پایگاه خبری وبدا

متخصص قلب و عروق و استاد دانشگاه علوم پزشکی مشهد با تأکید بر ضرورت تناسب فعالیت ورزشی با شرایط جسمی افراد گفت: ورزش منظم برای سلامت قلب و عروق ضروری است، اما افرادی که قصد دارند پس از یک دوره کم‌تحرکی وارد فعالیت‌های شدید و سنگین ورزشی شوند، به‌ویژه افراد میانسال، مبتلایان به دیابت و افراد دارای بیماری‌های زمینه‌ای، بهتر است پیش از شروع فعالیت با پزشک مشورت کنند.

دکتر علی اشراقی در گفت‌وگو با وب‌دا اظهار کرد: بیشتر جوانانی که بدون علامت بیماری قلبی وارد فعالیت‌های ورزشی معمول می‌شوند، به بررسی‌های گسترده قلبی نیاز ندارند، اما شرایط افرادی که قصد آغاز ورزش‌های سنگین، حرفه‌ای یا پرفشار را دارند، متفاوت است و باید بر اساس شرایط فردی آنان تصمیم‌گیری شود.

وی افزود: باشگاه‌ها و تیم‌های حرفه‌ای معمولاً پروتکل‌های مشخصی برای ارزیابی سلامت ورزشکاران دارند که شامل دریافت شرح حال، بررسی سابقه خانوادگی بیماری‌های قلبی، معاینه پزشکی و در برخی موارد انجام نوار قلب است.

این متخصص قلب و عروق ادامه داد: در برخی مراکز تخصصی و باشگاه‌های حرفه‌ای، به‌ویژه برای ورزشکاران سطح بالا، ممکن است بررسی‌های دقیق‌تری مانند اکوکاردیوگرافی نیز انجام شود، اما انجام چنین بررسی‌هایی برای همه افراد جامعه ضرورت ندارد.

آغاز تدریجی ورزش؛ اصل مهم برای افراد کم‌تحرک

دکتر اشراقی با تأکید بر اهمیت شروع تدریجی فعالیت ورزشی گفت: یکی از اشتباهات رایج، ورود ناگهانی افراد بدون آمادگی قبلی به فعالیت‌های شدید است؛ برای مثال، فردی که به تازگی دوچرخه‌سواری را آغاز کرده است، نباید بدون آمادگی وارد مسیرهای سخت کوهستانی یا تمرینات پرفشار شود.

وی افزود: افزایش ناگهانی فشار بر بدن می‌تواند موجب آسیب‌های عضلانی و اسکلتی و در برخی شرایط، وارد شدن فشار بیش از توان به سیستم قلبی و عروقی شود.

این استاد دانشگاه علوم پزشکی مشهد خاطرنشان کرد: فعالیت ورزشی باید متناسب با توانایی جسمی فرد و ترجیحاً با راهنمایی مربی آغاز شود تا شدت و حجم تمرین بر اساس شرایط فرد به‌تدریج افزایش یابد.

وی با اشاره به اهمیت ارزیابی پزشکی در سنین میانسالی اظهار کرد: افرادی که در میانسالی تصمیم می‌گیرند پس از سال‌ها کم‌تحرکی، ورزش‌های جدید و سنگین را آغاز کنند، بهتر است پیش از شروع فعالیت با پزشک خود مشورت کنند.

بیماران دیابتی و افراد دارای عوامل خطر، پیش از ورزش مشورت کنند

دکتر اشراقی افزود: برای مثال، فردی که چند سال است به دیابت مبتلاست یا سابقه فشار خون و چربی خون بالا دارد و پس از سال‌ها کم‌تحرکی قصد دارد فعالیت‌هایی مانند کوهنوردی، صخره‌نوردی یا غواصی حرفه‌ای را آغاز کند، نباید بدون ارزیابی شرایط جسمی این فعالیت‌ها را شروع کند.

وی ادامه داد: پزشک بر اساس شرایط فرد، سابقه بیماری، علائم و نوع فعالیت مورد نظر ممکن است بررسی‌هایی مانند تست ورزش را درخواست کند تا ظرفیت سیستم قلبی و عروقی برای تحمل فعالیت مورد نظر ارزیابی شود.

