پایگاه خبری وبدا

ضریب تأثیر (Impact Factor) مجله بین‌المللی گیاه‌پزشکی ابن‌سینا (Avicenna Journal of Phytomedicine) با افزایش از ۲.۲ در سال گذشته به ۳ در سال جاری، روند رو به رشد این نشریه علمی را نشان می‌دهد؛ مجله‌ای که با انتشار مقالات پژوهشگران ایرانی و محققان سایر کشورها، در مسیر تقویت حضور بین‌المللی خود حرکت می‌کند.

دکتر محمدحسین بسکابادی، استاد گروه فیزیولوژی دانشکده پزشکی دانشگاه علوم پزشکی مشهد و سردبیر مجله بین‌المللی گیاه‌پزشکی ابن‌سینا، در گفت‌وگو با وبدا با اشاره به اهمیت نشریات علمی در چرخه تولید علم اظهار کرد: مجلات علمی یکی از مهم‌ترین بسترهای انتشار و معرفی نتایج فعالیت‌های پژوهشی هستند و ایجاد چنین نشریاتی می‌تواند زمینه مناسبی برای معرفی یافته‌های پژوهشگران در سطح ملی و بین‌المللی فراهم کند.

وی افزود: مجله بین‌المللی گیاه‌پزشکی ابن‌سینا با همکاری مجموعه دانشگاه علوم پزشکی مشهد و با همراهی دکتر توکل افشاری، معاون پژوهشی وقت دانشگاه، راه‌اندازی شد تا بستری برای انتشار نتایج تحقیقات پژوهشگران داخل و خارج از کشور فراهم شود.

رشد ضریب تأثیر در مسیر فعالیت علمی نشریه

سردبیر مجله بین‌المللی گیاه‌پزشکی ابن‌سینا با اشاره به قرار گرفتن این نشریه در نمایه ISI طی چهار سال گذشته گفت: یکی از شاخص‌های مورد استفاده برای ارزیابی میزان اثرگذاری علمی مجلات، ضریب تأثیر است که به‌طور کلی نشان می‌دهد مقالات یک نشریه تا چه اندازه در مطالعات علمی دیگر مورد استناد قرار گرفته‌اند.

دکتر بسکابادی خاطرنشان کرد: نخستین ضریب تأثیر این مجله ۲.۲ بود که برای یک نشریه در نخستین سال دریافت این شاخص، رقم قابل توجهی محسوب می‌شد. این میزان در سال بعد به ۱.۹ کاهش یافت، سپس به ۲.۲ رسید و در سال جاری با افزایش به ۳، روند رشد خود را ادامه داده است.

وی این افزایش را دستاوردی ارزشمند برای مجموعه علمی کشور دانست و افزود: استمرار این روند نیازمند حفظ کیفیت علمی مقالات، تقویت ارتباط با پژوهشگران و گسترش حضور محققان بین‌المللی در نشریه است.

حمایت از پژوهشگران ایرانی در عرصه انتشار بین‌المللی

استاد گروه فیزیولوژی دانشکده پزشکی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با اشاره به انتشار مقالات پژوهشگران ایرانی و خارجی در این نشریه اظهار کرد: یکی از اهداف مهم مجله، حمایت از پژوهشگران کشور و فراهم کردن زمینه انتشار دستاوردهای علمی آنان در سطح بین‌المللی است.

وی با اشاره به محدودیت‌هایی که پژوهشگران ایرانی برای انتشار آثار علمی خود در برخی مجلات بین‌المللی با آن مواجه هستند، افزود: تحریم‌ها تنها حوزه اقتصادی را تحت تأثیر قرار نداده و در عرصه انتشار بین‌المللی آثار علمی نیز محدودیت‌هایی برای پژوهشگران کشور ایجاد شده است.

دکتر بسکابادی ادامه داد: در چنین شرایطی، مجلات علمی داخلی می‌توانند با فراهم کردن بستر مناسب، بخشی از نیاز پژوهشگران کشور برای انتشار و معرفی نتایج تحقیقات را پاسخ دهند.

