پایگاه خبری وبدا

پژوهشگران دانشکده بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد با هدایت دکتر ضیاءالدین بنیادی، موفق به اجرای موفقیت‌آمیز طرح تحقیقاتی کشت جلبک «اسپیرولینا پلاتنسیس» و بررسی پتانسیل‌های کاربردی آن در صنایع دارویی و غذایی شدند.

عضو هیئت علمی گروه مهندسی بهداشت محیط دانشکده بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد در گفتگو با وب دا در تشریح این پژوهش اظهار کرد: جلبک اسپیرولینا پلاتنسیس به عنوان یک جلبک سبز-آبی با قابلیت رشد در محیط‌های دریایی، شور و شیرین، به دلیل غنای پروتئینی (حدود ۷۰ درصد وزن خشک) و دارا بودن آنتی‌اکسیدان‌های قوی، جایگاه ویژه‌ای در بیوتکنولوژی مدرن دارد.

روش‌شناسی تحقیق؛ دستیابی به بازدهی مطلوب در شرایط آزمایشگاهی

دکتر ضیاءالدین بنیادی با اشاره به بازه زمانی اجرای این طرح (۱۴۰۱ تا ۱۴۰۲) گفت: در این مطالعه، کشت جلبک‌ها با بهره‌گیری از رآکتور شیشه‌ای و تنظیم دقیق شرایط محیطی شامل دمای ۳۳ درجه سانتی‌گراد و سیستم هوادهی مداوم انجام شد. وی با بیان اینکه جلبک‌ها از نور به عنوان منبع انرژی استفاده می‌کنند، افزود: با استفاده از لامپ‌های LED شرایط بهینه برای رشد فراهم گردید و در نهایت، پس از یک دوره کشت ۱۴ روزه، میزان تولید جلبک به ۱.۸۲ گرم بر لیتر رسید که نشان‌دهنده موفقیت در رسیدن به مرحله بلوغ سلولی است.

استخراج «فیکوسیانین»؛ جایگزینی ایمن برای رنگ‌دانه‌های سنتتیک

دانشیار دانشگاه علوم پزشکی مشهد، یکی از مهم‌ترین دستاوردهای این جلبک را وجود رنگ‌دانه ارزشمند «فیکوسیانین» عنوان کرد و افزود: رنگ آبی طبیعی در منابع گیاهی بسیار کمیاب است و صنایع غذایی غالباً مجبور به استفاده از رنگ‌دانه‌های شیمیایی مانند «برلیانت بلو» هستند که می‌تواند عوارض جانبی به همراه داشته باشد.

دکتر بنیادی با تأکید بر ارزش اقتصادی این محصول افزود: در حال حاضر رنگ‌دانه طبیعی فیکوسیانین در داخل کشور تولید نمی‌شود و تولید آن در کشورهای خارجی نیز بسیار پرهزینه است؛ به‌طوری که قیمت هر گرم از آن در مقیاس خالص به حدود ۲۵۰۰ دلار می‌رسد. بومی‌سازی کشت این جلبک در دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مسیر دستیابی به این ترکیب ارزشمند را هموار می‌کند.

کاربردهای دارویی و تغذیه‌ای؛ از تقویت ایمنی تا مدیریت بیماری‌های عصبی

وی در خصوص مصارف دارویی این جلبک گفت: اسپیرولینا به دلیل خواص آنتی‌اکسیدانی و ضدالتهابی، پتانسیل بالایی در تقویت سیستم ایمنی بدن و پیشگیری از انواع سرطان‌ها دارد. همچنین مطالعات نشان می‌دهد که این جلبک می‌تواند در مدیریت درمان بیماری‌هایی نظیر آلزایمر و پارکینسون نقش حمایتی ایفا کند.

عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد در پایان با ابراز خرسندی از مشارکت دانشجویان کارشناسی در این طرح، خاطرنشان کرد: با پایان یافتن این مرحله از پژوهش و اثبات موفقیت در کشت جلبک، برنامه‌ریزی برای فاز بعدی تحقیق با هدف استحصال محصولات جانبی (به‌ویژه فیکوسیانین) و توسعه کاربردهای صنعتی آن در دستور کار گروه قرار گرفته است.