پایگاه خبری وبدا

عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با تأکید بر نقش پشتکار، استمرار در یادگیری و بهره‌گیری از تجربه استادان برجسته در مسیر موفقیت حرفه‌ای، تشخیص زودهنگام انحراف ستون فقرات را از عوامل مهم در پیشگیری از پیشرفت این عارضه دانست.

وب‌دا؛ دکتر امیرحسین حقیر، استادیار و فلوشیپ فوق‌تخصصی جراحی ستون فقرات دانشگاه علوم پزشکی مشهد، با سال‌ها تجربه فعالیت آموزشی و درمانی در دانشگاه‌های مختلف کشور، از سال ۱۴۰۰ به جمع اعضای هیئت علمی تمام‌وقت این دانشگاه پیوسته است. او اکنون علاوه بر درمان بیماران پیچیده ستون فقرات، در بیمارستان‌های قائم(عج) و کامیاب به آموزش دستیاران تخصصی این رشته اشتغال دارد و معتقد است پشتکار، استمرار در یادگیری و الگوگیری از افراد باتجربه، از مهم‌ترین عوامل دستیابی به موفقیت در هر حرفه‌ای است.

دکتر امیرحسین حقیر در گفت‌وگو با وب‌دا، درباره سوابق تحصیلی و حرفه‌ای خود اظهار کرد: متولد سال ۱۳۵۶ در مشهد هستم و پس از گذراندن دوران تحصیل در زادگاهم، در سال ۱۳۷۵ با رتبه دو رقمی وارد دانشگاه علوم پزشکی تهران شدم و در سال ۱۳۸۳ دوره پزشکی عمومی را به پایان رساندم. پس از گذراندن خدمت سربازی، در سال ۱۳۸۶ وارد دوره دستیاری جراحی مغز و اعصاب دانشگاه علوم پزشکی تبریز شدم و در سال ۱۳۹۱ این دوره را با کسب رتبه هشتم بورد تخصصی به پایان رساندم.

وی افزود: پس از فارغ‌التحصیلی، دوره طرح خود را در شهرستان سیرجان و بخشی از آن را در تنکابن گذراندم و با توجه به علاقه‌مندی به ادامه تحصیل در رشته جراحی ستون فقرات، برای آزمون فلوشیپ فوق‌تخصصی آماده شدم. سرانجام در سال ۱۳۹۶ دوره فلوشیپ خود را در دانشگاه علوم پزشکی اصفهان آغاز کردم.

این عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد ادامه داد: با توجه به سابقه فعالیت در شهرستان سیرجان و استان کرمان، در سال ۱۳۹۹ فعالیت آموزشی و درمانی خود را به‌عنوان عضو هیئت علمی تمام‌وقت در دانشگاه علوم پزشکی کرمان آغاز کردم و یک سال بعد به زادگاهم بازگشتم و در دانشگاه علوم پزشکی مشهد مشغول به خدمت شدم.

درمان بیماران پیچیده ستون فقرات در کنار آموزش دستیاران

دکتر حقیر با اشاره به مسئولیت‌های آموزشی، پژوهشی و درمانی خود در دانشگاه علوم پزشکی مشهد گفت: یکی از وظایف اعضای هیئت علمی، آموزش و پژوهش است و در همین راستا در بیمارستان‌های قائم(عج) و کامیاب به آموزش دستیاران تخصصی مشغول هستم. همچنین چند طرح پژوهشی در دست اجرا دارم و پیش از این نیز مقالاتی در مجلات معتبر بین‌المللی منتشر کرده‌ام.

وی با بیان اینکه بخش عمده فعالیت حرفه‌ای‌اش در سال‌های گذشته بر درمان بیماران متمرکز بوده است، افزود: بسیاری از مراجعه‌کنندگان به بیمارستان‌های دانشگاه علوم پزشکی مشهد، به‌ویژه بیمارستان قائم(عج)، از بیماران پیچیده ستون فقرات هستند که عمدتاً از مناطق شرق و شمال کشور ارجاع می‌شوند و درمان آنان به زمان و پیگیری بیشتری نیاز دارد.

این فلوشیپ فوق‌تخصصی جراحی ستون فقرات، تألیف چند کتاب در زمینه دردهای کمر و گردن برای عموم مردم و همچنین کتابی درباره نحوه برخورد با کمردرد ویژه پزشکان و دانشجویان پزشکی را از دیگر فعالیت‌های علمی خود عنوان کرد.

