پایگاه خبری وبدا

مدیر گروه بهبود تغذیه جامعه معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با تأکید بر ضرورت رعایت اصول تغذیه‌ای هنگام مصرف داروهای گروه GLP-1 برای کاهش وزن، گفت: دریافت کافی پروتئین، تأمین ریزمغذی‌های ضروری، پرهیز از محدودیت شدید کالری و انجام تمرینات مقاومتی می‌تواند به حفظ توده عضلانی و سلامت استخوان‌ها در طول روند کاهش وزن کمک کند.

دکتر زهرا اباصلتی در گفت‌وگو با وب‌دا اظهار کرد: داروهای گروه GLP-1 که برخی از آن‌ها ابتدا برای کنترل دیابت توسعه یافتند، امروزه در موارد مشخص برای درمان چاقی و مدیریت وزن نیز استفاده می‌شوند. این داروها با اثرگذاری بر مسیرهای هورمونی مرتبط با اشتها و احساس سیری، می‌توانند دریافت غذا را کاهش دهند و به کاهش وزن کمک کنند.

وی افزود: کاهش وزن در افراد مبتلا به اضافه‌وزن یا چاقی می‌تواند فواید قابل‌توجهی برای سلامت داشته باشد؛ بااین‌حال، بخشی از وزن ازدست‌رفته ممکن است مربوط به توده بدون چربی بدن، از جمله عضلات، باشد. همچنین دریافت ناکافی مواد مغذی و کاهش وزن سریع یا بیش‌ازحد می‌تواند سلامت استخوان‌ها را تحت تأثیر قرار دهد. ازاین‌رو، مدیریت تغذیه و فعالیت بدنی در کنار درمان دارویی اهمیت زیادی دارد.

دریافت پروتئین کافی برای حفظ توده عضلانی

مدیر گروه بهبود تغذیه جامعه معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با اشاره به نقش پروتئین در حفظ عضلات گفت: هنگام کاهش وزن، تأمین پروتئین کافی به حفظ بافت عضلانی کمک می‌کند و در برخی افراد ممکن است دریافت بیشتر پروتئین نسبت به حداقل نیاز روزانه ضروری باشد.

دکتر اباصلتی ادامه داد: در برخی برنامه‌های تغذیه‌ای کاهش وزن، دریافت روزانه حدود ۱.۲ تا ۲ گرم پروتئین به ازای هر کیلوگرم وزن بدن پیشنهاد می‌شود؛ برای مثال، این مقدار برای فردی با وزن ۶۸ کیلوگرم، حدود ۸۲ تا ۱۳۶ گرم در روز خواهد بود. بااین‌حال، مقدار مناسب پروتئین برای همه افراد یکسان نیست و باید با توجه به وضعیت تغذیه‌ای، میزان فعالیت بدنی، شرایط پزشکی و به‌ویژه عملکرد کلیه‌ها تعیین شود.

وی خاطرنشان کرد: نیاز پایه پروتئین برای بسیاری از بزرگسالان سالم حدود ۰.۸ گرم به ازای هر کیلوگرم وزن بدن در روز است؛ اما در دوره کاهش وزن، نیاز فرد ممکن است متفاوت باشد. همچنین مصرف پروتئین به‌تنهایی تضمین‌کننده حفظ قدرت عضلانی نیست و باید در کنار دریافت انرژی کافی و فعالیت بدنی مناسب قرار گیرد.

توجه به کلسیم و ویتامین D برای حفظ سلامت استخوان‌ها

دکتر اباصلتی با تأکید بر اهمیت دریافت ریزمغذی‌ها اظهار کرد: از آنجا که داروهای GLP-1 ممکن است اشتها و حجم غذای مصرفی را کاهش دهند، برخی افراد در معرض دریافت ناکافی مواد مغذی ضروری قرار می‌گیرند. کلسیم و ویتامین D از جمله مواد مغذی مهم برای سلامت استخوان‌ها هستند که تأمین کافی آن‌ها باید در برنامه غذایی مورد توجه قرار گیرد.

