پایگاه خبری وبدا

نخستین نشست «اندیشگاه سلامت استان» با هدف تبیین مأموریت‌ها، تشریح سازوکار فعالیت و شناسایی اولویت‌های کلان حوزه سلامت و امنیت غذایی خراسان رضوی، با حضور دکتر سیدجواد حسینی، رئیس کارگروه سلامت و امنیت غذایی استان، دکتر اسما افشاری، دبیر این کارگروه و جمعی از نمایندگان منتخب هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد برگزار شد.

به گزارش وب‌دا، دکتر سیدجواد حسینی، رئیس اندیشگاه سلامت و امنیت غذایی استان، در این نشست با تشریح جایگاه این مجموعه اظهار کرد: دبیرخانه کارگروه سلامت و امنیت غذایی استان، به عنوان بازوی راهبردی حوزه ریاست دانشگاه علوم پزشکی مشهد، نقش مهمی در برنامه‌ریزی و پیگیری مسائل کلان سلامت استان بر عهده دارد.

وی افزود: در ساختار موجود، یکی از ارکان تصمیم‌گیری، کارگروه اجتماعی، فرهنگی، سلامت، زنان و خانواده به ریاست استاندار است و در کنار آن، گروه کاری سلامت استان به ریاست رئیس دانشگاه علوم پزشکی مشهد و دبیری دبیرخانه سلامت و امنیت غذایی فعالیت می‌کند که مصوبات آن لازم‌الاجراست و در صورت بروز چالش‌های اجرایی، موضوعات برای تصمیم‌گیری به سطح بالاتر ارجاع می‌شود.

رئیس اندیشگاه سلامت و امنیت غذایی استان با اشاره به ارکان تخصصی این مجموعه خاطرنشان کرد: خانه مشارکت مردم با هدف انتقال مطالبات مردمی و جلب مشارکت عمومی، کمیته پیام‌گزاران سلامت برای آموزش آبشاری کارکنان، کمیته پیوست سلامت برای بررسی آثار سلامت‌محور پروژه‌های کلان، کمیته امنیت غذایی برای پیگیری وضعیت تغذیه جامعه و کمیته دیده‌بانی سلامت برای رصد شاخص‌های عدالت در سلامت، از جمله اجزای این ساختار هستند.

اندیشگاه؛ اتاق فکر برای حل مسائل اولویت‌دار سلامت

دکتر حسینی، اندیشگاه سلامت را اتاق فکری محلی برای هم‌افزایی صاحب‌نظران و ارائه راهکار برای مسائل اولویت‌دار سلامت دانست و تصریح کرد: خروجی این مجموعه نباید صرفاً به تولید اسناد و گزارش‌های نظری محدود شود، بلکه باید به حل مسائل، اصلاح روش‌های جاری و ایجاد نوآوری در نظام سلامت منجر شود.

وی افزود: برای هر موضوع، گزارش‌های موضوعی مبتنی بر هدف، شواهد، تحلیل وضعیت و گام‌های آتی تهیه می‌شود و در صورت نیاز، موضوعات برای بررسی تخصصی‌تر به ایستگاه‌های تحقیقاتی ارجاع خواهد شد.

رئیس اندیشگاه سلامت و امنیت غذایی استان، «حمایت‌طلبی» را یکی از ارکان مهم این فرآیند عنوان کرد و گفت: حمایت‌طلبی به معنای ارائه استدلال و شواهد لازم به سیاست‌گذاران و پیگیری موضوع از مسیرهای قانونی و مدیریتی است تا ایده‌ها و راهکارهای تولیدشده در اندیشگاه بتوانند به مرحله اجرا برسند.

وی با اشاره به سازوکار اداره اندیشگاه اظهار کرد: این مجموعه زیر نظر شورای سیاست‌گذاری سلامت استان فعالیت می‌کند و جلسات عادی آن در چهارشنبه آخر هر ماه برگزار خواهد شد؛ همچنین در کنار این جلسات، نشست‌های هم‌اندیشی با حضور صاحب‌نظران و خبرگان مدعو برای بهره‌گیری از ایده‌های تخصصی و خلاقانه برگزار می‌شود.