پشتکار و استمرار؛ رمز عبور از دشواری‌های مسیر پزشکی

دکتر حقیر با اشاره به دشواری‌ها و طولانی بودن مسیر تحصیل در رشته پزشکی گفت: مهم‌ترین عامل موفقیت در این مسیر، پشتکار است. حتی اگر راه دشوار باشد، نباید آن را رها کرد؛ زیرا استمرار در تلاش اهمیت بیشتری از فعالیت‌های مقطعی و فشرده دارد. به‌عنوان مثال، اینکه فرد یک روز ۱۴ ساعت مطالعه کند، به اندازه این اهمیت ندارد که هر روز پنج ساعت مطالعه داشته باشد و این روند را به‌صورت مستمر ادامه دهد.

وی افزود: برای ورود به دوره فلوشیپ فوق‌تخصصی چهار مرتبه در آزمون شرکت کردم؛ آن هم در شرایطی که جراح بودم و مطب داشتم و از درآمد مناسبی برخوردار بودم. با این حال، هفته‌ها فعالیت مطب را متوقف می‌کردم تا برای آزمون مطالعه کنم. این مسیر آسان نبود، اما اعتقاد دارم پشتکار و استمرار در نهایت فرد را به هدف می‌رساند.

این استاد دانشگاه با اشاره به کتاب «استثنایی‌ها» (Outliers) اظهار کرد: در این کتاب، زندگی افراد موفق بررسی شده و بر اهمیت تمرکز و صرف زمان طولانی برای تسلط بر یک حرفه تأکید شده است. موضوعی که به‌عنوان قاعده ۱۰ هزار ساعت مطرح می‌شود، این پیام را دارد که برای حرفه‌ای شدن باید زمان قابل‌توجهی را با تمرکز و جدیت به فعالیت در یک حوزه اختصاص داد. همچنین شناخت افراد موفق در حرفه خود، آشنایی با شیوه فعالیت آنان و قرار دادن این افراد به‌عنوان الگوهای الهام‌بخش، می‌تواند مسیر پیشرفت را هموارتر کند.

تشخیص زودهنگام انحراف ستون فقرات، فرصتی برای درمان مؤثرتر

دکتر حقیر در تشریح حوزه تخصصی جراحی ستون فقرات گفت: این رشته طیف گسترده‌ای از اعمال جراحی را شامل می‌شود؛ از جراحی‌های نسبتاً ساده دیسک تا جراحی‌های پیچیده ستون فقرات که انجام آن‌ها به دانش و مهارت فوق‌تخصصی نیاز دارد و در دوره فلوشیپ، تمرکز اصلی بر همین جراحی‌های پیچیده است.

وی درباره عوامل مؤثر در بروز انحراف ستون فقرات اظهار کرد: عوامل ژنتیکی در بروز برخی از انواع انحراف ستون فقرات نقش مهمی دارند و در بسیاری از موارد نمی‌توان راهکار قطعی برای پیشگیری از ایجاد آن ارائه کرد. با این حال، اصلاح وضعیت نشستن و ایستادن و تقویت عضلات پشت می‌تواند در برخی افراد به کاهش فشار و کمک به جلوگیری از پیشرفت عارضه کمک کند.

این فلوشیپ فوق‌تخصصی جراحی ستون فقرات با تأکید بر اهمیت تشخیص زودهنگام افزود: شدت و درجه انحراف ستون فقرات در انتخاب روش درمان اهمیت دارد و هرچه عارضه در مراحل خفیف‌تر شناسایی شود، امکان استفاده از روش‌های درمانی ساده‌تر بیشتر خواهد بود. برای نمونه، در برخی موارد با انحراف حدود ۲۰ تا ۳۰ درجه می‌توان با استفاده از بریس و کمربندهای طبی و تمرین‌های مناسب، از پیشرفت آن جلوگیری کرد؛ اما در انحراف‌های شدیدتر، ممکن است جراحی ضرورت پیدا کند و با افزایش شدت انحراف، پیچیدگی درمان نیز بیشتر شود.

وی یکی از نشانه‌های قابل توجه در غربالگری اولیه را مشاهده برجستگی یا عدم تقارن در ناحیه پشت و یک سمت کمر دانست و گفت: بروز چنین تغییری می‌تواند هشداردهنده باشد و لازم است فرد برای بررسی دقیق‌تر به پزشک متخصص جراحی ستون فقرات مراجعه کند. تشخیص به‌موقع می‌تواند فرصت استفاده از روش‌هایی مانند بریس یا در صورت نیاز، مداخلات جراحی مناسب‌تر را فراهم کند.

