پایگاه خبری وبدا

روانپزشک مرکز آموزشی، پژوهشی و درمانی شهید هاشمی‌نژاد دانشگاه علوم پزشکی مشهد، خواب کافی و باکیفیت را از عوامل مهم در رشد مغزی، تقویت حافظه، یادگیری و سلامت روان کودکان دانست و بر ضرورت توجه خانواده‌ها به تنظیم الگوی خواب فرزندان تأکید کرد.

دکتر ملیحه ارجمند، روانپزشک مرکز آموزشی، پژوهشی و درمانی شهید هاشمی‌نژاد، در گفت‌وگو با وب‌دا اظهار کرد: خواب کافی و باکیفیت نقش مهمی در رشد جسمی، تکامل مغز، تقویت حافظه، یادگیری، تنظیم هیجانات و حفظ سلامت روان کودکان و نوجوانان دارد و کمبود مداوم خواب می‌تواند عملکرد روزانه، تمرکز و روند طبیعی رشد آنان را تحت تأثیر قرار دهد.

وی افزود: خواب ناکافی ممکن است با کاهش انرژی، اختلال در حافظه، تحریک‌پذیری، تغییرات خلقی و مشکلات یادگیری همراه باشد و در برخی کودکان، پیامدهای آن به شکل افت عملکرد تحصیلی و دشواری در انجام فعالیت‌های روزمره بروز کند.

این روانپزشک با اشاره به ارتباط دوسویه خواب و سلامت روان بیان کرد: مشکلاتی مانند اضطراب، افسردگی، اختلال بیش‌فعالی و کم‌توجهی و وسواس می‌توانند بر کیفیت خواب کودکان تأثیر بگذارند؛ از سوی دیگر، خواب نامناسب نیز ممکن است مدیریت هیجانات و عملکرد روزانه آنان را دشوارتر کند. بنابراین، بررسی مشکلات خواب باید با توجه به شرایط جسمی و روانی کودک انجام شود.

کودکان و نوجوانان به چند ساعت خواب نیاز دارند؟

دکتر ارجمند با اشاره به تفاوت نیاز به خواب در سنین مختلف گفت: کودکان ۶ تا ۱۲ ساله به ۹ تا ۱۲ ساعت و نوجوانان ۱۳ تا ۱۸ ساله به ۸ تا ۱۰ ساعت خواب در شبانه‌روز نیاز دارند.

وی توصیه کرد: والدین با تعیین ساعت مشخص برای خواب و بیداری، فراهم‌کردن محیطی آرام و مناسب برای استراحت و محدودکردن استفاده از تلفن همراه و سایر وسایل الکترونیکی پیش از خواب، به ایجاد عادت‌های سالم خواب در فرزندان خود کمک کنند.

نشانه‌های مشکلات خواب در کودکان را جدی بگیرید

این متخصص، دشواری در به خواب رفتن، بیدارشدن‌های مکرر شبانه، کابوس‌ها، وحشت‌های شبانه، ترس از خوابیدن به‌تنهایی و خواب‌آلودگی روزانه را از نشانه‌های احتمالی مشکلات خواب برشمرد و افزود: استرس‌های روزمره، مشکلات خانوادگی و محیطی، برنامه نامنظم خواب، برخی بیماری‌های جسمی و اختلالات تنفسی هنگام خواب می‌توانند در بروز این مشکلات نقش داشته باشند.

وی تأکید کرد: در صورت تداوم مشکلات خواب یا تأثیر آن‌ها بر عملکرد تحصیلی، رفتار و فعالیت‌های روزانه کودک، مراجعه به پزشک برای بررسی علت ضروری است. در بسیاری از موارد، اصلاح عادت‌های خواب و استفاده از مداخلات رفتاری متناسب با شرایط کودک می‌تواند به بهبود کیفیت خواب کمک کند.

دکتر ارجمند در پایان خاطرنشان کرد: خواب کافی و باکیفیت یکی از نیازهای اساسی کودکان و نوجوانان و از عوامل مؤثر بر رشد سالم آنان است؛ ازاین‌رو، خانواده‌ها با ایجاد برنامه منظم خواب و توجه به نشانه‌های اختلالات احتمالی، می‌توانند زمینه تمرکز بهتر، یادگیری مؤثرتر و ارتقای سلامت جسمی و روانی فرزندان خود را فراهم کنند.