پنومونی در فصل سرد؛ شناخت علائم و مراقبت از گروههای پرخطر برای پیشگیری از عوارض ریوی
با آغاز فصل سرما و افزایش شیوع عفونتهای تنفسی، توجه به علائم پنومونی یا ذاتالریه، شناخت گروههای در معرض خطر و رعایت اصول پیشگیری از اهمیت بیشتری برخوردار است؛ بیماری عفونی با منشأ ویروسی یا باکتریایی که میتواند از موارد خفیف قابل درمان در منزل تا موارد شدید نیازمند بستری و مراقبتهای ویژه متغیر باشد.
فوقتخصص بیماریهای ریه و مراقبتهای ویژه (ICU) دانشگاه علوم پزشکی مشهد با اشاره به افزایش عفونتهای تنفسی در فصل سرد سال اظهار کرد: پنومونی یا ذاتالریه نوعی عفونت بافت ریه است که معمولاً همزمان با افزایش شیوع عفونتهای ویروسی و برخی عفونتهای باکتریایی، موارد ابتلا به آن نیز افزایش پیدا میکند.
دکتر رضا بصیری در گفتگو با وب دا افزود: پنومونی اکتسابی از جامعه یکی از بیماریهای نسبتاً شایع در فصول سرد سال است و تعداد قابل توجهی از بیماران به دلیل ابتلا به این عفونت در بیمارستانها بستری میشوند؛ البته بسیاری از موارد خفیف با درمان سرپایی بهبود پیدا میکنند و تنها موارد شدیدتر یا بیمارانی که شرایط زمینهای خاصی دارند، به بستری و مراقبتهای بیمارستانی نیاز خواهند داشت.
این فوقتخصص بیماریهای ریه با اشاره به گروههای پرخطر تصریح کرد: سالمندان، افراد دارای نقص سیستم ایمنی، بیمارانی که داروهای تضعیفکننده ایمنی مصرف میکنند و افرادی که به دلایل مختلف توان دفاعی بدن آنها کاهش یافته است، بیشتر در معرض ابتلا به عفونتهای ریوی و عوارض ناشی از آن قرار دارند.
سرفه، تب و درد قفسه سینه؛ از علائم شایع پنومونی
دکتر بصیری درباره نشانههای این بیماری گفت: پنومونی معمولاً با علائمی مانند سرفه، تب، لرز، احساس سرما، سردرد و گاهی درد قفسه سینه همراه است. برخی بیماران نیز دچار خلط میشوند که ممکن است در ابتدای بیماری غیرچرکی باشد و بهتدریج تغییر رنگ داده و چرکی شود.
وی ادامه داد: شدت علائم در بیماران مختلف متفاوت است و ممکن است فرد با یک یا چند مورد از این نشانهها به پزشک مراجعه کند. در چنین شرایطی، پزشک پس از بررسی شرح حال و انجام معاینات بالینی، در صورت نیاز برای تشخیص دقیقتر، تصویربرداری از قفسه سینه یا رادیوگرافی (Chest X-ray) درخواست میکند.
این متخصص بیماریهای ریه خاطرنشان کرد: در تصاویر رادیوگرافی قفسه سینه ممکن است کدورتهایی در بافت ریه مشاهده شود که میتواند به تشخیص پنومونی یا سایر بیماریهای ریوی کمک کند.
درمان متناسب با شدت بیماری؛ از مراقبت سرپایی تا بستری در بیمارستان
دکتر بصیری با اشاره به اینکه روش درمان پنومونی بر اساس شدت بیماری و شرایط عمومی بیمار تعیین میشود، اظهار کرد: در موارد خفیف، معمولاً درمان بهصورت سرپایی انجام میشود؛ اما بیمارانی که علائم شدیدتری دارند، دچار بیماریهای زمینهای هستند یا سیستم ایمنی آنها ضعیف است و احتمال پیشرفت بیماری در آنان وجود دارد، ممکن است با تشخیص و صلاحدید پزشک به بستری در بیمارستان نیاز پیدا کنند.
