پایگاه خبری وبدا

عضو هیأت علمی دانشکده طب ایرانی و مکمل دانشگاه علوم پزشکی مشهد با هشدار نسبت به گسترش اطلاعات غیرعلمی درباره طب ایرانی در فضای مجازی، گفت: باورهای نادرست درباره ماهیت، توانمندی‌ها و محدودیت‌های طب ایرانی می‌تواند سلامت مردم را به خطر بیندازد و تنها راه بهره‌گیری صحیح از این میراث علمی، استفاده از ظرفیت‌های آن بر پایه شواهد علمی، پژوهش‌های معتبر و مراجعه به متخصصان دارای صلاحیت است.

دکتر صادق شکری، عضو هیأت علمی دانشکده طب ایرانی و مکمل دانشگاه علوم پزشکی مشهد، در گفت‌وگو با وبدا با اشاره به افزایش استقبال عمومی از طب ایرانی اظهار کرد: طب ایرانی یکی از کهن‌ترین نظام‌های پزشکی جهان است که بر پایه دانش و تجربه دانشمندانی همچون محمدبن زکریای رازی، ابن‌سینا و سیداسماعیل جرجانی شکل گرفته است، اما همزمان با این استقبال، انتشار اطلاعات غیرعلمی در رسانه‌ها، شبکه‌های اجتماعی و تبلیغات تجاری، موجب شکل‌گیری برداشت‌های نادرست از این مکتب پزشکی شده است.

وی با بیان اینکه یکی از رایج‌ترین باورهای اشتباه، محدود کردن طب ایرانی به گیاه‌درمانی است، افزود: داروشناسی گیاهی تنها بخشی از طب ایرانی محسوب می‌شود و این مکتب، مجموعه‌ای جامع از اصول حفظ سلامت، اصلاح سبک زندگی، تغذیه، ورزش، خواب و بیداری، مدیریت حالات روانی، اقدامات دستی و مداخلات دارویی را در بر می‌گیرد.

عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد درباره تصور رایج مبنی بر بی‌ضرر بودن همه داروهای گیاهی نیز گفت: هر ماده‌ای که اثر درمانی داشته باشد، ممکن است عوارض جانبی، تداخل دارویی یا محدودیت مصرف نیز داشته باشد. مصرف خودسرانه یا همزمان برخی فرآورده‌های گیاهی با داروهای شیمیایی می‌تواند موجب آسیب‌های کبدی، کلیوی، قلبی یا اختلالات انعقادی شود؛ بنابراین مصرف این فرآورده‌ها نیز باید تحت نظر افراد دارای صلاحیت انجام شود.

دکتر شکری با رد ادعای درمان همه بیماری‌ها توسط طب ایرانی تصریح کرد: همانند پزشکی نوین، طب ایرانی نیز ظرفیت‌ها و محدودیت‌های مشخصی دارد. شواهد علمی نشان می‌دهد این مکتب می‌تواند در پیشگیری، اصلاح سبک زندگی، کنترل برخی بیماری‌های مزمن، کاهش علائم و ارتقای کیفیت زندگی مؤثر باشد، اما ادعای درمان قطعی همه بیماری‌ها، به‌ویژه بیماری‌های پیچیده، ژنتیکی یا بدخیمی‌ها، فاقد پشتوانه علمی است.

وی در ادامه با اشاره به مفهوم «پزشکی تلفیقی» اظهار کرد: برخلاف تصور برخی افراد، طب ایرانی و پزشکی نوین در تقابل با یکدیگر نیستند. امروزه در بسیاری از کشورها از ظرفیت روش‌های ایمن و مؤثر طب مکمل در کنار درمان‌های استاندارد و بر پایه شواهد علمی استفاده می‌شود.

عضو هیأت علمی دانشکده طب ایرانی و مکمل دانشگاه علوم پزشکی مشهد درباره آزمون‌های اینترنتی تعیین مزاج نیز گفت: تعیین مزاج یک فرآیند تخصصی است که بر اساس شرح حال، معاینه و ارزیابی دقیق بالینی انجام می‌شود و پرسشنامه‌ها و آزمون‌های اینترنتی نمی‌توانند جایگزین این فرآیند علمی شوند.

دکتر شکری همچنین نسبت به فعالیت افراد فاقد صلاحیت در حوزه طب ایرانی هشدار داد و افزود: ارائه خدمات تشخیصی و درمانی نیازمند آموزش دانشگاهی، آشنایی با مبانی علوم پزشکی، اخلاق حرفه‌ای و رعایت قوانین نظام سلامت است و توصیه‌های درمانی افراد غیرمتخصص می‌تواند سلامت بیماران را با خطرات جدی مواجه کند.

وی با تأکید بر نقش رسانه‌ها در ارتقای سواد سلامت خاطرنشان کرد: انتشار مطالب غیرمستند، تبلیغات اغراق‌آمیز و معرفی درمان‌های معجزه‌آسا از عوامل اصلی گسترش باورهای نادرست درباره طب ایرانی است. در مقابل، تولید محتوای علمی توسط دانشگاه‌ها، انجمن‌های علمی و متخصصان واجد صلاحیت می‌تواند نقش مؤثری در اصلاح نگرش عمومی ایفا کند.

عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد در پایان تأکید کرد: طب ایرانی میراث علمی ارزشمندی است که در صورت پژوهش نظام‌مند، نقد علمی و استفاده مبتنی بر شواهد، می‌تواند در کنار پزشکی نوین به ارتقای سلامت جامعه کمک کند. اصلاح باورهای نادرست، توسعه پژوهش‌های باکیفیت، نظارت بر تبلیغات درمانی و تقویت تعامل میان متخصصان طب ایرانی، پزشکان و سیاست‌گذاران، از مهم‌ترین الزامات تبیین جایگاه واقعی این حوزه در نظام سلامت است.