پایگاه خبری وبدا

متخصص قلب و عروق و مدیر گروه قلب بیمارستان شهید هاشمی‌نژاد، با اشاره به اینکه تنگی نفس یکی از علائم شایع مراجعه بیماران به مراکز درمانی است، گفت: این علامت می‌تواند ناشی از بیماری‌های قلبی، ریوی و سایر اختلالات جسمی باشد و در برخی موارد، نخستین هشدار یک بیماری جدّی قلبی محسوب می‌شود.

دکتر عظمت صبوری در گفت‌وگو با وبدا اظهار کرد: تنگی نفس یا «Dyspnea» احساس ذهنی دشواری یا ناراحتی هنگام تنفس است که شدت و نحوه بروز آن در افراد مختلف متفاوت است و زمانی ایجاد می‌شود که میان نیاز بدن به اکسیژن و توانایی دستگاه تنفسی و قلب برای تأمین این نیاز، تعادل وجود نداشته باشد.

مدیر گروه قلب بیمارستان شهید هاشمی‌نژاد افزود: بیماران ممکن است تنگی نفس را با عباراتی مانند «نفس کم می‌آورم»، «نفسم بالا نمی‌آید»، «احساس سنگینی روی سینه دارم» یا «هرچه نفس می‌کشم، سیر نمی‌شوم» توصیف کنند. این علامت ممکن است هنگام فعالیت، در حالت استراحت یا حتی هنگام خواب بروز کند و نوع و زمان بروز آن می‌تواند سرنخ مهمی برای تشخیص علت زمینه‌ای باشد.

تنگی نفس همیشه منشأ ریوی ندارد

صبوری با تأکید بر اینکه تنگی نفس را نمی‌توان صرفاً به بیماری‌های ریوی نسبت داد، تصریح کرد: برخی بیماری‌های قلبی از جمله نارسایی قلب، بیماری عروق کرونر، اختلالات دریچه‌ای و بعضی آریتمی‌ها می‌توانند با تنگی نفس بروز کنند.

وی ادامه داد: در کنار بیماری‌های قلبی، بیماری‌های ریوی مانند آسم، بیماری انسدادی مزمن ریه، پنومونی و آمبولی ریه نیز از علل مهم تنگی نفس هستند. همچنین کم‌خونی، برخی اختلالات متابولیک، بیماری‌های عصبی ـ عضلانی و عوامل روان‌شناختی مانند اضطراب و حملات پانیک نیز می‌توانند موجب بروز این علامت شوند.

چه زمانی تنگی نفس یک وضعیت اورژانسی است؟

این متخصص قلب و عروق با اشاره به اهمیت توجه به علائم هشداردهنده گفت: تنگی نفس ناگهانی و شدید، به‌ویژه اگر با درد، فشار یا سوزش قفسه سینه، انتشار درد به فک، شانه یا دست، کبودی لب‌ها و ناخن‌ها، تعریق سرد، سرگیجه یا احساس غش همراه باشد، می‌تواند نشانه یک وضعیت اورژانسی باشد.

صبوری افزود: تنگی نفس شدید، به‌خصوص در صورت همراهی با علائم یادشده، ممکن است در برخی موارد ناشی از مشکلات جدّی مانند سکته قلبی، نارسایی حاد قلب یا آمبولی ریه باشد؛ بنابراین در چنین شرایطی بیمار نباید منتظر بماند و لازم است بدون تأخیر با اورژانس ۱۱۵ تماس گرفته یا به نزدیک‌ترین مرکز درمانی مراجعه کند.

تنگی نفس هنگام دراز کشیدن را جدّی بگیرید

وی یکی دیگر از نشانه‌های مهم در بیماران مبتلا به نارسایی قلبی را تشدید تنگی نفس هنگام دراز کشیدن عنوان کرد و گفت: برخی بیماران زمانی که به پشت دراز می‌کشند، دچار تشدید تنگی نفس می‌شوند و برای تنفس راحت‌تر ناچارند با چند بالش بخوابند یا در وضعیت نیمه‌نشسته و نشسته قرار گیرند.

مدیر گروه قلب بیمارستان شهید هاشمی‌نژاد خاطرنشان کرد: بروز یا تشدید این حالت می‌تواند نشانه‌ای از وجود مشکل قلبی باشد و نیازمند بررسی و ارزیابی تخصصی است.

تنگی نفس را خودسرانه درمان نکنید

صبوری در پایان تأکید کرد: تنگی نفس یک بیماری مستقل نیست، بلکه علامتی است که می‌تواند از یک مشکل ساده تا بیماری‌های جدّی و تهدیدکننده حیات ناشی شود؛ از این رو، نباید آن را نادیده گرفت یا به خوددرمانی روی آورد.

وی افزود: در صورت تداوم یا تشدید تنگی نفس و به‌ویژه در صورت همراهی آن با علائم هشداردهنده، مراجعه سریع به پزشک برای شناسایی علت ضروری است. تشخیص به‌موقع علت تنگی نفس و آغاز درمان مناسب می‌تواند نقش مهمی در پیشگیری از عوارض و حفظ سلامت بیماران داشته باشد.