پایگاه خبری وبدا

مدیر پیشگیری و مبارزه با بیماری‌های معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد از انجام بیش از ۲۶۰ هزار مورد غربالگری سرطان‌های کولون، پستان و سرویکس از ابتدای سال تا پایان مردادماه ۱۴۰۵ خبر داد و گفت: اجرای این برنامه‌ها در جمعیت تحت پوشش دانشگاه، ظرفیت قابل توجه شبکه بهداشت را در شناسایی افراد در معرض خطر و موارد نیازمند بررسی‌های تکمیلی نشان می‌دهد.

دکتر محمد احمدیان در گفتگو با وب دا با اشاره به عملکرد برنامه‌های غربالگری سرطان در جمعیت تحت پوشش دانشگاه علوم پزشکی مشهد اظهار کرد: در پنج ماه نخست سال ۱۴۰۵، تعداد ۴۱ هزار و ۹۳۲ مورد غربالگری سرطان کولون، ۱۱۵ هزار و ۲۲۳ مورد غربالگری سرطان پستان و ۱۰۹ هزار و ۷۱۴ مورد غربالگری سرطان سرویکس انجام شده است.

وی افزود: غربالگری با هدف شناسایی بیماری یا موارد مشکوک در مراحل اولیه و پیش از بروز علائم انجام می‌شود و می‌تواند زمینه بررسی و اقدام به‌موقع را فراهم کند.

سرطان پستان؛ شایع‌ترین سرطان در میان زنان ایران

مدیر پیشگیری و مبارزه با بیماری‌های معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد با اشاره به اهمیت توجه به سرطان پستان گفت: بر اساس داده‌های GLOBOCAN 2022، حدود ۱۵ هزار و ۴۹۲ مورد جدید سرطان پستان در زنان ایران گزارش شده است که ضرورت توجه به پیشگیری، تشخیص زودهنگام و افزایش آگاهی عمومی درباره این بیماری را نشان می‌دهد.

احمدیان افزود: اگرچه خطر ابتلا به سرطان پستان با افزایش سن افزایش می‌یابد، اما این بیماری می‌تواند در هر سنی پس از بلوغ بروز کند؛ از این رو آگاهی زنان نسبت به عوامل خطر، علائم هشداردهنده و روش‌های تشخیص زودهنگام اهمیت ویژه‌ای دارد.

نداشتن سابقه خانوادگی به معنای مصونیت نیست

وی با تأکید بر اینکه نداشتن سابقه خانوادگی به معنای مصونیت از سرطان پستان نیست، اظهار کرد: بخش قابل توجهی از موارد سرطان پستان در زنانی رخ می‌دهد که به جز سن و جنس، عامل خطر مشخص دیگری ندارند؛ بنابراین همه زنان باید نسبت به سلامت پستان‌های خود آگاهی داشته باشند و توصیه‌های مربوط به غربالگری را متناسب با سن و سطح خطر خود دنبال کنند.

مدیر پیشگیری و مبارزه با بیماری‌های معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد خاطرنشان کرد: برخی عوامل افزایش‌دهنده خطر ابتلا مانند افزایش سن، سابقه خانوادگی، برخی جهش‌های ژنتیکی از جمله BRCA1 و BRCA2 و سابقه بعضی بیماری‌های پستان قابل تغییر نیستند، اما عوامل مرتبط با سبک زندگی از جمله اضافه‌وزن، کم‌تحرکی، مصرف الکل و رژیم غذایی نامناسب نیز می‌توانند در افزایش خطر ابتلا نقش داشته باشند.

وی تأکید کرد: وجود یا نبود عوامل خطر به تنهایی نمی‌تواند ابتلا یا عدم ابتلا به سرطان پستان را تعیین کند و حتی زنان فاقد عوامل خطر شناخته‌شده نیز باید نسبت به تغییرات جدید و غیرطبیعی پستان حساس باشند.

