پایگاه خبری وبدا

فلوشیپ قرنیه و دانشیار دانشگاه علوم پزشکی مشهد با تأکید بر ضرورت مصرف آگاهانه مکمل‌های چشمی بر پایه شواهد علمی گفت: مکمل‌هایی مانند امگا ۳ و فرآورده‌های موسوم به «تقویت‌کننده چشم» برای همه افراد ضروری نیستند و تنها در شرایط و بیماری‌های خاص می‌توانند فواید اثبات‌شده‌ای داشته باشند.

دکتر علیرضا اسلام‌پور، جراح و متخصص چشم و عضو هیأت علمی گروه چشم‌پزشکی دانشگاه علوم پزشکی مشهد، در آستانه روز جهانی بینایی در گفت‌وگو با وب‌دا، با اشاره به تبلیغات گسترده درباره مکمل‌های چشمی اظهار کرد: امروزه محصولات متنوعی با ادعای تقویت بینایی، پیشگیری از آب مروارید، کنترل نزدیک‌بینی و جلوگیری از بیماری‌های شبکیه تبلیغ می‌شوند؛ اما مردم نباید صرفاً بر اساس تبلیغات یا توصیه اطرافیان، مصرف این محصولات را آغاز کنند.

وی افزود: در برخی بیماری‌های چشمی، ترکیبات مشخصی از مکمل‌ها بر اساس نتایج مطالعات علمی و برای گروه‌های خاصی از بیماران تجویز می‌شوند، اما این موضوع به معنای ضرورت مصرف آنها برای افراد سالم یا همه مبتلایان به بیماری‌های چشمی نیست.

مکمل‌های چشمی؛ مفید برای برخی بیماران، غیرضروری برای بسیاری از افراد

دکتر اسلام‌پور با اشاره به دژنراسیون ماکولا وابسته به سن (AMD) گفت: در برخی مراحل مشخص این بیماری، ترکیبات خاصی از آنتی‌اکسیدان‌ها و مواد معدنی می‌توانند خطر پیشرفت بیماری را کاهش دهند؛ بنابراین باید میان مصرف مکمل برای گروهی از بیماران که بر اساس شواهد علمی از آن سود می‌برند و مصرف خودسرانه این محصولات توسط افراد سالم تفاوت قائل شد.

وی تأکید کرد: افرادی که سالم هستند و به بیماری یا کمبود تغذیه‌ای مشخصی مبتلا نیستند، لزوماً نیازی به مصرف مکمل‌های گران‌قیمت موسوم به تقویت‌کننده چشم ندارند.

امگا ۳؛ ضرورت مصرف بر اساس شرایط فردی

این متخصص چشم درباره مکمل‌های امگا ۳ نیز اظهار کرد: امگا ۳ از نظر ساختاری برای سلول‌های شبکیه اهمیت دارد، اما شواهد علمی درباره تأثیر مکمل آن در بیماری‌های مختلف چشم یکسان نیست و نمی‌توان مصرف این مکمل را راهکاری قطعی برای درمان یا پیشگیری از بیماری‌های چشمی دانست.

وی ادامه داد: تأمین امگا ۳ از منابع غذایی مانند ماهی و غذاهای دریایی، در کنار رعایت رژیم غذایی متعادل، اهمیت دارد؛ با این حال، در صورت نیاز به مصرف مکمل، تصمیم‌گیری باید با توجه به شرایط فرد و نظر پزشک انجام شود.

آب مروارید با مکمل و رژیم غذایی درمان نمی‌شود

دکتر اسلام‌پور با اشاره به تبلیغات مربوط به درمان آب مروارید با دارو و مکمل تصریح کرد: تغذیه سالم، دریافت آنتی‌اکسیدان‌ها، محافظت از چشم در برابر نور خورشید و پرهیز از مصرف سیگار می‌توانند در حفظ سلامت چشم مؤثر باشند، اما هیچ مکمل یا رژیم غذایی نمی‌تواند آب مروارید ایجادشده را از بین ببرد.

وی افزود: آب مروارید در صورت رسیدن به مرحله‌ای که نیازمند درمان باشد، با جراحی درمان می‌شود؛ ازاین‌رو، مردم نباید به تبلیغات محصولاتی که وعده رفع کدورت عدسی چشم با مصرف دارو یا مکمل را می‌دهند، اعتماد کنند.

نقش سبک زندگی در کنترل نزدیک‌بینی کودکان

عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد درباره نزدیک‌بینی کودکان نیز گفت: شواهد علمی معتبری وجود ندارد که نشان دهد مصرف یک ماده غذایی یا مکمل خاص می‌تواند از پیشرفت نزدیک‌بینی و افزایش شماره عینک جلوگیری کند.

وی خاطرنشان کرد: برای کمک به کنترل نزدیک‌بینی در کودکان، افزایش زمان حضور در فضای باز، پرهیز از فعالیت‌های طولانی‌مدت در فاصله نزدیک، خواب کافی و رعایت اصول سبک زندگی سالم اهمیت بیشتری دارد.

مراقب وعده‌های تبلیغاتی درباره سلامت چشم باشید

دکتر اسلام‌پور با تأکید بر ضرورت توجه به شواهد علمی در حوزه سلامت چشم اظهار کرد: هر ادعایی که درباره یک ماده غذایی یا مکمل مطرح می‌شود، الزاماً به معنای اثبات علمی اثر آن نیست؛ بنابراین افراد باید در برابر وعده‌هایی مانند «تقویت قطعی چشم»، «درمان آب مروارید» یا «جلوگیری از افزایش شماره عینک» با احتیاط برخورد کنند.

وی در پایان، تغذیه متنوع و متعادل، کنترل بیماری‌های زمینه‌ای مانند دیابت و فشار خون، پرهیز از مصرف سیگار، محافظت از چشم در برابر نور شدید خورشید و انجام معاینات منظم چشم‌پزشکی را از مهم‌ترین اقدامات برای حفظ سلامت بینایی برشمرد و تأکید کرد: مصرف مکمل‌ها باید تنها در مواردی انجام شود که نیاز به آنها بر اساس شواهد علمی و ارزیابی شرایط فرد مشخص شده باشد.