پایگاه خبری وبدا

فوق‌تخصص هماتولوژی و انکولوژی کودکان و عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با تأکید بر ضرورت تشخیص دقیق علت کم‌خونی در کودکان گفت: اگرچه کمبود آهن از علل شایع کم‌خونی در دوران کودکی است، اما همه موارد کم‌خونی ناشی از فقر آهن نیست و تشخیص به‌موقع علت زمینه‌ای، نقش مهمی در انتخاب درمان مناسب و پیشگیری از عوارض احتمالی دارد.

دکتر علی قاسمی، عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد و رئیس بیمارستان فوق‌تخصصی کودکان دکتر شیخ، با اشاره به شیوع نسبتاً قابل توجه کم‌خونی در دوران کودکی اظهار کرد: کم‌خونی در کودکان اغلب با کمبود آهن ارتباط دارد، اما ممکن است ناشی از بیماری‌های خونی، اختلالات ارثی مانند تالاسمی، کمبود برخی ویتامین‌ها یا بیماری‌های زمینه‌ای نیز باشد؛ بنابراین، شناسایی علت اصلی کم‌خونی برای انتخاب روش درمان مناسب ضروری است.

وی با بیان اینکه علائم کم‌خونی در کودکان می‌تواند با توجه به شدت آن متفاوت باشد، افزود: رنگ‌پریدگی، خستگی و بی‌حالی، کاهش تحمل فعالیت، سردرد، سرگیجه، کاهش تمرکز و تحریک‌پذیری از جمله نشانه‌های احتمالی کم‌خونی هستند. در موارد شدیدتر، تپش قلب و تنگی نفس نیز ممکن است بروز کند. همچنین در شیرخواران و کودکان خردسال، اختلال در رشد یا تغییرات رفتاری می‌تواند از نشانه‌های همراه باشد.

تشخیص کم‌خونی با آزمایش خون و بررسی علت زمینه‌ای

رئیس بیمارستان فوق‌تخصصی کودکان دکتر شیخ با تأکید بر اینکه تشخیص کم‌خونی صرفاً بر اساس علائم ظاهری امکان‌پذیر نیست، گفت: برای تشخیص کم‌خونی و تعیین نوع آن، معمولاً شمارش کامل سلول‌های خون (CBC) و شاخص‌هایی مانند MCV و RDW بررسی می‌شود و در صورت نیاز، آزمایش‌هایی مانند فریتین برای ارزیابی ذخایر آهن نیز مورد استفاده قرار می‌گیرد.

دکتر قاسمی ادامه داد: یکی از نکات مهم در بررسی کم‌خونی کودکان این است که کاهش هموگلوبین خون لزوماً به معنای کمبود آهن نیست. برای مثال، برخی کودکان مبتلا به تالاسمی ممکن است کم‌خونی میکروسیتیک داشته باشند؛ ازاین‌رو، مصرف مکمل آهن در این کودکان، بدون اثبات کمبود آهن، ضرورتی ندارد.

چه علائمی نیازمند بررسی پزشکی است؟

وی با اشاره به اهمیت توجه والدین به نشانه‌های هشداردهنده کم‌خونی خاطرنشان کرد: در صورت مشاهده رنگ‌پریدگی و خستگی مداوم، اختلال در رشد، کبودی یا خونریزی غیرطبیعی، وجود سابقه خانوادگی بیماری‌های خونی یا برطرف نشدن کم‌خونی با وجود دریافت آهن، لازم است علت مشکل از سوی پزشک بررسی شود.

عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد در پایان تأکید کرد: تشخیص به‌موقع علت کم‌خونی در کودکان، زمینه انتخاب درمان مؤثر و پیشگیری از عوارض احتمالی را فراهم می‌کند؛ ازاین‌رو، والدین باید از مصرف خودسرانه مکمل آهن برای کودکان پرهیز کنند و مصرف این مکمل‌ها را پس از ارزیابی پزشکی و در صورت تأیید نیاز، در برنامه درمانی قرار دهند.