پایگاه خبری وبدا

عضو هیأت علمی  دانشگاه علوم پزشکی مشهد و فلوشیپ اکولوپلاستیک و استرابیسم، با تأکید بر اهمیت تشخیص و درمان به‌موقع بیماری‌ها و آسیب‌های چشمی، خونریزی حدقه چشم، مسمومیت با متانول و آمبلیوپی یا تنبلی چشم را از موضوعات مهم در پیشگیری از کاهش بینایی و نابینایی برشمرد.

دکتر فرید شکرچیان در گفت‌وگو با وب‌دا، با اشاره به خطر خونریزی در فضای اربیت (حدقه چشم) پس از تصادفات و جراحی‌های زیبایی پلک اظهار کرد: تجمع خون در این فضا می‌تواند فشار داخل حدقه را افزایش دهد و با مختل‌کردن خون‌رسانی به عصب بینایی، کاهش شدید بینایی یا حتی نابینایی ایجاد کند.

وی افزود: خونریزی فشاری حدقه چشم یک وضعیت اورژانسی است و در صورت تشخیص، باید اقدامات درمانی لازم در کوتاه‌ترین زمان ممکن انجام شود. در موارد مقتضی، انجام کانتوتومی و کانتولیز برای کاهش فشار داخل حدقه و جلوگیری از آسیب دائمی عصب بینایی ضرورت دارد.

این متخصص چشم‌پزشکی با تأکید بر نقش زمان در درمان این عارضه ادامه داد: هرچه مداخله درمانی زودتر انجام شود، احتمال حفظ بینایی بیشتر خواهد بود؛ در مقابل، تأخیر در درمان می‌تواند پیامدهای جبران‌ناپذیری برای بیمار به همراه داشته باشد.

مسمومیت با متانول؛ تهدیدی جدّی برای عصب بینایی

شکرچیان در ادامه با اشاره به عوارض چشمی مسمومیت با متانول گفت: برخی بیماران ممکن است مدتی پس از مصرف نوشیدنی‌های آلوده به متانول، با علائمی مانند تهوع، سردرد و کاهش بینایی مواجه شوند. این مسمومیت می‌تواند به آسیب شدید عصب بینایی و نابینایی دائمی منجر شود.

وی افزود: در موارد مسمومیت با متانول، اقدامات درمانی تخصصی و در بیماران واجد شرایط، همودیالیز ممکن است ضروری باشد؛ بااین‌حال، پیش‌آگهی بینایی در برخی از این بیماران نامطلوب است. ازاین‌رو، پیشگیری از مصرف نوشیدنی‌های آلوده به متانول اهمیت ویژه‌ای دارد.

آمبلیوپی؛ ضرورت شناسایی اختلالات بینایی در سال‌های نخست زندگی

عضو هیأت علمی  دانشگاه علوم پزشکی مشهد در بخش دیگری از سخنان خود، آمبلیوپی یا تنبلی چشم را از اختلالات مهم دوران کودکی دانست و اظهار کرد: آمبلیوپی نوعی کاهش بینایی ناشی از تکامل غیرطبیعی سیستم بینایی است که شدت آن با وجود یک ضایعه ساختاری متناسب در چشم توضیح داده نمی‌شود.

وی سه عامل اصلی ایجاد آمبلیوپی را استرابیسم یا انحراف چشم، عیوب انکساری و محرومیت بینایی عنوان کرد و افزود: عواملی مانند آب‌مروارید مادرزادی، کدورت قرنیه و افتادگی شدید پلک، در صورت اختلال در تشکیل تصویر واضح روی شبکیه، می‌توانند روند طبیعی تکامل بینایی را مختل کنند.

شکرچیان با تأکید بر اهمیت سال‌های نخست زندگی در تکامل بینایی کودکان تصریح کرد: اگر اختلالات مؤثر بر بینایی در این دوران شناسایی و درمان نشوند، ممکن است کاهش بینایی پایدار ایجاد شود. به همین دلیل، تشخیص زودهنگام و آغاز درمان در زمان مناسب اهمیت زیادی دارد.

وی با اشاره به نقش عیوب انکساری در بروز تنبلی چشم گفت: اختلاف قابل‌توجه نمره دو چشم یا اصلاح‌نشدن عیوب انکساری ممکن است مانع تشکیل تصویر واضح در چشم‌ها شود. در چنین شرایطی، مغز ممکن است تصویر چشم دارای دید ضعیف‌تر را سرکوب کند و آمبلیوپی شکل بگیرد.

رفلکس قرمز؛ روشی برای شناسایی برخی اختلالات چشمی کودکان

این متخصص چشم‌پزشکی، بررسی رفلکس قرمز چشم را یکی از روش‌های کاربردی برای غربالگری برخی اختلالات چشمی در کودکان دانست و گفت: تفاوت رفلکس دو چشم، تغییر شکل آن یا کاهش و فقدان رفلکس قرمز می‌تواند احتمال وجود عیوب انکساری قابل‌توجه یا کدورت‌های داخل چشم، از جمله آب‌مروارید، را مطرح کند.

وی تأکید کرد: یافته‌های غیرطبیعی در این بررسی، نیازمند ارزیابی جامع چشم‌پزشکی هستند و نباید به‌تنهایی مبنای تشخیص قطعی قرار گیرند.

اصلاح علت زمینه‌ای؛ نخستین گام در درمان تنبلی چشم

شکرچیان با تشریح اصول درمان آمبلیوپی اظهار کرد: انتخاب روش درمان به علت زمینه‌ای اختلال بستگی دارد. اصلاح عیوب انکساری با عینک، درمان عوامل مسدودکننده مسیر بینایی و در صورت نیاز، بستن چشم سالم برای تحریک چشم مبتلا به آمبلیوپی، از جمله روش‌های درمانی مورد استفاده هستند.

وی افزود: برنامه درمانی باید با توجه به سن بیمار، شدت کاهش بینایی و شرایط بالینی تعیین شود و پیگیری منظم برای ارزیابی پاسخ به درمان ضرورت دارد.

این عضو هیأت علمی  دانشگاه علوم پزشکی مشهد در پایان با تأکید بر اهمیت پیشگیری از آسیب‌های پایدار بینایی خاطرنشان کرد: شناسایی زودهنگام عوامل خطر، رفع علت زمینه‌ای و شروع به‌موقع درمان، از مهم‌ترین اصول در مدیریت آمبلیوپی و کاهش احتمال بروز اختلالات ماندگار بینایی است.