پایگاه خبری وبدا

متخصص سم‌شناسی و پزشکی قانونی و عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با تأکید بر ضرورت ارتقای فرهنگ ایمنی دارویی گفت: مصرف نادرست دارو، خطا در مقدار مصرف، نگهداری نامناسب و مصرف خودسرانه از مهم‌ترین عوامل قابل پیشگیری در بروز مسمومیت‌های دارویی است و با رعایت اصول ساده می‌توان از بسیاری از این موارد جلوگیری کرد.

دکتر داود سروش، متخصص سم‌شناسی و پزشکی قانونی و عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد در مرکز آموزشی، پژوهشی و درمانی شهید هاشمی‌نژاد، در گفت‌وگو با وبدا اظهار کرد: ایجاد فرهنگ ایمنی دارویی تنها محدود به مراکز درمانی نیست و خانواده‌ها نیز در پیشگیری از خطاهای دارویی و مسمومیت‌ها نقش مهمی دارند.

وی افزود: آگاهی از نحوه صحیح مصرف و نگهداری داروها، توجه به مقدار و زمان مصرف و پرهیز از خوددرمانی، از مهم‌ترین اقداماتی است که می‌تواند احتمال بروز مسمومیت و عوارض دارویی را کاهش دهد.

داروها را ایمن نگهداری کنیم

دکتر سروش با اشاره به اهمیت نگهداری صحیح داروها گفت: داروها باید در محل خشک، خنک و دور از نور مستقیم و همچنین دور از دسترس کودکان و افراد ناتوان نگهداری شوند و در صورت امکان، استفاده از کابینت یا محفظه قفل‌دار توصیه می‌شود.

وی ادامه داد: داروها باید در بسته‌بندی اصلی و همراه با برچسب نگهداری شوند و از انتقال آنها به ظروف نامشخص یا بدون برچسب پرهیز شود، زیرا اشتباه در شناسایی دارو می‌تواند زمینه‌ساز مصرف اشتباه و بروز مسمومیت شود.

مصرف آگاهانه؛ نخستین گام پیشگیری

این متخصص سم‌شناسی و پزشکی قانونی با تأکید بر ضرورت مصرف آگاهانه دارو اظهار کرد: هر فرد باید نام داروی مصرفی، علت استفاده، مقدار و زمان دقیق مصرف آن را بداند و در صورت مصرف همزمان چند دارو، احتمال بروز تداخلات دارویی نیز مورد توجه قرار گیرد.

وی تصریح کرد: مصرف خودسرانه دارو، استفاده از داروهای تجویزشده برای دیگران و همچنین شروع، قطع یا تغییر مقدار مصرف دارو بدون مشورت با پزشک یا داروساز می‌تواند خطرناک باشد و باید از این اقدامات پرهیز شود.

کودکان و سالمندان؛ گروه‌های نیازمند مراقبت بیشتر

دکتر سروش، کودکان و سالمندان را از گروه‌های حساس در برابر مسمومیت‌های دارویی دانست و گفت: دارو حتی برای مدت کوتاه نباید در دسترس یا معرض دید کودکان قرار گیرد و لازم است بلافاصله پس از مصرف، در محل امن نگهداری شود.

وی افزود: در سالمندان و افرادی که همزمان چند دارو مصرف می‌کنند، احتمال بروز خطا و تداخل دارویی افزایش می‌یابد؛ بنابراین داشتن فهرست دقیق داروهای مصرفی و بررسی دوره‌ای آنها با کمک پزشک یا داروساز اهمیت زیادی دارد.

در صورت بروز مسمومیت چه باید کرد؟

عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با تأکید بر اهمیت اقدام سریع در موارد مسمومیت اظهار کرد: در صورت بروز یا احتمال مسمومیت، باید در کوتاه‌ترین زمان با اورژانس ۱۱۵ یا مرکز اطلاع‌رسانی داروها و سموم با شماره ۱۹۰ تماس گرفته شود.

وی افزود: هنگام تماس با کارشناسان، اطلاعاتی مانند سن و وزن فرد، نام دارو، مقدار تقریبی مصرف‌شده، زمان مصرف و علائم مشاهده‌شده باید تا حد امکان در اختیار آنان قرار گیرد تا راهنمایی دقیق‌تری ارائه شود.

دکتر سروش خاطرنشان کرد: تا زمان دریافت راهنمایی تخصصی، نباید ماده دیگری به فرد مسموم داده شود یا او را وادار به استفراغ کرد، مگر اینکه انجام این اقدامات از سوی کارشناسان یا کادر درمان توصیه شده باشد.

پیشگیری؛ مؤثرترین راه مقابله با مسمومیت‌های دارویی

وی در پایان تأکید کرد: پیشگیری از مسمومیت‌های دارویی یک مسئولیت همگانی است و با نگهداری صحیح داروها، مصرف آگاهانه، پرهیز از خوددرمانی، توجه ویژه به کودکان و سالمندان و اقدام سریع در شرایط اضطراری، می‌توان از بسیاری از مسمومیت‌ها و عوارض ناشی از خطاهای دارویی پیشگیری کرد.