پایگاه خبری وبدا

متخصص روان‌شناسی بالینی با اشاره به نقش باورهای ناکارآمد و انگ اجتماعی در خودداری افراد از مراجعه به روان‌شناس و روان‌پزشک، گفت: به تأخیر انداختن دریافت خدمات تخصصی سلامت روان می‌تواند موجب تشدید مشکلات، تداوم یا عود علائم و ایجاد پیامدهای نامطلوب برای سلامت فرد شود؛ در حالی که کمک گرفتن از متخصص، نشانه ضعف نیست، بلکه اقدامی آگاهانه و مسئولانه برای حفظ سلامت است.

دکتر نگار اصغری‌پور در گفت‌وگو با وبدا اظهار کرد: یکی از مهم‌ترین موانع مراجعه افراد به متخصصان سلامت روان، باورهای نادرستی است که مراجعه به روان‌شناس یا روان‌پزشک را تنها مختص افراد مبتلا به اختلالات شدید می‌داند، در حالی که بسیاری از افراد ممکن است با مشکلاتی مانند اضطراب، افسردگی، اختلالات خواب، افکار وسواسی یا حملات هراس مواجه باشند و به ارزیابی و دریافت خدمات تخصصی نیاز داشته باشند.

ترس از برچسب خوردن؛ مانعی برای دریافت کمک تخصصی

وی افزود: تصور اینکه مراجعه به متخصص سلامت روان به معنای «دیوانگی» یا داشتن یک مشکل جدّی است، یکی از باورهای ناکارآمد و موانع مهم دریافت خدمات تخصصی محسوب می‌شود، در حالی که مراجعه به روان‌شناس و روان‌پزشک می‌تواند در مراحل مختلف مشکلات روان‌شناختی و برای پیشگیری از تشدید آنها انجام شود.

متخصص روان‌شناسی بالینی ادامه داد: برخی افراد نیز با این تصور که مشکلاتشان به مرور زمان و بدون دریافت کمک تخصصی برطرف خواهد شد، مراجعه را به تعویق می‌اندازند، در حالی که در بسیاری از موارد، نادیده گرفتن علائم و طولانی شدن روند مشکل می‌تواند شرایط را پیچیده‌تر کند.

دکتر اصغری‌پور با بیان اینکه مسائل مالی نیز ممکن است در برخی موارد مانع مراجعه افراد شود، خاطرنشان کرد: در کنار این عامل، باورهای نادرست و نگرش‌های اجتماعی نیز نقش مهمی در تأخیر افراد برای دریافت خدمات سلامت روان دارند.

سلامت روان؛ فقط برای زمان بحران نیست

وی با اشاره به باور نادرست دیگری مبنی بر اینکه افراد باید بتوانند مشکلات خود را به تنهایی کنترل کنند، اظهار کرد: برخی افراد تصور می‌کنند چون همچنان قادر به انجام امور روزمره، فعالیت در محیط کار یا تحصیل هستند، نیازی به روان‌درمانی یا دریافت خدمات تخصصی ندارند؛ در حالی که هدف از مراجعه به روان‌شناس تنها مداخله در شرایط بحرانی نیست.

متخصص روان‌شناسی بالینی افزود: پیشگیری از تشدید مشکلات، افزایش توانمندی فرد برای مواجهه با چالش‌ها و تقویت ظرفیت‌های مقابله‌ای نیز از اهداف مهم دریافت خدمات روان‌شناختی است و مراجعه به متخصص می‌تواند پیش از رسیدن مشکل به مرحله بحرانی انجام شود.

همه داروهای روان‌پزشکی اعتیادآور نیستند

دکتر اصغری‌پور همچنین درباره نگرانی‌های مربوط به مصرف داروهای روان‌پزشکی گفت: این باور که همه داروهای روان‌پزشکی اعتیادآور هستند یا فرد پس از شروع درمان باید آنها را تا پایان عمر مصرف کند، باور دقیقی نیست.

وی تصریح کرد: نوع دارو، مدت زمان مصرف، ضرورت یا عدم ضرورت بستری و سایر ابعاد درمان، به نوع مشکل، شدت علائم، سابقه فرد و پاسخ او به درمان بستگی دارد و نمی‌توان شرایط درمانی یک فرد را به همه افراد تعمیم داد.

انگ اجتماعی؛ چالشی جدّی در مسیر مراجعه

این متخصص روان‌شناسی بالینی، انگ اجتماعی و ترس از قضاوت دیگران را از دیگر موانع مهم مراجعه افراد به متخصصان سلامت روان دانست و گفت: بسیاری از افراد درگیر رنج روانی هستند، اما نگرانی از اینکه دیگران آنها را قضاوت یا ارزیابی کنند، مانع دریافت کمک می‌شود.

دکتر اصغری‌پور تأکید کرد: باید نگاه جامعه به دریافت خدمات سلامت روان اصلاح شود و مراجعه به روان‌شناس یا روان‌پزشک به‌عنوان اقدامی برای حفظ و ارتقای سلامت فرد مورد توجه قرار گیرد.

وی در پایان خاطرنشان کرد: کمک گرفتن از متخصص سلامت روان نشانه ضعف نیست، بلکه می‌تواند نشانه آگاهی، مسئولیت‌پذیری و توجه فرد به سلامت خود باشد و شکستن باورهای نادرست و کاهش انگ اجتماعی می‌تواند زمینه مراجعه به‌موقع افراد و بهره‌مندی آنان از خدمات تخصصی را فراهم کند.