پایگاه خبری وبدا

دکترای تخصصی فیزیوتراپی و عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با تأکید بر اهمیت اصلاح محیط زندگی و تحصیل کودکان برای پیشگیری از ناهنجاری‌های ستون فقرات گفت: به جای تذکرهای مکرر به کودک برای «صاف نشستن»، باید شرایط میز و صندلی و محیط مطالعه را متناسب با ابعاد بدنی او تنظیم کرد.

دکتر زهرا عبدالله‌زاده در گفت‌وگو با وب‌دا، با اشاره به اصول صحیح نشستن کودکان هنگام مطالعه اظهار کرد: کودک باید هنگام نشستن به پشتی صندلی تکیه دهد، زاویه زانوها حدود ۹۰ درجه باشد و کف پاها کاملاً روی زمین یا زیرپایی قرار گیرد.

وی افزود: ارتفاع میز نیز باید به گونه‌ای تنظیم شود که شانه‌های کودک به سمت بالا کشیده نشود و برای مطالعه و نوشتن، سر و گردن بیش از حد به سمت جلو خم نشود.

مشق نوشتن روی شکم و قوز کردن؛ عادت‌هایی که باید اصلاح شوند

عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با اشاره به برخی عادت‌های نادرست هنگام مطالعه، خاطرنشان کرد: مشق‌نوشتن در حالت دمر یا نشستن طولانی‌مدت به شکل قوزکرده روی زمین، می‌تواند فشار نامناسبی بر ستون فقرات وارد کند و بهتر است این وضعیت‌ها اصلاح شوند.

دکتر عبدالله‌زاده یک راهکار عملی برای کمک به کودکان در درک وضعیت صحیح بدن پیشنهاد کرد و گفت: والدین می‌توانند از کودک در حالت نشسته، از نمای پشت و نیم‌رخ عکس بگیرند و وضعیت او را با تصویر پاسچر صحیح مقایسه کنند. این روش به کودک کمک می‌کند تصویر بهتری از وضعیت بدن خود پیدا کند و اصلاح وضعیت نشستن برای او ملموس‌تر شود.

وی تأکید کرد: اصلاح محیط و ایجاد شرایط مناسب برای نشستن و مطالعه، در بسیاری از موارد مؤثرتر از تذکرهای مداوم و صرفاً گفتاری به کودک است.

این علائم ستون فقرات کودکان را جدّی بگیرید

این فیزیوتراپیست با اشاره به علائم هشداردهنده ناهنجاری‌های ستون فقرات در کودکان گفت: درد مداوم یا پیش‌رونده ستون فقرات، احساس گزگز و بی‌حسی اندام‌ها، کاهش سطح فعالیت و همچنین وجود قوزی که در حالت خوابیده یا ایستادن صاف برطرف نمی‌شود، از جمله علائمی هستند که باید مورد توجه قرار گیرند و نیازمند ارزیابی تخصصی هستند.

وی افزود: در صورت وجود ناهنجاری‌های ساختاری، بسته به شدت و شرایط فرد، ممکن است درمان‌هایی مانند فیزیوتراپی، استفاده از بریس و در موارد شدیدتر مداخلات جراحی مورد نیاز باشد.

تبلت و تلفن همراه را هم‌سطح چشم قرار دهید

دکتر عبدالله‌زاده درباره استفاده کودکان از تلفن همراه و تبلت نیز توصیه کرد: بهتر است این وسایل روی پایه و در ارتفاع مناسب، نزدیک به سطح چشم قرار گیرند تا کودک برای مشاهده صفحه نمایش مجبور به خم کردن بیش از حد سر و گردن نباشد.

وی با اشاره به اهمیت فعالیت بدنی کودکان اظهار کرد: بر اساس توصیه‌های سازمان جهانی بهداشت، کودکان و نوجوانان پنج تا ۱۷ سال باید روزانه حداقل ۶۰ دقیقه فعالیت بدنی داشته باشند.

عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد ادامه داد: فعالیت‌های بدنی متنوع، از جمله فعالیت‌هایی که همراه با پرش و تحمل وزن هستند، می‌توانند در تقویت سیستم اسکلتی و افزایش تراکم استخوانی کودکان مؤثر باشند.

کوله‌پشتی؛ آسیب‌های کوچک اما تجمعی

وی کوله‌پشتی نامناسب را یکی دیگر از عوامل قابل توجه در سلامت اسکلتی‌عضلانی دانش‌آموزان دانست و گفت: آسیب‌های ناشی از کوله‌پشتی معمولاً از نوع «میکروتروما» یا آسیب‌های کوچک و تجمعی هستند که ممکن است در طول سال‌های تحصیل ایجاد شوند.

دکتر عبدالله‌زاده افزود: کوله‌پشتی باید سبک باشد و با دو بند پهن و پددار حمل شود و بهتر است دارای بند کمری نیز باشد. همچنین سنگین‌ترین کتاب‌ها باید در نزدیک‌ترین قسمت به بدن و ستون فقرات قرار گیرند.