وی تصریح کرد: هدف اولیه مجله بین‌المللی گیاه‌پزشکی ابن‌سینا، انتشار مقالات پژوهشگران دانشگاه علوم پزشکی مشهد بود و پس از آن، جذب مقالات پژوهشگران سراسر کشور و در مرحله بعد، توسعه فعالیت‌های بین‌المللی در دستور کار قرار گرفت.

سردبیر مجله بین‌المللی ابن‌سینا تأکید کرد: برای حفظ و ارتقای جایگاه بین‌المللی نشریه، حضور پژوهشگران سایر کشورها و انتشار مقالات بین‌المللی در آن نیز اهمیت ویژه‌ای دارد.

پژوهش؛ تمرینی برای آموختن اندیشیدن

دکتر بسکابادی در بخش دیگری از سخنان خود با تأکید بر اهمیت تفکر و اندیشیدن در فرآیند آموزش و پژوهش اظهار کرد: یکی از جملات ارزشمند شهید مطهری درباره آموزش این است که «معلمی را می‌خواهم که به من اندیشیدن بیاموزد، نه اندیشه‌ها را.»

وی افزود: در نظام آموزشی، آموزش اندیشیدن باید بیش از گذشته مورد توجه قرار گیرد؛ زیرا در بسیاری از موارد، آموزش بیشتر بر انتقال اندیشه‌ها متمرکز است، در حالی که توانایی تفکر، تحلیل و یافتن راه‌حل، از مهارت‌های اساسی برای رشد علمی و اجتماعی به شمار می‌رود.

استاد گروه فیزیولوژی دانشکده پزشکی دانشگاه علوم پزشکی مشهد، پژوهش را یکی از مهم‌ترین عرصه‌های تمرین اندیشیدن دانست و گفت: هیچ جامعه‌ای بدون پژوهش نمی‌تواند مسیر پیشرفت را طی کند و توسعه علمی کشورها و جوامع انسانی به میزان قابل توجهی با سطح فعالیت‌های پژوهشی آنان ارتباط دارد.

وی با اشاره به ماهیت زمان‌بر فرآیند پژوهش خاطرنشان کرد: پژوهش معمولاً به‌سرعت به محصول یا نتیجه کاربردی منجر نمی‌شود و برای دستیابی به یک محصول یا راهکار جدید، ممکن است انجام مطالعات متعدد و طی مراحل مختلف تحقیق ضروری باشد؛ بنابراین انتظار تولید فوری محصول از یک پژوهش، همیشه با واقعیت فرآیند تحقیق و توسعه همخوانی ندارد.

انتشار یافته‌ها؛ حلقه تکمیل‌کننده پژوهش

دکتر بسکابادی انتشار نتایج تحقیقات را بخش جدایی‌ناپذیر چرخه پژوهش دانست و اظهار کرد: هنگامی که یک پژوهش انجام می‌شود، نتایج آن باید در اختیار جامعه علمی قرار گیرد تا پژوهشگران در نقاط مختلف جهان بدانند چه مطالعاتی انجام شده و چه یافته‌هایی به دست آمده است.

وی افزود: انتشار نتایج تحقیقات، علاوه بر معرفی دستاوردهای علمی، به پژوهشگران کمک می‌کند از یافته‌های مطالعات پیشین مطلع شوند و تحقیقات جدید خود را بر پایه دانش موجود طراحی کنند.

سردبیر مجله بین‌المللی گیاه‌پزشکی ابن‌سینا ادامه داد: مجلات علمی یکی از مهم‌ترین بسترهای تحقق این فرآیند هستند و بدون وجود نشریات علمی معتبر، چرخه تولید، انتقال و توسعه دانش با اختلال مواجه خواهد شد.

وی خاطرنشان کرد: پژوهشگران برای انجام مطالعات علمی تلاش و زمان زیادی صرف می‌کنند و یکی از وظایف جامعه علمی و دانشگاه‌ها این است که زمینه مناسبی برای انتشار نتایج این تلاش‌ها فراهم شود.

دکتر بسکابادی تأکید کرد: در کنار استفاده از ظرفیت مجلات معتبر خارجی، توسعه و تقویت نشریات علمی داخلی نیز اهمیت دارد و می‌تواند به افزایش ظرفیت کشور برای انتشار، معرفی و تبادل دستاوردهای پژوهشی در سطح بین‌المللی کمک کند.