دکتر حسینی ادامه داد: برای پیشنهادهای پذیرفته‌شده نیز شناسنامه‌ای شامل خاستگاه ایده، زمان دستیابی و اولویت حمایت‌طلبی تدوین و بازخورد مکتوب به مشارکت‌کنندگان ارائه خواهد شد و دبیرخانه با تنظیم فهرست موضوعات اولویت‌دار، فرآیند تبدیل ایده به اقدام و کاربردی‌سازی نتایج را دنبال می‌کند.

تبدیل چالش‌های سلامت به راهکارهای اجرایی

وی با تشریح فرآیند عملیاتی اندیشگاه گفت: موضوعات چالش‌زا پس از قرار گرفتن در دستور کار، با مشارکت اعضای ثابت و خبرگان مدعو مورد بررسی قرار می‌گیرد و بر اساس نتایج این مباحث، اقداماتی همچون تهیه گزارش موضوعی، ادامه بررسی در نشست‌های بعدی، تقسیم کار برای گردآوری شواهد و یا ارجاع موضوع به ایستگاه تحقیقاتی انجام می‌شود.

رئیس اندیشگاه سلامت و امنیت غذایی استان افزود: دسته‌بندی و اولویت‌گذاری ایده‌ها نیز با هدایت رئیس اندیشگاه و تقسیم وظایف میان اعضای ثابت انجام می‌شود و فرآیند حمایت‌طلبی و مطالعات شواهد‌محور برای تبدیل ایده‌های پذیرفته‌شده به راهکارهای اجرایی دنبال خواهد شد.

دکتر حسینی، نظارت و ارزیابی عملکرد اندیشگاه را از دیگر اجزای این فرآیند برشمرد و اظهار کرد: این ارزیابی بر اساس شاخص‌هایی همچون نظم برگزاری جلسات عادی و هم‌اندیشی، میزان مشارکت خبرگان مدعو، حضور کارشناسان و مدیران دانشگاهی و بخش‌های توسعه و همچنین میزان اثرگذاری فرآیند حمایت‌طلبی در کاربردی‌سازی ایده‌ها انجام خواهد شد.

هوا، نان، آب و کشف‌رود»؛ چهار محور مهم در دستور کار

وی با اشاره به اولویت‌های استخراج‌شده از دیدگاه دانشگاه‌ها و صاحب‌نظران استان گفت: سلامت زنان، بیماری‌های غیرواگیر، معیشت کارگران، سلامت روان، جوانی جمعیت، مخاطرات حیوان‌گزیدگی، مراقبت از سالمندان و گروه‌های آسیب‌پذیر، نظارت بر فعالیت سالن‌های زیبایی و آرایشگاه‌ها، مسائل آب و فاضلاب، مدیریت فضای مجازی در حوزه سلامت و آموزش کمک‌های اولیه در شرایط بحران، از جمله موضوعات اولویت‌دار شناسایی‌شده هستند.

رئیس اندیشگاه سلامت و امنیت غذایی استان افزود: در میان بیماری‌های غیرواگیر نیز بر اساس اطلس بیماری‌های وزارت بهداشت، بیماری‌های قلبی و عروقی با سهمی حدود ۳۹ درصد، از مهم‌ترین محورهای برنامه‌ریزی سلامت به شمار می‌رود و در کانون توجه قرار دارد.

وی همچنین چهار محور «هوا، نان، آب و کشف‌رود» را از موضوعات مهم و راهبردی در دستور کار اندیشگاه و مدیریت سلامت استان عنوان کرد و گفت: این موضوعات ارتباط مستقیمی با سلامت عمومی و امنیت غذایی جمعیت استان دارند و نیازمند مطالعات دقیق و راهکارهای عملیاتی هستند.

