پایگاه خبری وبدا

نتایج یک پژوهش در دانشگاه علوم پزشکی مشهد نشان داد آموزش مبتنی بر انیمیشن می‌تواند اضطراب بیماران پیش از آنژیوگرافی قلبی را به‌طور چشمگیری کاهش دهد و در بهبود برخی شاخص‌های همودینامیک آنان مؤثر باشد؛ یافته‌ای که بر ظرفیت فناوری‌های نوین آموزشی در ارتقای کیفیت مراقبت از بیماران تأکید دارد.

به گزارش وب دا، این طرح پژوهشی توسط دکتر سیدرضا مظلوم، عضو هیأت علمی  دانشکده پرستاری و مامایی دانشگاه علوم پزشکی مشهد، با همکاری دکتر طیبه پورغزنین، ساجده یغمایی و دکتر علی اشراقی انجام شده است.

آموزش با انیمیشن؛ روشی نوین برای کاهش اضطراب بیماران

دکتر مظلوم با اشاره به اهمیت استفاده از روش‌های نوین آموزشی در مراقبت از بیماران اظهار کرد: بیماری‌های قلبی ـ عروقی همچنان از مهم‌ترین علل مرگ‌ومیر در جهان هستند و آنژیوگرافی یکی از روش‌های مهم تشخیصی در این بیماران به شمار می‌رود، اما اضطراب پیش از انجام این روش در بسیاری از بیماران شایع است و می‌تواند بر روند درمان تأثیر بگذارد.

وی افزود: آموزش مؤثر و قابل فهم یکی از راهکارهای مهم برای کاهش اضطراب بیماران است، اما روش‌های معمول مانند گفت‌وگوی مستقیم یا استفاده از بروشور ممکن است برای همه بیماران، به‌ویژه سالمندان، اثربخشی یکسانی نداشته باشد.

عضو هیأت علمی  دانشگاه علوم پزشکی مشهد ادامه داد: بر همین اساس، در این پژوهش استفاده از فیلم‌های آموزشی انیمیشنی مورد بررسی قرار گرفت؛ روشی که با وجود سادگی و جذابیت بصری، تاکنون کمتر در آموزش بیماران بزرگسال مورد توجه قرار گرفته است.

بررسی اثربخشی آموزش انیمیشنی در ۶۰ بیمار

وی درباره نحوه اجرای این پژوهش گفت: در این مطالعه ۶۰ بیمار کاندید آنژیوگرافی با میانگین سنی ۶۹ سال شرکت داشتند که به دو گروه مداخله و کنترل تقسیم شدند.

دکتر مظلوم افزود: بیماران گروه مداخله با استفاده از تبلت، فیلم‌های انیمیشنی سه تا هفت دقیقه‌ای درباره نحوه انجام آنژیوگرافی و مراقبت‌های پیش و پس از آن را مشاهده کردند و گروه کنترل نیز همین محتوا را از طریق فیلم‌های ویدئویی معمولی دریافت کردند.

وی خاطرنشان کرد: آموزش‌ها حدود دو تا سه ساعت پیش از انجام آنژیوگرافی ارائه شد و وضعیت بیماران تا ۱۲ ساعت پس از انجام این روش تحت پایش قرار گرفت.

کاهش ۱۰ نمره‌ای اضطراب بیماران

عضو هیأت علمی  دانشکده پرستاری و مامایی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با اشاره به نتایج این پژوهش اظهار کرد: اضطراب بیماران در گروهی که آموزش انیمیشنی دریافت کرده بودند، حدود ۱۰ نمره کاهش یافت؛ در حالی که میزان کاهش اضطراب در گروه کنترل تنها حدود نیم نمره بود.

وی افزود: علاوه بر کاهش اضطراب، شاخص‌های همودینامیک نیز در گروه دریافت‌کننده آموزش انیمیشنی تغییرات مطلوب‌تری داشت؛ به‌گونه‌ای که فشار خون سیستولیک حدود یک تا یک‌ونیم سانتی‌متر جیوه و ضربان قلب حدود ۱۰ ضربه در دقیقه کاهش یافت، در حالی که در گروه کنترل تغییرات ناچیز یا حتی افزایش برخی شاخص‌ها مشاهده شد.

دکتر مظلوم با اشاره به میانگین سنی بالای شرکت‌کنندگان در این پژوهش گفت: یکی از نکات قابل توجه، ارتباط مناسب بیماران سالمند با محتوای انیمیشنی بود. به نظر می‌رسد تصویرسازی ساده، روایت آرام و جذابیت بصری انیمیشن، درک مطالب آموزشی را آسان‌تر کرده و در ایجاد آرامش و کاهش اضطراب بیماران مؤثر بوده است.

وی تأکید کرد: این تجربه نشان می‌دهد انیمیشن می‌تواند به‌عنوان یک ابزار آموزشی قابل فهم و کارآمد برای گروه‌های سنی مختلف مورد استفاده قرار گیرد.

ظرفیت هوش مصنوعی برای توسعه محتوای آموزش سلامت

عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با اشاره به ظرفیت فناوری‌های نوین در تولید محتوای آموزشی گفت: تولید محتوای انیمیشنی نیازمند همکاری میان متخصصان حوزه سلامت، آموزش و تولید محتواست، اما پیشرفت ابزارهای دیجیتال و فناوری‌های مبتنی بر هوش مصنوعی، فرآیند تولید این محتواها را تسهیل کرده است.

وی افزود: توسعه استفاده از انیمیشن در آموزش بیماران می‌تواند به استانداردسازی فرآیند آموزش، بهبود تجربه بیماران در مراکز درمانی و کاهش خطاهای رفتاری پیش و پس از انجام اقدامات درمانی کمک کند.

توسعه آموزش‌های انیمیشنی برای سایر بیماران

پژوهشگران این طرح در گام‌های بعدی، توسعه تولید محتوای آموزشی مبتنی بر انیمیشن برای سایر بیماران قلبی ـ عروقی و بیماری‌هایی با نیازهای آموزشی پیچیده‌تر را در دستور کار دارند.

این پژوهش نمونه‌ای از به‌کارگیری پژوهش و فناوری‌های نوین برای پاسخ به نیازهای واقعی نظام سلامت است؛ رویکردی که با استفاده از ابزارهای دیجیتال و محتوای فناورانه، زمینه ارائه آموزش‌های مؤثرتر و بهبود تجربه بیماران را فراهم می‌کند.