وی افزود: با توجه به در دسترس بودن درمانهای آنتیبیوتیکی مناسب برای عفونتهای باکتریایی، بسیاری از بیماران مبتلا به پنومونی پس از چند روز درمان بهبود پیدا میکنند و با برطرف شدن شرایط حاد بیماری، از بیمارستان ترخیص میشوند.
افراد دارای نقص ایمنی در فصل سرما مراقبت بیشتری داشته باشند
این فوقتخصص بیماریهای ریه با تأکید بر ضرورت مراقبت بیشتر از افراد دارای ضعف سیستم ایمنی گفت: بیمارانی که داروهای سرکوبکننده سیستم ایمنی مصرف میکنند، از جمله افرادی که تحت درمان با کورتونها و کورتیکواستروئیدها هستند، بیماران تحت شیمیدرمانی، افراد همودیالیزی و سایر افرادی که به هر دلیل دچار نقص ایمنی هستند، باید در فصل سرد سال توجه بیشتری به رعایت نکات بهداشتی داشته باشند.
وی توصیه کرد: این افراد تا حد امکان از حضور غیرضروری در محیطهای شلوغ و پرتردد خودداری کنند، بهداشت فردی را رعایت کنند، شستوشوی منظم دستها را جدی بگیرند و هنگام حضور در فضاهای شلوغ از ماسک استفاده کنند. رعایت این نکات میتواند احتمال مواجهه با عوامل عفونی و ابتلا به عفونتهای تنفسی را کاهش دهد.
پنومونی بیمارستانی؛ عفونتی با مقاومت دارویی بیشتر
دکتر بصیری در ادامه به پنومونی بیمارستانی اشاره کرد و گفت: علاوه بر پنومونی اکتسابی از جامعه (Community Acquired Pneumonia)، نوع دیگری از این بیماری وجود دارد که در محیط بیمارستان ایجاد میشود.
وی توضیح داد: اگر بیماری به هر علتی در بیمارستان بستری شود و ۴۸ ساعت یا بیشتر پس از بستری، دچار عفونت، تب و درگیری ریوی شود، ممکن است به پنومونی بیمارستانی مبتلا شده باشد.
این متخصص بیماریهای ریه خاطرنشان کرد: پنومونیهای بیمارستانی معمولاً از اهمیت بیشتری برخوردارند؛ زیرا میکروبهای عامل این عفونتها در بسیاری از موارد مقاومت دارویی بیشتری دارند و میتوانند قدرت بیماریزایی بالاتری داشته باشند. به همین دلیل، تشخیص دقیق و انتخاب درمان مناسب در این بیماران اهمیت ویژهای دارد.
موارد شدید پنومونی ممکن است به مراقبتهای ویژه نیاز داشته باشند
وی با اشاره به ضرورت مراقبتهای تخصصی از بیماران مبتلا به پنومونی شدید اظهار کرد: تعداد محدودی از بیماران، بهویژه افرادی که دچار نقص سیستم ایمنی هستند یا داروهای سرکوبکننده ایمنی مصرف میکنند، ممکن است با اشکال شدید بیماری مواجه شوند و به بستری در بخش مراقبتهای ویژه (ICU) نیاز پیدا کنند.
دکتر بصیری افزود: برای این گروه از بیماران نیز روشهای درمانی و مراقبتهای حمایتی مناسبی وجود دارد و با ارائه درمانهای تخصصی و مراقبتهای لازم، بسیاری از آنان میتوانند به میزان قابل توجهی بهبود پیدا کنند.
رعایت بهداشت فردی؛ گامی مؤثر در کاهش خطر عفونتهای تنفسی
این فوقتخصص بیماریهای ریه در پایان با تأکید بر اهمیت پیشگیری از عفونتهای ریوی گفت: رعایت بهداشت فردی، شستوشوی مرتب دستها، استفاده از ماسک در محیطهای شلوغ و پرهیز از حضور غیرضروری در مکانهای پرتردد، بهویژه برای افراد آسیبپذیر و دارای نقص ایمنی، از اقدامات مهم برای کاهش خطر ابتلا به عفونتهای تنفسی است.
وی ابراز امیدواری کرد با رعایت توصیههای بهداشتی و توجه بیشتر به سلامت فردی و عمومی، هموطنان فصل زمستان را با سلامت و آرامش بیشتری سپری کنند.
درج نظر