آموزش مستمر دستیاران؛ مهم‌ترین مسئولیت استادان دانشگاهی

دکتر حقیر درباره ویژگی‌های یک استاد موفق اظهار کرد: تلاش و استمرار در آموزش دانشجویان اهمیت بسیار زیادی دارد. به‌ویژه در رشته جراحی ستون فقرات که برای دستیاران تخصصی، حوزه‌ای جدید محسوب می‌شود و آنان در ابتدای ورود به این رشته، تجربه محدودی دارند. استاد باید با سعه صدر، آموزش مستمر و تشویق دانشجویان به مطالعه، زمینه رشد علمی و مهارتی آنان را فراهم کند.

وی ادامه داد: توصیه همیشگی من به دستیاران این است که مطالعه را هرگز متوقف نکنند. حتی پس از پایان تحصیلات نیز نیاز به مطالعه و یادگیری بیشتر می‌شود؛ بنابراین استمرار در مطالعه، تحت هر شرایطی، باید بخشی از زندگی حرفه‌ای پزشکان باشد.

این عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد، آموزش را در میان سه حوزه آموزش، پژوهش و درمان دارای اولویت دانست و افزود: پژوهش نیز اهمیت ویژه‌ای دارد؛ زیرا بدون پژوهش و افزودن به دانش موجود، آموزش نیز نمی‌تواند به‌روز و اثربخش باشد. با این حال، آموزش از آن جهت اهمیت بیشتری دارد که با تربیت نیروهای توانمند، کیفیت خدمات درمانی در آینده نیز ارتقا پیدا می‌کند.

وی با اشاره به ضرورت توجه بیشتر به زیرساخت‌های آموزشی بیمارستان‌ها گفت: وجود کتابخانه و سالن مطالعه مناسب از شاخصه‌های مهم یک بیمارستان آموزشی است و باید بودجه بیشتری به مسائل آموزشی، ساخت و تجهیز سالن‌های مطالعه اختصاص یابد. در کنار آن، پژوهش و ارائه خدمات درمانی باکیفیت نیز از مسئولیت‌های مهم دانشگاه‌های علوم پزشکی است.

حمایت خانواده و الگو بودن برای نسل آینده

دکتر حقیر با اشاره به نقش خانواده در موفقیت‌های تحصیلی و حرفه‌ای خود اظهار کرد: حمایت و تشویق پدر و مادرم در مسیر تحصیل بسیار مؤثر بود. پدرم مهندس و کارمند شرکت برق بودند و اکنون بازنشسته‌اند. از زمانی که به خاطر دارم، همواره اهل مطالعه بودند و حتی اکنون که در آستانه ۸۰ سالگی قرار دارند، کتاب خواندن را ادامه می‌دهند. به اعتقاد من، الگوهای رفتاری خانواده نقش مهمی در شکل‌گیری نگرش فرزندان دارند.

وی افزود: همسرم نیز با صبوری و حمایت‌های خود نقش بسزایی در پیشرفت من داشته‌اند. از آنجا که الگو بودن را در تربیت فرزند بسیار مؤثر می‌دانم، تلاش می‌کنم برای دخترم نیز الگویی مناسب باشم تا با مشاهده مطالعه و کتاب‌خواندن من، به اهمیت یادگیری مستمر پی ببرد.

این استاد دانشگاه درباره تمایل خود به ورود دخترش به عرصه پزشکی گفت: همسرم متخصص جراحی فک و صورت هستند و هر دو دوست داریم دخترمان نیز در آینده وارد حوزه پزشکی شود؛ البته در این مسیر حامی و مشوق انتخاب او خواهیم بود.

ماندن در کشور برای خدمت به هم‌وطنان

دکتر حقیر در پاسخ به پرسشی درباره مهاجرت نخبگان و متخصصان گفت: با وجود داشتن شرایط مهاجرت، ترجیح دادم در کشور بمانم؛ زیرا معتقدم در سرزمین خودم می‌توانم بهتر و بیشتر به هم‌وطنانم خدمت کنم. البته برای جلوگیری از مهاجرت نخبگان باید محیط‌های کاری و علمی مناسب‌تری فراهم شود تا متخصصان بتوانند با انگیزه و امکانات کافی به فعالیت خود ادامه دهند.

وی در پایان با ابراز خرسندی از فعالیت در محیط دانشگاهی و خدمت به اقشار متوسط و کم‌برخوردار جامعه تأکید کرد: با وجود اینکه سال‌ها از پایان طرح و دریافت امتیاز مطبم می‌گذرد، همچنان علاقه‌مندم در محیط دانشگاه فعالیت کنم و از اینکه فرصت خدمت به مردم را در یک بیمارستان دانشگاهی دارم، احساس افتخار و رضایت می‌کنم.