وی تأکید کرد: استفاده از کوله‌پشتی دوبنده نسبت به کیف دوشی انتخاب مناسب‌تری است، زیرا وزن بار را به شکل متعادل‌تری روی بدن توزیع می‌کند.

نشستن مداوم؛ تهدیدی برای سلامت و بهره‌وری کارکنان

عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به آسیب‌های ناشی از کم‌تحرکی در محیط کار گفت: کمردرد و گردن‌درد در بسیاری از موارد ناشی از عدم تعادل میان ظرفیت جسمانی فرد و فشارهای محیط کار است و اصلاح ارگونومی محیط کار می‌تواند نقش مهمی در پیشگیری از این مشکلات داشته باشد.

وی افزود: لبه بالایی نمایشگر رایانه باید در محدوده مناسب خط دید چشم تنظیم شود و فرد نباید برای مشاهده صفحه نمایش مجبور به خم کردن مداوم گردن شود.

دکتر عبدالله‌زاده با تأکید بر ضرورت شکستن دوره‌های طولانی نشستن اظهار کرد: بهتر است افراد پس از حدود ۴۰ تا ۴۵ دقیقه نشستن، از جای خود بلند شوند، کمی راه بروند یا بخشی از تماس‌های تلفنی خود را در حالت ایستاده انجام دهند. در افراد مبتلا به کمردرد، بهتر است این فاصله زمانی کوتاه‌تر و حدود ۱۵ تا ۲۰ دقیقه باشد.

وی خاطرنشان کرد: نشستن طولانی‌مدت می‌تواند موجب کوتاهی عضله ایلیوپسواس، ضعف عضلات ثبات‌دهنده مرکزی بدن و در ادامه بروز مشکلات اسکلتی‌عضلانی شود؛ با این حال، بسیاری از تمرینات اصلاحی را می‌توان بدون تجهیزات و حتی در محیط کار انجام داد.

جابه‌جایی صحیح بار برای مشاغل سنگین ضروری است

این فیزیوتراپیست با اشاره به اهمیت رعایت اصول ارگونومی در مشاغل سنگین گفت: هنگام بلند کردن اجسام سنگین باید زانوها خم و ستون فقرات تا حد امکان در وضعیت مناسب و کنترل‌شده قرار گیرد، بار نزدیک بدن حمل شود و از چرخش ناگهانی تنه هنگام جابه‌جایی بار پرهیز شود.

وی افزود: رعایت نکردن اصول صحیح جابه‌جایی بار می‌تواند فشار قابل توجهی به ستون فقرات وارد کرده و خطر آسیب‌های کمری را افزایش دهد.

تغییرات MRI سالمندان همیشه به معنای بیماری نیست

دکتر عبدالله‌زاده در ادامه با اشاره به اهمیت حفظ استقلال سالمندان گفت: هدف فیزیوتراپی در سالمندان صرفاً از بین بردن درد نیست، بلکه ارتقای کیفیت زندگی، حفظ استقلال فردی و کمک به تداوم مشارکت اجتماعی آنان اهمیت ویژه‌ای دارد.

وی اظهار کرد: سالمندان معمولاً با سه تغییر مهم شامل سارکوپنی یا کاهش توده و قدرت عضلانی، کاهش تراکم استخوان و افزایش خطر شکستگی و همچنین کاهش سرعت پردازش عصبی و اختلال تعادل مواجه می‌شوند که می‌تواند خطر زمین‌خوردن را افزایش دهد.

عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد درباره تفسیر نتایج تصویربرداری سالمندان نیز هشدار داد و گفت: بسیاری از تغییرات ساختاری و درجاتی از آرتروز مشاهده‌شده در MRI سالمندان می‌تواند بخشی از روند طبیعی افزایش سن باشد و نباید صرفاً بر اساس یافته‌های تصویربرداری، بیمار را دچار ترس و اضطراب کرد یا به استراحت مطلق سوق داد.

وی تأکید کرد: ملاک اصلی تصمیم‌گیری درمانی باید در کنار یافته‌های تصویربرداری، علائم بالینی و وضعیت عملکرد حرکتی سالمند باشد.

تمرین ترکیبی؛ کلید حفظ استقلال سالمندان

دکتر عبدالله‌زاده در پایان توصیه کرد: برنامه تمرینی سالمندان بهتر است ترکیبی از فعالیت‌های هوازی، تمرینات قدرتی و تمرینات تعادلی باشد و متناسب با شرایط و توانایی‌های هر فرد، به شکل عملکردی و فردمحور طراحی شود.

وی خاطرنشان کرد: طراحی و هدایت این تمرینات زیر نظر فیزیوتراپیست می‌تواند به حفظ توانایی‌های حرکتی، کاهش خطر زمین‌خوردن و کمک به حفظ استقلال سالمندان در فعالیت‌های روزمره منجر شود.