پایگاه خبری وبدا

روانپزشک بیمارستان شهید هاشمی‌نژاد با تأکید بر ضرورت توجه والدین و مدارس به وضعیت عاطفی و رفتاری دانش‌آموزان همزمان با آغاز سال تحصیلی گفت: بازگشت به مدرسه، تغییر برنامه روزانه، دور شدن از والدین و قرار گرفتن در محیط آموزشی و اجتماعی جدید، می‌تواند در برخی کودکان با اضطراب و دشواری در سازگاری همراه باشد.

دکتر  معصومه خشکبارچی، روانپزشک بیمارستان شهید هاشمی‌نژاد، در گفت‌وگو با وبدا اظهار کرد: آغاز سال تحصیلی برای برخی کودکان ممکن است با نگرانی درباره مدرسه، جدایی از والدین، ارتباط با معلمان و همکلاسی‌ها و همچنین نگرانی از عملکرد تحصیلی همراه شود؛ نگرانی‌هایی که همیشه به‌صورت بیان مستقیم اضطراب بروز نمی‌کند و گاهی در قالب تغییرات رفتاری خود را نشان می‌دهد.

وی افزود: تحریک‌پذیری، زودرنجی، پرخاشگری، گریه و بی‌قراری، امتناع از رفتن به مدرسه، گوشه‌گیری، کاهش تمرکز، افت تحصیلی، اختلال خواب و حتی شکایت‌های جسمی مانند دل‌درد یا سردرد بدون علت مشخص، می‌تواند از نشانه‌های اضطراب و دشواری کودک در سازگاری با شرایط جدید باشد.

رفتار کودک را بشناسیم، نه اینکه صرفاً تنبیه کنیم

این روانپزشک با تأکید بر اهمیت شناخت علت رفتار کودکان گفت: والدین و معلمان نباید هرگونه تغییر رفتار را صرفاً به بی‌انضباطی یا لجبازی نسبت دهند؛ چراکه گاهی رفتارهایی مانند پرخاشگری، بی‌قراری یا امتناع از حضور در مدرسه، واکنشی به نگرانی و فشارهای روانی کودک است و برخورد تنبیهی می‌تواند شرایط را دشوارتر کند.

دکتر خشکبارچی ادامه داد: گفت‌وگو با کودک، شنیدن نگرانی‌های او، پرهیز از مقایسه با همسالان و ایجاد محیطی آرام و قابل پیش‌بینی، به کودک کمک می‌کند تا راحت‌تر با شرایط جدید سازگار شود.

وی افزود: تنظیم ساعت خواب، داشتن برنامه منظم روزانه، اختصاص زمان کافی برای بازی و استراحت و مدیریت استفاده از تلفن همراه و وسایل دیجیتال نیز از اقداماتی است که می‌تواند به آمادگی بهتر کودک برای آغاز سال تحصیلی کمک کند.

چه زمانی باید تغییرات رفتاری کودک را جدی گرفت؟

دکتر خشکبارچی با بیان اینکه مشاهده یک یا چند رفتار به‌تنهایی به معنای وجود اختلال نیست، اظهار کرد: اگر تغییرات رفتاری و عاطفی کودک شدید، مداوم یا مختل‌کننده عملکرد تحصیلی، خانوادگی و ارتباط او با همسالان باشد، نیاز به توجه و بررسی تخصصی دارد.

وی افزود: امتناع مکرر از رفتن به مدرسه، اضطراب شدید هنگام جدایی از والدین، افت محسوس تحصیلی، انزوای اجتماعی، پرخاشگری مداوم، اختلال خواب و تغییرات قابل توجه در رفتار کودک، از جمله مواردی است که والدین و مسئولان مدرسه باید نسبت به آن حساس باشند و در صورت تداوم این علائم، برای ارزیابی تخصصی اقدام کنند.

همکاری خانواده و مدرسه؛ گامی مؤثر در پیشگیری

این روانپزشک با اشاره به نقش مهم مدارس در شناسایی زودهنگام مشکلات رفتاری و عاطفی دانش‌آموزان گفت: معلمان و مسئولان مدارس به دلیل ارتباط روزانه با کودکان، می‌توانند تغییرات رفتاری و عاطفی آنان را زودتر مشاهده کنند و همکاری میان خانواده و مدرسه در این زمینه اهمیت زیادی دارد.

وی خاطرنشان کرد: آموزش مهارت‌هایی مانند کنترل هیجانات، برقراری ارتباط مؤثر، حل مسئله و مدیریت زمان، در کنار ایجاد محیطی امن و حمایتگر در مدرسه، می‌تواند به سازگاری بهتر دانش‌آموزان با محیط آموزشی کمک کند.

دکتر خشکبارچی تصریح کرد: در مواردی که مشکلات رفتاری یا اضطرابی پایدار و شدید باشد، ارجاع کودک به روان‌شناس یا روانپزشک برای ارزیابی و دریافت مداخلات تخصصی ضروری است.

وی در پایان تأکید کرد: آمادگی برای آغاز سال تحصیلی فقط به تهیه لوازم مدرسه و آمادگی درسی محدود نمی‌شود؛ بلکه توجه به آرامش، احساس امنیت و نیازهای عاطفی و رفتاری کودکان نیز بخش مهمی از آمادگی آنان برای حضور در مدرسه است.

این روانپزشک بیمارستان شهید هاشمی‌نژاد خاطرنشان کرد: همراهی و همکاری خانواده و مدرسه می‌تواند نقش مؤثری در کاهش اضطراب و پیشگیری از تشدید مشکلات رفتاری دانش‌آموزان داشته باشد و زمینه را برای تجربه‌ای آرام‌تر و موفق‌تر از سال تحصیلی فراهم کند.