مقاله علمی و اجرای طرح‌های اثرگذار

مدیر گروه فیزیک پزشکی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با اشاره به دستاوردهای علمی و پژوهشی این گروه در سال‌های اخیر گفت: تاکنون ۷۶ مقاله در مجلات علمی شاخص به چاپ رسیده که ۱۲ مورد از آنها در رده Q1 قرار دارند. همچنین دو طرح اثرگذار مصوب و دو طرح اثرگذار در مسیر تصویب وزارت اجرا شده است.

دکتر سازگارنیا با اشاره به ماهیت میان‌رشته‌ای فعالیت‌های این گروه اظهار کرد: گروه فیزیک پزشکی در قالب پروژه‌های مشترک با حوزه‌های رادیولوژی، انکولوژی، مهندسی پزشکی و علوم کامپیوتر فعالیت می‌کند و تلاش شده است ظرفیت‌های تخصصی این حوزه‌ها در مسیر حل مسائل حوزه سلامت و توسعه فناوری‌های کاربردی به کار گرفته شود.

وی ادامه داد: توسعه نانوسامانه‌های نوین برای تصویربرداری CT و MRI و درمان سرطان، افزایش حساسیت تومورها به پرتودرمانی، طراحی سامانه‌های میکروفلوئیدیک و مدل‌های پیش‌بالینی کشت سلول، استفاده از روش‌های محاسباتی و هوش مصنوعی در تحلیل و طراحی مطالعات پزشکی و همچنین طراحی و ساخت تجهیزات پزشکی اپتیکی، از جمله زمینه‌های اصلی فعالیت‌های بین‌رشته‌ای گروه است.

توسعه نانوفناوری در تشخیص و درمان سرطان

مدیر گروه فیزیک پزشکی دانشگاه علوم پزشکی مشهد، توسعه و طراحی نانوسامانه‌های نوین برای تشخیص و درمان سرطان را از جمله پروژه‌های شاخص گروه عنوان کرد و گفت: در این زمینه، طراحی و ارزیابی پیش‌بالینی پلتفرم‌های نانویی و زیست‌هیبریدی حساس به نور برای درمان فوتودینامیک سرطان پستان و همچنین توسعه نانوذرات بیزموتی به‌عنوان عوامل بالقوه کنتراست برای تصویربرداری CT انجام شده است.

وی افزود: طراحی نانوسامانه‌های مبتنی بر اگزوزوم، بیزموت فریت و سیلیکا با قابلیت هدفمندسازی، تصویربرداری CT و MR و کاربرد همزمان در کمورادیوتراپی سرطان ریه غیرسلول کوچک، از دیگر پروژه‌های برجسته گروه در حوزه نانوفناوری و درمان سرطان است.

تمرکز بر افزایش حساسیت تومورها به پرتودرمانی

دکتر سازگارنیا با اشاره به فعالیت‌های گروه در حوزه رادیوبیولوژی و افزایش حساسیت تومورها به پرتودرمانی اظهار کرد: بررسی مکانیسم‌های مولکولی مقاومت به پرتودرمانی و راهکارهای افزایش حساسیت تومورها به پرتو، از محورهای مهم پژوهشی گروه است.

وی ادامه داد: بررسی نقش miRNAهای مرتبط با آپوپتوز و antagomiRها در سرطان پستان و ارتباط آنها با افزایش حساسیت به پرتودرمانی، بخشی از فعالیت‌های پژوهشی گروه در زمینه پزشکی شخصی‌سازی‌شده و بهبود پاسخ به رادیوتراپی است.

مدیر گروه فیزیک پزشکی همچنین به مطالعات تجربی انجام‌شده در این حوزه اشاره کرد و گفت: بررسی اثر لیپوزوم‌های حاوی طلا و نانوذرات طلای پوشش‌داده‌شده با گلوکز بر افزایش حساسیت سلول‌های ملانوم به پرتودرمانی از طریق افزایش آپوپتوز و تولید گونه‌های فعال اکسیژن (ROS)، از دیگر مطالعات شاخص گروه به شمار می‌رود.

طراحی فناوری‌های نوین برای کشت سلول و ارزیابی ترکیبات ضدسرطان

وی طراحی و ساخت فناوری‌های نوین در حوزه کشت سلول را از دیگر فعالیت‌های گروه برشمرد و افزود: طراحی و ساخت یک تراشه میکروفلوئیدیک تمام‌ترموپلاستیک مجهز به پمپ میکرو، بیورآکتور و اکسیژناطور یکپارچه، از جمله پروژه‌های فناورانه و میان‌رشته‌ای گروه در این حوزه است.