حمایت از پژوهش‌های کاربردی برای حل مسائل استان

دکتر حسینی با تأکید بر ضرورت هدایت ظرفیت پژوهشی دانشگاه به سمت حل مسائل واقعی جامعه اظهار کرد: در حال حاضر برای اجرای طرح‌های توصیفی مرتبط با اولویت‌های سلامت استان ظرفیت و بودجه پژوهشی در نظر گرفته شده است و اندیشگاه آمادگی دارد از توان متخصصان و پژوهشگران برای انجام مطالعات کاربردی استفاده کند.

وی افزود: هدف این است که نتایج پژوهش‌ها به عنوان پشتوانه علمی در اختیار تصمیم‌گیران قرار گیرد و فاصله میان تولید دانش و اجرای سیاست‌های سلامت‌محور کاهش یابد.

رئیس اندیشگاه سلامت و امنیت غذایی استان با اشاره به فرآیند شناسایی چالش‌های سلامت تصریح کرد: این فرآیند با تمرکز بر چهار بعد سلامت شامل جسمی، روانی، اجتماعی و معنوی و با استفاده از دیدگاه بیش از ۲۰۰ نفر از صاحب‌نظران و متخصصان نظام سلامت دنبال شده و داده‌کاوی اولیه نیز در این زمینه انجام گرفته است.

وی ادامه داد: در حوزه سلامت جسمی، پیشگیری و کنترل بیماری‌های غیرواگیر از جمله بیماری‌های قلبی و عروقی، فشار خون و دیابت مورد توجه قرار گرفته و در حوزه سلامت روان نیز موضوعاتی از جمله اختلالات روانی، آسیب به خود، سوءمصرف مواد و چالش‌های مرتبط با استفاده افراطی از فضای مجازی بررسی شده است.

دکتر حسینی افزود: در حوزه سلامت اجتماعی نیز موضوعاتی مانند افزایش سن ازدواج، طلاق، حاشیه‌نشینی و مدیریت پیامدهای مهاجرت مورد توجه قرار گرفته و در حوزه سلامت معنوی نیز موضوعات مرتبط با ارزش‌ها، هنجارهای اخلاقی و باورهای معنوی در تربیت نسل جدید بررسی شده است.

از اندیشگاه تا مصوبه؛ ایجاد مسیر مشخص برای اجرای ایده‌ها

وی با تأکید بر اینکه فعالیت اندیشگاه نباید در سطح تولید ایده و گزارش متوقف شود، خاطرنشان کرد: یکی از نقاط قوت ساختار جدید، ایجاد مسیر مشخص برای انتقال ایده‌های پژوهشی و کارشناسی به سیاست‌های اجرایی است.

رئیس اندیشگاه سلامت و امنیت غذایی استان گفت: مصوبات و اولویت‌های تعیین‌شده پس از بررسی‌های کارشناسی، از طریق کارگروه سلامت و امنیت غذایی استان پیگیری می‌شوند تا زمینه تبدیل راهکارهای علمی به تصمیمات اجرایی و لازم‌الاجرا فراهم شود.

وی افزود: اندیشگاه سلامت می‌تواند با ایجاد پیوند میان دانش، پژوهش و اجرا، زمینه استفاده مؤثرتر از ظرفیت علمی دانشگاه در حل مسائل واقعی سلامت استان را فراهم کند.

پیشینه فعالیت‌ها و تدوین اولویت‌های سلامت استان

دکتر حسینی همچنین به اقدامات انجام‌شده از سال ۱۴۰۳ اشاره کرد و گفت: تدوین برش استانی فصل سلامت در برنامه هفتم توسعه با محوریت چالش آلودگی هوای مشهد، برگزاری کارگاه‌های مشورتی در حوزه‌های بهداشت، درمان، تغذیه و امور خیّرین در استانداری و دریافت اولویت‌های حوزه سلامت از دانشگاه‌های علوم پزشکی، سازمان‌های عضو کارگروه و شهرستان‌های تابعه در اردیبهشت‌ماه ۱۴۰۵، از جمله اقدامات انجام‌شده در این مسیر است.