کوهنوردی و غواصی؛ ورزش‌هایی با نیاز به آمادگی بیشتر

این متخصص قلب و عروق با اشاره به برخی فعالیت‌های ورزشی پرفشار اظهار کرد: ورزش‌هایی مانند کوهنوردی حرفه‌ای، صخره‌نوردی و غواصی حرفه‌ای علاوه بر آمادگی جسمانی، در برخی افراد نیازمند ارزیابی دقیق‌تر سلامت هستند.

وی افزود: این فعالیت‌ها ممکن است با شرایط محیطی خاص مانند ارتفاع، تغییرات فشار و فعالیت بدنی شدید همراه باشند و در صورت وجود بیماری قلبی پنهان، احتمال بروز عوارض افزایش یابد.

دکتر اشراقی خاطرنشان کرد: علاقه‌مندان به این ورزش‌ها می‌توانند فعالیت مورد نظر خود را دنبال کنند، اما به‌ویژه در سنین بالاتر و در صورت وجود عوامل خطر بیماری‌های قلبی، بهتر است پیش از آغاز فعالیت، وضعیت سلامت خود را بررسی کنند.

علائم هشدار هنگام ورزش را جدی بگیرید

استاد دانشگاه علوم پزشکی مشهد با تأکید بر اهمیت توجه به علائم هشداردهنده هنگام ورزش گفت: درد قفسه سینه، تنگی نفس غیرمعمول، تپش قلب شدید، سرگیجه و ضعف ناگهانی از جمله علائمی هستند که نباید نادیده گرفته شوند.

وی افزود: در صورت بروز علائم حاد مانند درد شدید قفسه سینه یا تنگی نفس ناگهانی، فرد باید در اسرع وقت با اورژانس تماس بگیرد و منتظر برطرف شدن خودبه‌خودی علائم نماند.

دکتر اشراقی ادامه داد: علائمی که به‌صورت تدریجی یا مکرر ایجاد می‌شوند، از جمله تنگی نفس مزمن، دردهای گهگاه قفسه سینه یا تپش قلب‌های مکرر نیز نیازمند مراجعه به پزشک و بررسی دقیق‌تر هستند.

برای سلامت قلب، ورزش سنگین ضروری نیست

وی در پایان تأکید کرد: برای پیشگیری از بیماری‌های قلبی، لازم نیست همه افراد به سمت ورزش‌های سنگین و حرفه‌ای بروند؛ فعالیت بدنی منظم با شدت متوسط نیز می‌تواند تأثیر قابل توجهی در حفظ سلامت قلب و عروق داشته باشد.

این متخصص قلب و عروق افزود: استمرار فعالیت بدنی، رعایت سبک زندگی سالم و کنترل عوامل خطر بیماری‌های قلبی، از مهم‌ترین اقدامات برای حفظ سلامت قلب است.

ارزیابی پزشکی باید متناسب با میزان خطر باشد

دکتر اشراقی با اشاره به اینکه بیماری‌های قلبی خطرناک در ورزشکاران جوان شیوع پایینی دارند، اظهار کرد: بیماری‌هایی که ممکن است هنگام فعالیت ورزشی شدید موجب بروز حادثه شوند، نسبتاً نادر هستند و به همین دلیل انجام آزمایش‌ها و بررسی‌های گسترده برای تمام افراد جامعه از نظر علمی و اقتصادی توجیه ندارد.

وی افزود: رویکرد پزشکی بر این اساس است که افراد با توجه به میزان خطر، سابقه بیماری، علائم و نوع و شدت فعالیت ورزشی مورد ارزیابی قرار گیرند.

استاد دانشگاه علوم پزشکی مشهد تصریح کرد: فردی که هیچ علامت بیماری قلبی ندارد و قصد انجام فعالیت ورزشی معمول را دارد، معمولاً به بررسی‌های پیچیده نیاز ندارد، اما اگر فرد بخواهد وارد ورزش حرفه‌ای یا فعالیت‌های بسیار سنگین شود، به‌ویژه در صورت داشتن عوامل خطر، شرایط متفاوت است و ارزیابی پزشکی پیش از آغاز فعالیت اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.