پایگاه خبری وبدا

عضو هیأت علمی و دبیر کارگروه علمی مشورتی حمایت‌های روانی ـ اجتماعی در بحران دانشگاه علوم پزشکی مشهد با رد یکی از باورهای رایج درباره سلامت روان گفت: اتکا به «گذشت زمان» یا «تغییر محیط» به‌عنوان راهکار اصلی درمان افسردگی و اضطراب، می‌تواند موجب تأخیر در دریافت درمان تخصصی و مزمن شدن این اختلالات شود.

دکتر فرشاد شیبانی، عضو هیأت علمی و دبیر کارگروه علمی مشورتی حمایت‌های روانی ـ اجتماعی در بحران دانشگاه علوم پزشکی مشهد در گفتگو با وب دا با اشاره به یکی از باورهای نادرست درباره سلامت روان اظهار کرد: بسیاری از افراد تصور می‌کنند افسردگی یا اضطراب با گذشت زمان، تغییر محل زندگی، تغییر شغل یا تغییر شرایط محیطی به‌طور کامل برطرف می‌شود، در حالی که این تصور در مورد اختلالات روان‌پزشکی، همواره صحیح نیست و می‌تواند روند درمان را به تأخیر بیندازد.

وی افزود: برخلاف غم‌ها و نگرانی‌های طبیعی زندگی، اختلالاتی مانند افسردگی اساسی و اختلالات اضطرابی، ریشه در تغییرات عملکردی مغز دارند و تنها با اراده فرد یا تغییر محیط درمان نمی‌شوند؛ ازاین‌رو پذیرفتن این باور به‌عنوان یک اصل کلی، ممکن است باعث مزمن شدن مشکلات روانی و افزایش شدت علائم شود.

دکتر شیبانی با بیان اینکه تجربه غم، نگرانی یا استرس در برخی موقعیت‌های زندگی کاملاً طبیعی است، گفت: پس از رخدادهایی مانند فوت یکی از نزدیکان، شکست عاطفی یا از دست دادن شغل، افراد ممکن است برای مدتی احساس اندوه یا اضطراب داشته باشند و با گذشت زمان و دریافت حمایت خانواده و اطرافیان، بهبود یابند.

وی ادامه داد: اما اختلالات روان‌پزشکی با این واکنش‌های طبیعی تفاوت دارند. در این اختلالات، تغییراتی در عملکرد مغز، الگوهای فکری، هیجانات و رفتار فرد ایجاد می‌شود و در صورت درمان نشدن، ممکن است ماه‌ها یا حتی سال‌ها ادامه پیدا کند و کیفیت زندگی فرد را به‌طور جدّی تحت تأثیر قرار دهد.

تغییر شغل یا محل زندگی، جایگزین درمان نیست

عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با اشاره به برخی باورهای رایج در میان بیماران اظهار کرد: گاهی افراد تصور می‌کنند اگر شغل خود را تغییر دهند، ازدواج کنند یا به شهر دیگری مهاجرت کنند، افسردگی یا اضطراب آن‌ها به‌طور کامل برطرف خواهد شد؛ در حالی که این تغییرات شاید بتواند بخشی از عوامل استرس‌زا را کاهش دهد، اما اگر علت اصلی اختلال درمان نشود، احتمال بازگشت علائم در محیط جدید نیز وجود دارد.

وی برای روشن‌تر شدن این موضوع افزود: همان‌گونه که فرد مبتلا به فشار خون بالا ممکن است با حضور در محیطی آرام، برای مدتی کاهش فشار خون را تجربه کند، اما بیماری او درمان نمی‌شود، در بسیاری از اختلالات روان نیز کاهش موقت علائم به معنای درمان قطعی نیست و نیاز به مداخله تخصصی همچنان وجود دارد.

دکتر شیبانی با تأکید بر اهمیت مراجعه به‌موقع برای دریافت خدمات تخصصی گفت: اگر علائمی مانند غمگینی، اضطراب، بی‌انگیزگی، نگرانی یا سایر نشانه‌های روانی شدت پیدا کند، عملکرد روزمره فرد را مختل سازد یا بیش از چند هفته ادامه یابد، ضروری است فرد برای ارزیابی و درمان به روان‌شناس یا روان‌پزشک مراجعه کند.

وی در پایان خاطرنشان کرد: تشخیص زودهنگام و آغاز به‌موقع درمان، نقش مهمی در پیشگیری از مزمن شدن اختلالات روانی، کاهش عوارض ناشی از آن و بازگشت سریع‌تر افراد به زندگی عادی و فعالیت‌های اجتماعی دارد.