وی افزود: این مجموعه اقدامات، زمینه مناسبی برای شناسایی مسائل و تعیین دستورکارهای پیشنهادی اندیشگاه و حرکت به سمت برنامه‌ریزی منسجم‌تر در حوزه سلامت استان فراهم کرده است.

اندیشگاه سلامت؛ پشتوانه علمی کارگروه سلامت استان

رئیس اندیشگاه سلامت و امنیت غذایی استان با اشاره به تغییرات ساختاری در مدیریت حوزه سلامت استان اظهار کرد: با اصلاح ساختار کارگروه‌های استانداری و تجمیع کارگروه‌های پیشین در چهار کارگروه اصلی، جایگاه تصمیم‌گیری در حوزه سلامت نیز تقویت شده و حضور مستقیم استاندار در ساختار جدید، ظرفیت مناسبی برای پیگیری مسائل کلان سلامت ایجاد کرده است.

وی تأکید کرد: اندیشگاه سلامت در این ساختار به عنوان اتاق فکر و بازوی علمی و پژوهشی، وظیفه تولید فکر، تحلیل مسائل و ارائه راهکارهای مبتنی بر شواهد را بر عهده دارد و هر فرد یا گروهی که بتواند در حل مسائل سلامت استان نقش‌آفرینی کند، می‌تواند در این فرآیند مشارکت داشته باشد.

دکتر افشاری: اولویت‌گذاری و ظرفیت‌سازی، دو محور اصلی فعالیت اندیشگاه است

دکتر اسما افشاری، دبیر کارگروه سلامت و امنیت غذایی استان نیز در این نشست اظهار کرد: با ابلاغ شیوه‌نامه فعالیت اندیشگاه سلامت و امنیت غذایی استان، رویکرد دبیرخانه بر دو محور اساسی «اولویت‌گذاری راهبردی» و «ظرفیت‌سازی و هماهنگی بین‌بخشی» متمرکز شده است.

وی افزود: اولویت‌گذاری موضوعات باید بر اساس شواهد علمی و نیازهای واقعی استان انجام شود؛ زیرا بدون تعیین دقیق اولویت‌ها، منابع و انرژی به صورت هدفمند تخصیص نخواهد یافت. بر همین اساس، موضوعات حساس و اولویت‌دار حوزه سلامت و امنیت غذایی با بهره‌گیری از خرد جمعی و نظرات صاحب‌نظران شناسایی و مبنای برنامه‌ریزی‌های آتی قرار می‌گیرد.

دبیر کارگروه سلامت و امنیت غذایی استان، ظرفیت‌سازی و هماهنگی بین‌بخشی را دومین محور فعالیت اندیشگاه دانست و گفت: این مجموعه صرفاً به تولید سند و گزارش اکتفا نمی‌کند، بلکه با استفاده از ظرفیت کارگروه‌ها و گروه‌های کاری تخصصی، شبکه پیام‌گزاران سلامت و خانه‌های مشارکت مردم، زمینه لازم برای عملیاتی‌سازی برنامه‌ها را فراهم می‌کند.

دکتر افشاری خاطرنشان کرد: ارتباط مستمر و نظام‌مند با سازمان‌های مردم‌نهاد و دستگاه‌های اجرایی، از ظرفیت‌های مهم برای پیشبرد برنامه‌های حمایت‌طلبانه و تحقق اهداف سلامت‌محور استان است.

وی تأکید کرد: هدف نهایی اندیشگاه سلامت، ایجاد یک شبکه علمی، کارشناسی و اجرایی برای شناسایی دقیق مسائل، اولویت‌بندی مبتنی بر شواهد و حرکت از مرحله ایده‌پردازی به سمت تصمیم‌سازی و اجرای راهکارهای مؤثر در نظام سلامت استان است.