تخممرغ؛ منبع ارزشمند پروتئین و ریزمغذیها/ روش پخت و مواد همراه، نقش مهمی در سلامت وعده غذایی دارند
رئیس گروه بهبود تغذیه دانشگاه علوم پزشکی مشهد با تأکید بر ارزش غذایی تخممرغ گفت: این ماده غذایی علاوه بر پروتئین باکیفیت، منبع مهمی از ویتامینهای B12 و D، ید و کولین است و انتخاب روش پخت مناسب و همراه کردن آن با سبزیجات و نان سبوسدار، میتواند به افزایش کیفیت تغذیهای وعده غذایی کمک کند.
دکتر زهرا اباصلتی در گفتوگو با خبرنگار وبدا اظهار کرد: تخممرغ از مغذیترین و متنوعترین مواد غذایی است که به روشهای مختلفی مانند آبپز، همزده و سرخشده مصرف میشود؛ اما علاوه بر شیوه پخت، مواد غذایی همراه آن نیز در ارزش تغذیهای وعده اهمیت دارد.
وی با بیان اینکه تخممرغ فیبر قابلتوجهی ندارد، افزود: بهتر است این ماده غذایی همراه با منابع غنی از فیبر مانند نان سبوسدار و سبزیجات مصرف شود؛ زیرا این ترکیب به تأمین فیبر مورد نیاز بدن و حمایت از سلامت روده و قلب کمک میکند و در حفظ سطح پایدار انرژی نیز مؤثر است.
رئیس گروه بهبود تغذیه دانشگاه علوم پزشکی مشهد، تخممرغ آبپز را یکی از سالمترین روشهای مصرف این ماده غذایی دانست و گفت: در این روش نیازی به افزودن روغن یا چربی نیست و میتوان بدون افزایش کالری ناشی از چربیهای اضافه، از پروتئین و مواد مغذی تخممرغ بهرهمند شد. از نظر ارزش تغذیهای نیز تفاوت قابلتوجهی میان تخممرغ آبپز نرم و سفت وجود ندارد.
دکتر اباصلتی ادامه داد: پخت تخممرغ با مقدار کمی آب در ماهیتابه و با درِ بسته، روشی نزدیک به بخارپز کردن است که بدون نیاز به روغن یا کره فراوان، بافتی شبیه تخممرغ سرخشده ایجاد میکند. این روش از نظر تغذیهای با آبپز کردن قابل مقایسه است و تفاوت اصلی آن بیشتر به بافت تخممرغ مربوط میشود.
وی با اشاره به اهمیت مواد غذایی همراه تخممرغ خاطرنشان کرد: تخممرغ پختهشده با گوجهفرنگی، اسفناج و فلفل، از نظر کیفیت تغذیهای با تخممرغی که همراه با خامه، پنیر، کره یا گوشتهای فرآوریشده مصرف میشود، تفاوت دارد؛ بنابراین برای داشتن یک وعده متعادل، باید به ترکیب مواد غذایی نیز توجه کرد.
رئیس گروه بهبود تغذیه دانشگاه علوم پزشکی مشهد درباره سرخ کردن تخممرغ با روغن زیتون نیز گفت: روغن زیتون حاوی چربیهای غیراشباع است و از نظر سلامت قلب، در مقایسه با چربیهای اشباعی مانند کره، انتخاب مناسبتری به شمار میرود. روغن زیتون فرابکر نیز به دلیل تصفیه کمتر، ترکیبات گیاهی طبیعی بیشتری از جمله پلیفنولها را حفظ میکند.
دکتر اباصلتی تأکید کرد: با وجود مزایای روغن زیتون، باید به میزان مصرف آن توجه داشت؛ زیرا همه روغنها کالری بالایی دارند. برای مثال، یک قاشق چایخوری روغن زیتون حدود ۴۰ کالری به وعده غذایی اضافه میکند و استفاده بیش از اندازه از روغن هنگام پخت میتواند میزان کالری دریافتی را بهطور قابلتوجهی افزایش دهد.
وی با اشاره به استفاده از اسپری روغن در پخت تخممرغ افزود: از نظر فنی، روغن کمچرب وجود ندارد و همه روغنها ۱۰۰ درصد چربی هستند؛ با این حال، استفاده از اسپری روغن به جای ریختن مستقیم روغن از بطری، میتواند میزان چربی و کالری اضافهشده به غذا را کاهش دهد. روغن آفتابگردان نیز عمدتاً حاوی چربیهای غیراشباع است و در مقایسه با کره انتخاب مناسبتری محسوب میشود، اما در مصرف آن نیز باید به مقدار روغن توجه کرد.
رئیس گروه بهبود تغذیه دانشگاه علوم پزشکی مشهد با بیان اینکه سرخ کردن تخممرغ با کره، چربی طبیعی آن را با مقدار بیشتری چربی اشباع همراه میکند، درباره مصرف سفیده تخممرغ بهتنهایی نیز گفت: سفیده تخممرغ پروتئین فراوان و چربی بسیار کمی دارد و برای افرادی که به دنبال دریافت پروتئین بیشتر با کالری کمتر هستند، میتواند گزینه مناسبی باشد؛ اما با حذف زرده، بخشی از مواد مغذی ارزشمند تخممرغ از جمله کولین، ویتامین B12 و سلنیوم نیز از دست میرود.
وی ادامه داد: برای بیشتر افراد، مصرف یک یا دو تخممرغ کامل از نظر تأمین مواد مغذی انتخاب مناسبتری است. افرادی که به پروتئین بیشتری نیاز دارند نیز میتوانند یک تخممرغ کامل را با یک یا دو سفیده اضافی ترکیب کنند.
دکتر اباصلتی در ادامه درباره تفاوت تخممرغ ارگانیک و معمولی اظهار کرد: ارگانیک بودن الزاماً به معنای تراکم بیشتر مواد مغذی نیست. انواع تخممرغ، از جمله ارگانیک، غنیشده و تخممرغ حاصل از شیوههای مختلف پرورش، پروتئین باکیفیت و طیفی از مواد مغذی را تأمین میکنند؛ هرچند برخی پژوهشها تفاوتهایی را در میزان بعضی اسیدهای چرب و ریزمغذیها در نظامهای مختلف تولید نشان دادهاند.
وی افزود: تخممرغهای ارگانیک ممکن است حاوی مقادیر بیشتری از برخی چربیهای امگا ۳ و دیگر مواد مغذی باشند، اما این موضوع به معنای ناسالم بودن تخممرغهای معمولی نیست.
رئیس گروه بهبود تغذیه دانشگاه علوم پزشکی مشهد در پایان توصیه کرد: هنگام خرید تخممرغ، محصول استاندارد و متناسب با بودجه خانوار انتخاب شود و در کنار آن، به شیوه آمادهسازی و مواد غذایی همراه نیز توجه شود؛ چراکه یک تخممرغ آبپز در کنار سبزیجات و نان سبوسدار، از نظر کیفیت تغذیهای با همان تخممرغ در کنار نان سفید، سوسیس و کالباس و سسهای شیرین تفاوت دارد.
درج نظر