وی افزود: برای بسیاری از بزرگسالان، نیاز روزانه کلسیم حدود هزار میلی‌گرم و نیاز روزانه ویتامین D حدود ۶۰۰ واحد بین‌المللی است؛ البته نیاز افراد با توجه به سن، شرایط جسمی و برخی وضعیت‌های پزشکی متفاوت خواهد بود. بنابراین، هدف مصرف این مواد مغذی، تأمین نیاز متناسب با شرایط فرد است، نه لزوماً دریافت مقادیر بیشتر از حد توصیه‌شده.

مدیر گروه بهبود تغذیه جامعه معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی مشهد ادامه داد: کلسیم در ساخت و حفظ استخوان‌ها نقش دارد و ویتامین D به جذب کلسیم کمک می‌کند. دریافت متعادل چربی‌های سالم نیز بخشی از یک الگوی غذایی مناسب است و مصرف مقداری چربی همراه غذا می‌تواند جذب ویتامین D را که محلول در چربی است، تسهیل کند. بااین‌حال، مصرف مکمل کلسیم یا ویتامین D باید در صورت نیاز و متناسب با وضعیت فرد انجام شود.

چرا محدودیت شدید کالری خطرناک است؟

وی با هشدار درباره کاهش بیش‌ازحد دریافت انرژی گفت: هنگام مصرف داروهای کاهش وزن، باید از محدودیت شدید و خودسرانه غذا پرهیز کرد. کاهش بیش‌ازحد کالری، به‌ویژه اگر با دریافت ناکافی پروتئین همراه باشد، می‌تواند حفظ عضلات را دشوار کند و احتمال از دست رفتن توده بدون چربی بدن را افزایش دهد.

دکتر اباصلتی توضیح داد: بدن برای حفظ و بازسازی بافت‌های خود به انرژی و مواد مغذی کافی نیاز دارد. اگر دریافت انرژی برای مدت طولانی بسیار پایین باشد، بدن ممکن است بخشی از بافت عضلانی را نیز تجزیه کند. کاهش وزن سریع و دریافت ناکافی مواد مغذی همچنین می‌تواند بر سلامت استخوان‌ها اثر منفی بگذارد.

وی تأکید کرد: هدف از درمان چاقی، تنها کاهش عدد وزن نیست؛ بلکه باید به حفظ سلامت عمومی، عملکرد عضلات و استخوان‌ها و تأمین نیازهای تغذیه‌ای بدن نیز توجه شود. به همین دلیل، تنظیم برنامه غذایی متناسب با شرایط هر فرد اهمیت دارد.

تمرینات مقاومتی؛ مکمل مهم برنامه کاهش وزن

مدیر گروه بهبود تغذیه جامعه معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با اشاره به نقش فعالیت بدنی در حفظ عضلات اظهار کرد: افزودن تمرینات مقاومتی به برنامه کاهش وزن می‌تواند به حفظ یا افزایش قدرت و توده عضلانی کمک کند و در کنار تغذیه مناسب، از کاهش عضلات در طول کاهش وزن بکاهد.

وی افزود: تمرینات مقاومتی شامل فعالیت‌هایی مانند تمرین با وزنه، حرکات با وزن بدن و استفاده از کش‌های مقاومتی است. انتخاب نوع و شدت این تمرینات باید متناسب با توانایی جسمی، شرایط سلامت و سطح آمادگی فرد باشد.

دکتر اباصلتی خاطرنشان کرد: عضلات و استخوان‌ها ارتباط عملکردی نزدیکی با یکدیگر دارند و تمرینات مقاومتی، با وارد کردن فشار کنترل‌شده به عضلات و استخوان‌ها، می‌توانند به حفظ قدرت عضلانی و حمایت از سلامت اسکلتی کمک کنند.

وی در پایان تأکید کرد: افرادی که برای کاهش وزن از داروهای گروه GLP-1 استفاده می‌کنند، بهتر است در کنار پیگیری پزشکی، برای تنظیم برنامه غذایی و فعالیت بدنی نیز از متخصصان مربوطه کمک بگیرند تا روند کاهش وزن با حفظ سلامت و تأمین نیازهای تغذیه‌ای همراه باشد.