غربالگری؛ فرصتی برای شناسایی زودهنگام بیماری

احمدیان با اشاره به نقش ماموگرافی در غربالگری سرطان پستان گفت: ماموگرافی یکی از مهم‌ترین روش‌های تصویربرداری برای غربالگری سرطان پستان در زنان با خطر متوسط است و بر اساس دستورالعمل‌های وزارت بهداشت، ماموگرافی در زنان ۴۰ تا ۷۰ سال هر دو سال یک‌بار توصیه شده است.

وی ادامه داد: زمان آغاز و فاصله انجام غربالگری باید با توجه به سن، سابقه خانوادگی و سطح خطر فرد تعیین شود و زنان دارای خطر بالاتر ممکن است به برنامه غربالگری متفاوت و در برخی موارد به روش‌های تصویربرداری تکمیلی مانند MRI نیاز داشته باشند.

مدیر پیشگیری و مبارزه با بیماری‌های معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد افزود: معاینه پستان نیز در گروه‌های سنی مختلف بر اساس دستورالعمل‌های مربوط باید مورد توجه قرار گیرد و زنان می‌توانند برای دریافت راهنمایی متناسب با شرایط خود به مراکز خدمات جامع سلامت مراجعه کنند.

هر تغییر جدید در پستان را جدی بگیریم

احمدیان با تأکید بر اهمیت خودآگاهی نسبت به سلامت پستان اظهار کرد: خودآزمایی پستان جایگزین روش‌های غربالگری نیست، اما آشنایی فرد با ظاهر و وضعیت طبیعی پستان‌های خود می‌تواند به شناسایی زودتر تغییرات جدید کمک کند.

وی ایجاد توده جدید در پستان یا زیر بغل، تغییر اندازه یا شکل پستان، فرورفتگی یا کشیده شدن پوست، ضخیم شدن پوست یا ایجاد ظاهر پوست پرتقالی، تغییر شکل یا فرورفتگی جدید نوک پستان، ترشح غیرطبیعی به‌ویژه ترشح خونی و قرمزی یا تغییرات پایدار پوست پستان را از جمله علائم هشداردهنده برشمرد.

مدیر پیشگیری و مبارزه با بیماری‌های معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد تصریح کرد: وجود این علائم لزوماً به معنای ابتلا به سرطان نیست، اما هرگونه تغییر جدید و غیرطبیعی باید توسط پزشک بررسی شود و مراجعه برای ارزیابی پزشکی نباید به تأخیر بیفتد.

هر توده‌ای به معنای سرطان نیست

وی با تأکید بر اینکه مشاهده توده در پستان لزوماً به معنای ابتلا به سرطان نیست، گفت: پزشک پس از بررسی شرح حال و انجام معاینه و با توجه به سن و شرایط فرد، در صورت نیاز تصویربرداری‌هایی مانند ماموگرافی یا سونوگرافی را درخواست می‌کند.

احمدیان افزود: در صورت مشاهده ضایعه مشکوک در بررسی‌های تصویربرداری، ممکن است نمونه‌برداری یا بیوپسی ضرورت پیدا کند و تشخیص قطعی سرطان پستان معمولاً با بررسی نمونه بافتی در آزمایشگاه و توسط متخصص پاتولوژی انجام می‌شود.

هدف غربالگری؛ تشخیص زودهنگام و اقدام به‌موقع

مدیر پیشگیری و مبارزه با بیماری‌های معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد در پایان با تأکید بر اهمیت آگاهی، غربالگری و پیگیری به‌موقع خاطرنشان کرد: هدف از برنامه‌های غربالگری، شناسایی زودهنگام موارد مشکوک و فراهم کردن زمینه بررسی و درمان به‌موقع است.

وی گفت: زنان باید توصیه‌های غربالگری متناسب با سن و سطح خطر خود را جدی بگیرند و در صورت مشاهده هرگونه تغییر جدید و غیرطبیعی در پستان، برای ارزیابی پزشکی اقدام کنند.