پایگاه خبری وبدا

عضو گروه روان‌پزشکی دانشگاه علوم پزشکی مشهد و فلوشیپ اختلالات خواب، با تشریح تفاوت میان بی‌خوابی‌های گذرا و اختلالات پاتولوژیک خواب، بر ضرورت توجه به علائم هشداردهنده اختلالات خواب و تشخیص به‌موقع «آپنه انسدادی حین خواب» تأکید کرد و گفت: آپنه خواب درمان‌نشده می‌تواند با افزایش فشار خون و بالا رفتن خطر بیماری‌های قلبی و عروقی و مغزی همراه باشد.

دکتر سید کاوه حجت در گفت‌وگو با وبدا، با اشاره به اینکه تجربه بی‌خوابی در بسیاری از افراد به‌صورت گاه‌به‌گاه رخ می‌دهد، اظهار کرد: بی‌خوابی‌های گذرا معمولاً در مقاطع مختلف زندگی و در پی عواملی مانند استرس، تغییر شرایط زندگی یا برخی بیماری‌ها ایجاد می‌شوند و لزوماً به معنای وجود یک اختلال خواب نیستند.

چه زمانی بی‌خوابی از حالت طبیعی خارج می‌شود؟

وی افزود: زمانی که مشکلات خواب به‌صورت مکرر و پایدار اتفاق بیفتد و فرد بیش از سه بار در هفته و برای دست‌کم سه ماه با مشکل خواب مواجه باشد، احتمال وجود اختلال بی‌خوابی مطرح می‌شود و نیاز به ارزیابی تخصصی دارد.

این فلوشیپ اختلالات خواب ادامه داد: طولانی شدن زمان به خواب رفتن، بیدار شدن زودهنگام و ناتوانی در بازگشت به خواب و همچنین بیدار شدن‌های مکرر در طول شب که با دوره‌های قابل توجهی از بیداری همراه باشد، از جمله علائمی است که باید مورد توجه قرار گیرد.

خستگی روزانه؛ همیشه ناشی از کم‌خوابی نیست

دکتر حجت با بیان اینکه خستگی و خواب‌آلودگی روزانه می‌تواند علل مختلفی داشته باشد، «آپنه انسدادی حین خواب» را یکی از علل مهم این علائم دانست و گفت: بسیاری از افراد مبتلا به آپنه خواب ممکن است در ظاهر به‌سرعت به خواب بروند و حتی خروپف داشته باشند، اما به دلیل اختلال مکرر در تنفس و کاهش کیفیت خواب، روز خود را با خستگی، بی‌حالی و خواب‌آلودگی سپری کنند.

وی تصریح کرد: بررسی کیفیت خواب، خروپف، بیدار شدن‌های مکرر، احساس قطع یا وقفه در تنفس هنگام خواب و همچنین میزان خواب‌آلودگی در طول روز می‌تواند در شناسایی علت مشکلات خواب مؤثر باشد.

همه اختلالات خواب منشأ مغزی ندارند

عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با تأکید بر اینکه همه اختلالات خواب منشأ مغزی ندارند، اظهار کرد: برخی بیماری‌های جسمی نیز می‌توانند کیفیت خواب را تحت تأثیر قرار دهند و از جمله آن‌ها می‌توان به بیماری‌های قلبی، ریوی، غددی، دیابت و برخی مشکلات کلیوی اشاره کرد.

وی ادامه داد: افزایش اوره خون و برخی شرایط متابولیک نیز ممکن است بر الگوی خواب اثرگذار باشد؛ از سوی دیگر، بعضی داروها نیز می‌توانند خواب را مختل کنند، بنابراین هنگام ارزیابی بیمار باید فهرست داروهای مصرفی وی نیز مورد توجه قرار گیرد.

دکتر حجت با اشاره به برخی داروهای حاوی کورتون، از جمله پردنیزولون، برخی داروهای ضدفشارخون و بعضی آنتی‌بیوتیک‌ها افزود: مصرف یا تغییر خودسرانه داروها به هیچ عنوان توصیه نمی‌شود و در صورت بروز اختلال خواب پس از شروع یک دارو، باید موضوع با پزشک مطرح شود.

آپنه خواب چگونه به بدن آسیب می‌زند؟

وی در تشریح مکانیسم آپنه انسدادی حین خواب بیان کرد: در این اختلال، راه هوایی فوقانی هنگام خواب دچار تنگی یا انسداد می‌شود و عبور جریان هوا با مشکل مواجه می‌شود؛ خروپف یکی از تظاهرات شایع این وضعیت است و در موارد قابل توجه، وقفه‌های مکرر تنفسی و افت اکسیژن خون نیز رخ می‌دهد.

این فلوشیپ اختلالات خواب ادامه داد: تکرار این وقفه‌های تنفسی و افت اکسیژن می‌تواند موجب فعال شدن مکرر سیستم‌های استرس بدن و افزایش فشار بر سیستم قلبی‌عروقی شود و در صورت تداوم و درمان نشدن، خطر ابتلا یا تشدید برخی بیماری‌های قلبی‌عروقی، از جمله پرفشاری خون، بیماری قلبی و سکته مغزی را افزایش دهد.

دکتر حجت تأکید کرد: خروپف بلند و مداوم، مشاهده وقفه‌های تنفسی هنگام خواب، احساس خفگی یا بیدار شدن ناگهانی در طول شب و خواب‌آلودگی قابل توجه در طول روز، علائمی هستند که نباید نادیده گرفته شوند و در صورت وجود آن‌ها، مراجعه به پزشک و در صورت نیاز انجام بررسی‌های تخصصی خواب ضروری است.

وی خاطرنشان کرد: تشخیص دقیق علت اختلال خواب، نخستین گام برای انتخاب درمان مناسب است و نباید هر نوع بی‌خوابی یا خستگی روزانه را صرفاً به کمبود خواب نسبت داد.