دکتر سازگارنیا همچنین به فعالیت‌های گروه در زمینه نانوفناوری سبز و ارزیابی زیستی نانوذرات اشاره کرد و گفت: سنتز سبز نانوذرات اکسید سرب با استفاده از عصاره Ocimum basilicum و بررسی ویژگی‌های فوتوکاتالیستی و اثرات سمیت سلولی، از دیگر مطالعات انجام‌شده در این حوزه بوده است.

وی افزود: بررسی خواص ضدسرطانی ترکیب sesquiterpene ferutinin در سلول‌های کارسینوم کولون با استفاده از مدل‌های in vitro و in vivo نیز از جمله مطالعات شاخص گروه در زمینه شناسایی ترکیبات بالقوه ضدسرطان محسوب می‌شود.

بهره‌گیری از هوش مصنوعی در تحلیل داده‌های پزشکی

مدیر گروه فیزیک پزشکی دانشگاه علوم پزشکی مشهد، استفاده از روش‌های محاسباتی و هوش مصنوعی را یکی از مسیرهای رو به توسعه در فعالیت‌های پژوهشی گروه دانست و اظهار کرد: مرور و ارزیابی روش‌های محاسباتی مورد استفاده در نورویژگیابی و تشخیص focal cortical dysplasia، نمونه‌ای از فعالیت‌های گروه در مسیر تلفیق تصویربرداری پزشکی، تحلیل داده‌ها و روش‌های محاسباتی برای تشخیص بیماری‌هاست.

پیوند پژوهش‌های دانشگاهی با نیازهای مراکز درمانی

دکتر سازگارنیا با اشاره به ارتباط گروه فیزیک پزشکی با بیمارستان‌ها و مراکز درمانی دانشگاه علوم پزشکی مشهد گفت: این گروه با بهره‌گیری از ظرفیت بیمارستان‌های آموزشی و مراکز درمانی دانشگاه، در اجرای پروژه‌های پژوهشی مرتبط با رادیوتراپی، تصویربرداری پزشکی و رادیوبیولوژی با بخش‌های بالینی همکاری دارد.

وی افزود: دانشجویان نیز متناسب با موضوع پایان‌نامه و پروژه پژوهشی خود، در جمع‌آوری و تحلیل داده‌های بالینی، انجام مطالعات رادیوبیولوژیک و اجرای پروژه‌های مشترک با بخش‌های درمانی مشارکت می‌کنند و این ارتباط، فرصت مناسبی برای نزدیک‌تر شدن پژوهش‌های دانشگاهی به نیازهای واقعی نظام سلامت فراهم می‌کند.

فراهم بودن فرصت مشارکت دانشجویان در طرح‌های پژوهشی

مدیر گروه فیزیک پزشکی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با اشاره به ظرفیت‌های آموزشی و پژوهشی گروه اظهار کرد: دانشجویان فرصت مناسبی برای مشارکت در پروژه‌های پژوهشی، پایان‌نامه‌ها و نگارش مقالات علمی دارند و این مشارکت از مرحله طراحی و اجرای آزمایش‌ها و جمع‌آوری داده‌ها تا تحلیل نتایج، نگارش مقاله و ارائه یافته‌ها ادامه می‌یابد.

وی خاطرنشان کرد: مشارکت دانشجویان در پروژه‌های میان‌رشته‌ای و همکاری با سایر گروه‌های دانشگاهی و مراکز درمانی نیز زمینه مناسبی برای کسب تجربه در فعالیت‌های پژوهشی کاربردی و توسعه مهارت‌های تخصصی آنان فراهم می‌کند.

گسترش همکاری‌های بین‌المللی و پژوهش‌های ترجمانی در دستور کار

دکتر سازگارنیا در تشریح برنامه‌های آینده گروه فیزیک پزشکی گفت: گسترش پژوهش‌های بین‌رشته‌ای در فیزیک پزشکی، توسعه فناوری‌های نوین در حوزه سرطان و رادیوبیولوژی، تقویت همکاری با مراکز درمانی و گروه‌های مهندسی و علوم داده، استفاده گسترده‌تر از هوش مصنوعی و تحلیل داده‌های پزشکی و توسعه مطالعات ترجمانی از مهم‌ترین محورهای پیش‌روی گروه است.

وی افزود: اجرای طرح‌های کاربردی، جذب گرنت‌های پژوهشی و توسعه همکاری‌های بین‌المللی نیز در برنامه‌های آینده گروه قرار دارد و تلاش می‌شود ظرفیت‌های علمی و فناورانه گروه بیش از گذشته در مسیر پاسخ به نیازهای حوزه سلامت و توسعه فناوری‌های نوین پزشکی به کار گرفته شود.