مردان؛ قهرمانان غایب از غربالگریهای سلامت / «سن زیستی» کلید طلایی سلامت مردان
متخصص طب پیشگیری و اجتماعی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با هشدار نسبت به کمتوجهی مردان به معاینات دورهای و غربالگریهای سلامت گفت: مردان کمتر به پزشک مراجعه میکنند، کمتر غربالگری میشوند و علائم بیماری را تا مراحل پیشرفته نادیده میگیرند؛ در حالی که بسیاری از بیماریهای شایع در مراحل اولیه بدون علامت هستند و تشخیص زودهنگام میتواند درمان را آسانتر، کمهزینهتر و موفقتر کند.
دکتر لیدا جراحی در گفتوگو با وبدا با اشاره به مفهوم «سن زیستی» در مردان اظهار کرد: امروزه پزشکان تنها به سن تقویمی افراد توجه نمیکنند؛ ممکن است دو مرد ۵۰ ساله از نظر شناسنامهای همسن باشند، اما بدن یکی مشابه فردی ۴۰ ساله و دیگری مشابه فردی ۶۰ ساله عمل کند.
وی عوامل مؤثر بر این تفاوت را شامل میزان تحرک و فعالیت بدنی، نوع تغذیه، کیفیت خواب، مصرف سیگار و دخانیات، استرس مزمن و کیفیت روابط اجتماعی دانست و تأکید کرد: سن زیستی قابل تغییر است و صرفاً تحت تأثیر ژنتیک قرار ندارد. پیادهروی روزانه، تغذیه سالم، خواب کافی و ترک سیگار میتواند روند پیر شدن بدن را کند کرده و کیفیت زندگی را بهبود بخشد.
این متخصص طب پیشگیری با اشاره به یک الگوی رفتاری مشترک در میان مردان در سراسر جهان افزود: مردان معمولاً مراجعه کمتری به پزشک دارند و برای انجام غربالگریها زمان اختصاص نمیدهند، در حالی که بیماریهایی مانند بیماریهای قلبیعروقی، دیابت، فشار خون بالا و برخی سرطانها در مراحل ابتدایی بدون علامتاند و تنها از طریق غربالگری قابل شناسایی هستند.
وی با بیان اینکه غربالگری به معنای جستوجوی بیماری پیش از بروز علائم است، تصریح کرد: در صورت تشخیص زودهنگام، درمان اثربخشتر، کمهزینهتر و با احتمال موفقیت بالاتری همراه خواهد بود.
دکتر جراحی با اشاره به تعریف نوین سلامت گفت: سلامت صرفاً به معنای نبود بیماری نیست، بلکه ابعاد جسمی، روانی، اجتماعی و شغلی را نیز دربر میگیرد. یافتههای پژوهشی نشان میدهد شاخصهایی مانند آمادگی قلبیعروقی، قدرت عضلانی، سلامت روان، کیفیت خواب و میزان مشارکت اجتماعی از پیشبینیکنندههای مهم طول عمر و کیفیت زندگی به شمار میروند.
وی تأکید کرد: سلامت واقعی زمانی محقق میشود که بدن، ذهن و روابط اجتماعی فرد در وضعیت مطلوب قرار داشته باشند.
این متخصص طب پیشگیری در پایان از مردان خواست با طرح چند پرسش ساده، وضعیت سلامت خود را ارزیابی کنند؛ از جمله اینکه آخرین بار چه زمانی فشار خون خود را اندازهگیری کردهاند، آزمایش قند و چربی خون را انجام دادهاند، کیفیت خوابشان چگونه است، چه میزان تحرک بدنی دارند و آیا به اندازه مسئولیتهای شغلی، برای سلامت خود نیز وقت اختصاص میدهند یا خیر.
دکتر جراحی خاطرنشان کرد: سلامت سرمایهای است که باید هر روز برای حفظ آن سرمایهگذاری کرد.
درج نظر