پایگاه خبری وبدا

رئیس مرکز بهداشت ثامن مشهد با تأکید بر اهمیت تغذیه مناسب دانش‌آموزان در دوران رشد گفت: شکل‌گیری عادات غذایی از دوران کودکی آغاز می‌شود و اصلاح الگوی تغذیه در سال‌های مدرسه می‌تواند نقش مهمی در پیشگیری از بسیاری از بیماری‌های دوران بزرگسالی داشته باشد.

دکتر فریدرضا صحی‌زاده در گفتگو با وب دا همزمان با آغاز سال تحصیلی ۱۴۰۵ اظهار کرد: دوران مدرسه یکی از مهم‌ترین مراحل زندگی از نظر رشد و شکل‌گیری عادات غذایی است و برخورداری از الگوی تغذیه‌ای مناسب در این سنین، برای رشد جسمی و حفظ سلامت دانش‌آموزان اهمیت ویژه‌ای دارد.

وی افزود: مطالعات نشان داده است که ابتلا به بسیاری از بیماری‌های دوران بزرگسالی از جمله بیماری‌های قلبی و عروقی، افزایش فشارخون، برخی سرطان‌ها، افزایش چربی خون و دیابت با الگوی تغذیه ارتباط دارد؛ ازاین‌رو، اصلاح عادات غذایی از دوران کودکی می‌تواند در کاهش خطر بروز این بیماری‌ها در سال‌های بعد زندگی مؤثر باشد.

تأمین انرژی کافی؛ ضرورتی برای رشد دانش‌آموزان

رئیس مرکز بهداشت ثامن مشهد ادامه داد: رشد کودکان در دوران مدرسه به‌صورت نسبتاً یکنواخت ادامه دارد و سال‌های پایانی دبستان، به‌ویژه در دختران، با آغاز جهش رشد همراه است؛ بنابراین تأمین انرژی مورد نیاز بدن در این دوران اهمیت زیادی دارد.

صحی‌زاده بیان کرد: کربوهیدرات‌ها که عمدتاً در نان و غلات وجود دارند، از منابع اصلی تأمین انرژی بدن هستند. اگر انرژی مورد نیاز از طریق این منابع به اندازه کافی تأمین نشود، بدن ممکن است از پروتئین برای تولید انرژی استفاده کند؛ در نتیجه پروتئین از نقش اصلی خود یعنی رشد سلول‌ها و ترمیم بافت‌های بدن بازمی‌ماند و در صورت تداوم کمبود انرژی، رشد کودک تحت تأثیر قرار می‌گیرد.

وی توصیه کرد: برای تأمین انرژی مورد نیاز دانش‌آموزان، گروه نان و غلات شامل نان، برنج و ماکارونی باید به میزان مناسب در برنامه غذایی روزانه آنان قرار داشته باشد و خوراکی‌هایی مانند برنجک و گندم برشته نیز می‌توانند در میان‌وعده مورد استفاده قرار گیرند.

میان‌وعده‌های مغذی؛ فرصتی برای تأمین پروتئین و ویتامین‌ها

رئیس مرکز بهداشت ثامن مشهد افزود: میان‌وعده دانش‌آموزان می‌تواند علاوه بر تأمین انرژی، بخشی از نیاز بدن به پروتئین را نیز تأمین کند؛ از جمله نان و تخم‌مرغ، ساندویچ مرغ، کتلت و انواع کوکو مانند کوکوی سیب‌زمینی و کوکوی سبزی از گزینه‌های مناسب برای میان‌وعده هستند.

صحی‌زاده همچنین هویج را یکی از منابع مناسب و کم‌هزینه ویتامین A دانست و گفت: والدین می‌توانند هویج را به شکل خام همراه سالاد یا به‌صورت تکه‌های خام یا پخته به‌عنوان میان‌وعده در برنامه غذایی روزانه کودکان قرار دهند.

آهن؛ ماده مغذی ضروری در دوران رشد

وی با اشاره به افزایش نیاز بدن به آهن در دوران رشد اظهار کرد: میزان نیاز به آهن به عواملی مانند سرعت رشد، ذخایر آهن بدن و قابلیت جذب آن از مواد غذایی بستگی دارد و در دوران رشد افزایش می‌یابد.

رئیس مرکز بهداشت ثامن مشهد ادامه داد: آهن با قابلیت جذب بالا بیشتر در منابع غذایی حیوانی مانند گوشت، مرغ و جگر وجود دارد. در صورتی که بخش عمده آهن مورد نیاز از منابع گیاهی مانند حبوبات، غلات، سبزی‌ها و زرده تخم‌مرغ تأمین شود، باید به مصرف کافی ویتامین C نیز توجه داشت؛ زیرا این ویتامین جذب آهن را افزایش می‌دهد.

وی افزود: میوه‌های تازه، به‌ویژه مرکبات، منابع مناسبی از ویتامین C هستند و مصرف سالاد حاوی گوجه‌فرنگی، فلفل دلمه‌ای سبز، کلم و گل‌کلم همراه غذا و همچنین مصرف میوه پس از غذا می‌تواند به افزایش جذب آهن کمک کند.

کلسیم؛ ضرورتی برای ساخت استخوان‌های سالم

صحی‌زاده با تأکید بر اهمیت کلسیم در دوران کودکی و نوجوانی گفت: کلسیم علاوه بر نقش مهم در استحکام دندان‌ها و استخوان‌ها، برای رشد استخوان‌های جدید نیز ضروری است و دریافت کافی آن در سنین مدرسه و بلوغ برای حفظ تراکم طبیعی استخوان‌ها و کاهش خطر پوکی استخوان در بزرگسالی اهمیت دارد.

وی شیر و لبنیات را از مهم‌ترین منابع تأمین کلسیم دانست و افزود: دانش‌آموزانی که به میزان کافی از این گروه غذایی استفاده نمی‌کنند، ممکن است در معرض کمبود کلسیم قرار گیرند.

رئیس مرکز بهداشت ثامن مشهد خاطرنشان کرد: مصرف نوشابه‌های گازدار همراه وعده‌های غذایی نیز باید محدود شود؛ چراکه این نوشیدنی‌ها حاوی فسفر هستند و مصرف زیاد آنها می‌تواند بر دریافت و جذب کلسیم اثر نامطلوب داشته باشد.

وی اضافه کرد: بستنی تهیه‌شده با شیر پاستوریزه نیز می‌تواند بخشی از نیاز کلسیم دانش‌آموزان را در قالب میان‌وعده تأمین کند. همچنین نان و پنیر همراه با سبزی، گوجه‌فرنگی، خیار یا گردو، میان‌وعده‌ای سالم و مغذی برای دانش‌آموزان محسوب می‌شود.

بشقاب غذایی؛ راهنمای انتخاب الگوی تغذیه سالم

صحی‌زاده در پایان گفت: یکی از بهترین راهنماها برای انتخاب الگوی غذایی مناسب کودکان و نوجوانان، استفاده از «راهنمای بشقاب غذایی» است که توسط دفتر بهبود تغذیه وزارت بهداشت طراحی شده است.

وی تأکید کرد: توجه به تنوع و تعادل در دریافت گروه‌های غذایی و تأمین نیازهای تغذیه‌ای دانش‌آموزان، علاوه بر کمک به رشد مطلوب آنان در سال‌های مدرسه، می‌تواند زمینه‌ساز شکل‌گیری عادات غذایی سالم و حفظ سلامت در سال‌های آینده زندگی باشد.