پایگاه خبری وبدا

فوق‌تخصص ایمونولوژی و آلرژی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با تأکید بر نقش تعیین‌کننده سابقه خانوادگی در بروز و تداوم آسم، گفت: وجود آسم در والدین و ابتلای کودک به اگزما یا درماتیت پوستی از مهم‌ترین شاخص‌های پیش‌بینی‌کننده ادامه آسم تا دوران بزرگسالی است و تشخیص زودهنگام می‌تواند نقش مؤثری در کنترل بیماری داشته باشد.

دکتر ملیکا زارعی ثانی در گفت‌وگو با خبرنگار وبدا اظهار کرد: یکی از معیارهای مهم در ارزیابی احتمال تداوم آسم از دوران کودکی تا بزرگسالی، وجود سابقه آسم در والدین و ابتلای کودک به بیماری‌های آلرژیک پوستی مانند اگزما و درماتیت است.

وی افزود: در صورتی که این عوامل در کنار یکدیگر وجود داشته باشند، احتمال تداوم آسم در سال‌های بعدی زندگی بسیار بالا خواهد بود. در مقابل، اگر کودک تنها دچار حملات گذرای خس‌خس سینه باشد و سابقه خانوادگی آلرژی وجود نداشته باشد، احتمال محدود ماندن علائم به دوران کودکی بیشتر است.

عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با اشاره به اهمیت تشخیص به‌موقع بیماری گفت: پزشکان با بررسی مجموعه‌ای از شاخص‌ها و امتیازدهی به عوامل خطر، می‌توانند احتمال ادامه آسم در آینده را پیش‌بینی کرده و توصیه‌های لازم را به خانواده‌ها ارائه دهند.

آلرژی در خانواده‌ها به شکل‌های مختلف بروز می‌کند

دکتر زارعی ثانی با بیان اینکه بیماری‌های آلرژیک معمولاً زمینه خانوادگی دارند، اظهار کرد: در بسیاری از خانواده‌ها، آلرژی به شکل‌های مختلف از جمله آسم، آلرژی بینی و اگزمای پوستی در اعضای خانواده مشاهده می‌شود و همین موضوع نشان‌دهنده نقش عوامل ژنتیکی در بروز این بیماری‌ها است.

رژه آلرژیک؛ مسیر تدریجی بروز آلرژی در کودکان

فوق‌تخصص ایمونولوژی و آلرژی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با اشاره به مفهوم «رژه آلرژیک» گفت: روند بروز بیماری‌های آلرژیک در بسیاری از کودکان از ماه‌های نخست زندگی آغاز می‌شود و به‌صورت زنجیره‌ای ادامه پیدا می‌کند.

وی توضیح داد: آلرژی غذایی، کهیر و مشکلات گوارشی ممکن است نخستین نشانه‌های آلرژی در شیرخواران باشد. در ادامه، کودک ممکن است در سال‌های بعد دچار علائم آلرژی بینی و سپس نشانه‌های آسم شود.

دکتر زارعی ثانی افزود: شناسایی زودهنگام این روند می‌تواند به پیشگیری از پیشرفت بیماری کمک کند، زیرا التهاب در بخش‌های مختلف دستگاه تنفسی به یکدیگر مرتبط است و بروز علائم آلرژی در بینی می‌تواند هشداری برای درگیری راه‌های هوایی تحتانی در آینده باشد.

ارتباط با طبیعت و نقش «فرضیه بهداشت» در کاهش آلرژی

وی در تشریح عوامل محیطی مؤثر بر بروز آلرژی به «فرضیه بهداشت» اشاره کرد و گفت: کودکانی که از بدو تولد در محیط‌های طبیعی، روستاها و در مجاورت حیوانات زندگی می‌کنند، بیشتر در معرض میکروب‌ها قرار می‌گیرند و این موضوع می‌تواند مسیر تکامل سیستم ایمنی را به گونه‌ای هدایت کند که احتمال ابتلا به بیماری‌های آلرژیک کاهش یابد.

این فوق‌تخصص آلرژی افزود: در مقابل، زندگی شهری، افزایش آلودگی هوا و تغییرات اقلیمی موجب افزایش مواجهه با آلرژن‌ها شده و زمینه بروز آلرژی را بیشتر می‌کند.

وی خاطرنشان کرد: قرار گرفتن نوزاد در معرض حیوانات خانگی در ماه‌های نخست زندگی ممکن است به ایجاد تحمل ایمنی کمک کند، اما ورود حیوان خانگی به محیط زندگی کودک در سنین بالاتر می‌تواند خطر بروز یا تشدید آسم را افزایش دهد.

توصیه‌های بهداشتی برای افراد مبتلا به آلرژی شغلی

عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد درباره آلرژی‌های ناشی از محیط کار نیز گفت: در مواردی که فرد به دلیل شرایط شغلی در معرض مواد آلرژی‌زا قرار دارد، در صورت امکان تغییر شغل بهترین راهکار است، اما در غیر این صورت استفاده از ماسک، رعایت اصول بهداشت فردی، استحمام پس از پایان کار و بهبود تهویه محیط می‌تواند به کاهش علائم کمک کند.

وی همچنین استفاده از فیلترهای هپا و جاروبرقی‌های ویژه افراد آلرژیک را از دیگر راهکارهای مؤثر در کنترل عوامل حساسیت‌زا عنوان کرد.

درمان ناقص آسم می‌تواند به آسیب دائمی ریه منجر شود

دکتر زارعی ثانی با هشدار نسبت به عوارض درمان ناقص آسم اظهار کرد: برخلاف تصور گذشته که آسم را بیماری کاملاً برگشت‌پذیر می‌دانست، مطالعات جدید نشان داده‌اند که در صورت عدم درمان مناسب، تغییرات ساختاری در راه‌های هوایی ایجاد می‌شود که در مراحل پیشرفته ممکن است حتی با درمان دارویی نیز به طور کامل قابل برگشت نباشد.

وی تأکید کرد: افرادی که خود یا اعضای خانواده‌شان سابقه بیماری‌های آلرژیک دارند، بهتر است برای ارزیابی و تشخیص به‌موقع به فوق‌تخصص آلرژی مراجعه کنند.

فوق‌تخصص ایمونولوژی و آلرژی دانشگاه علوم پزشکی مشهد در پایان خاطرنشان کرد: کلینیک‌های تخصصی آلرژی در بیمارستان‌های قائم(عج) و امام رضا(ع) فعال هستند و هدف از توسعه این خدمات، افزایش آگاهی عمومی و تسهیل دسترسی بیماران به تشخیص و درمان به‌موقع است.