کاردرمانی سالمندان؛ گامی مؤثر در حفظ استقلال و ارتقای کیفیت زندگی
دکترای تخصصی کاردرمانی و عضو هیأت علمی گروه آموزشی کاردرمانی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با تأکید بر نقش کاردرمانی در حفظ استقلال و ایمنی سالمندان گفت: دوران سالمندی با تغییرات جسمی، شناختی و اجتماعی همراه است و مداخلات کاردرمانی با رویکردی فردمحور و عملکردی میتواند زمینه زندگی مستقل، ایمن و باکیفیت سالمندان در خانواده و اجتماع را فراهم کند.
دکتر امین مهدیزاده در گفتوگو با وبدا، با اشاره به نقش کاردرمانی در ارزیابی جامع توانمندیها، محدودیتها و شرایط محیط زندگی سالمندان اظهار کرد: کاردرمانگران با طراحی برنامههای اختصاصی و متناسب با شرایط هر فرد، علاوه بر کمک به توانبخشی و پیشگیری از سقوط، میتوانند در کاهش بار مراقبتی خانوادهها و هزینههای نظام سلامت نیز مؤثر باشند.
ارزیابی فردمحور؛ نخستین گام در کاردرمانی سالمندان
وی با بیان اینکه کاردرمانی در حوزه سالمندی بر حفظ بالاترین سطح استقلال ممکن در خانه و جامعه تمرکز دارد، افزود: کاردرمانگر در نخستین گام، تواناییها و محدودیتهای سالمند را ارزیابی میکند و با بررسی دقیق محیط زندگی، برنامهای متناسب برای بهبود عملکرد روزمره، پیشگیری از زمینخوردن و افزایش مشارکت اجتماعی فرد تدوین میکند.
عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد ادامه داد: توجه به شرایط واقعی زندگی سالمند و تطبیق مداخلات با نیازهای فردی، موجب میشود برنامه توانبخشی صرفاً به تمرینهای درمانی محدود نباشد و فعالیتهای روزمره و حضور مؤثر سالمند در خانواده و جامعه نیز مورد توجه قرار گیرد.
از لباس پوشیدن و حمام تا مدیریت دارو و امور مالی
دکتر مهدیزاده با تشریح حوزههای اصلی مداخله کاردرمانی در سالمندان گفت: فعالیتهای اساسی روزمره زندگی مانند لباس پوشیدن، حمام کردن، تغذیه، جابهجایی و تحرک ایمن، در کنار فعالیتهای ابزاری مانند آشپزی، خرید، مدیریت دارو، امور مالی و استفاده از تلفن همراه، از محورهای اصلی برنامههای کاردرمانی هستند.
وی افزود: هدف از این مداخلات آن است که سالمند بتواند تا حد امکان فعالیتهای روزمره خود را با استقلال بیشتری انجام دهد و مشارکت فعالتری در زندگی خانوادگی و اجتماعی داشته باشد.
پیشگیری از سقوط با اصلاح محیط و استفاده از وسایل کمکی
عضو هیأت علمی گروه آموزشی کاردرمانی دانشگاه علوم پزشکی مشهد، پیشگیری از سقوط و افزایش ایمنی محیط زندگی را از دیگر محورهای مهم کاردرمانی سالمندان دانست و اظهار کرد: شناسایی خطرات محیطی، انجام تمرینهای تعادلی و تقویت عضلات اندامها از جمله اقداماتی است که میتواند در کاهش خطر زمینخوردن سالمندان مؤثر باشد.
دکتر مهدیزاده ادامه داد: اصلاح و مناسبسازی محیط زندگی و استفاده از وسایل کمکی متناسب با نیاز سالمند، از جمله عصا، واکر و صندلی حمام، نصب دستگیرههای اتکا و استفاده از کفپوشهای مناسب در حمام، بخش دیگری از اقدامات کاردرمانی برای افزایش ایمنی سالمندان است.
توانبخشی شناختی و توجه به سلامت روان سالمندان
وی با تأکید بر اهمیت توانبخشی شناختی در سالمندان دارای اختلالات شناختی گفت: تقویت حافظه، توجه، تمرکز و مهارتهای حل مسئله از جمله بخشهای فرآیند توانبخشی شناختی است که میتواند با توجه به شرایط هر سالمند در برنامه کاردرمانی قرار گیرد.
عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد افزود: مدیریت و سازگاری با محدودیتهای ناشی از بیماریهای مزمن مانند آرتروز، سکته مغزی، پارکینسون، آلزایمر، شکستگی لگن و نارسایی قلبی نیز از حوزههایی است که در برنامههای کاردرمانی مورد توجه قرار میگیرد.
دکتر مهدیزاده خاطرنشان کرد: سلامت روان سالمند نیز در این فرآیند اهمیت ویژهای دارد و اقداماتی برای کاهش انزوا، بهبود خواب، مدیریت اضطراب و افسردگی و تشویق سالمند به انجام فعالیتهای معنادار میتواند بخشی از مداخلات کاردرمانی باشد.
آموزش خانواده؛ بخشی از فرآیند توانبخشی سالمندان
وی با اشاره به نقش خانواده در مراقبت از سالمندان گفت: بخشی از خدمات کاردرمانی به آموزش مراقبان اختصاص دارد تا خانوادهها مهارتهای لازم برای حمایت مؤثر از سالمند را فرا بگیرند.
عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد افزود: آموزش صحیح مراقبان میتواند به کاهش بار مراقبتی خانواده، افزایش کیفیت حمایت از سالمند و ایجاد شرایط مناسبتر برای حفظ استقلال وی کمک کند.
کاردرمانی؛ سرمایهگذاری برای استقلال سالمندان
دکتر مهدیزاده در پایان اظهار کرد: نتیجه مداخلات کاردرمانی را میتوان در حفظ استقلال سالمند در فعالیتهای روزمره، کاهش خطر زمینخوردن، کاهش وابستگی به دیگران و کاهش احتمال بستری مجدد مشاهده کرد.
وی خاطرنشان کرد: این اقدامات علاوه بر کمک به کاهش هزینههای مراقبتی برای خانواده و نظام سلامت، میتواند زمینه بهبود کیفیت زندگی سالمند و افزایش مشارکت او در فعالیتهای خانوادگی و اجتماعی را فراهم کند.
درج نظر