سرآمدی علمی داروسازی در گرو آموزش مسئلهمحور، پژوهش کاربردی و تعامل مؤثر با صنعت است
معاون آموزشی دانشکده داروسازی مشهد با تشریح ظرفیتهای علمی و آموزشی این دانشکده، دستیابی به مرجعیت علمی در سطح ملی و منطقهای را نیازمند حرکت از آموزش سنتی به آموزش مسئلهمحور و جامعهنگر، توسعه پژوهشهای کاربردی و بینرشتهای، تقویت ارتباط دانشگاه و صنعت و توانمندسازی دانشجویان برای ایفای نقشی فراتر از داروساز سنتی دانست.
دکتر محمدرضا عباسپور در گفتگو با وبدا با اشاره به سند توانمندسازی دانشآموختگان دکتری عمومی داروسازی اظهار کرد: این سند که اخیراً تصویب و ابلاغ شده است، از اسناد مهم در ترسیم چشمانداز و آینده حرفه داروسازی به شمار میرود و میتواند در تبیین جایگاه، نقش و مسئولیتهای آینده داروسازان مورد توجه قرار گیرد.
وی با تأکید بر ضرورت دستیابی به پیشگامی علمی در سطح ملی و منطقهای افزود: تحقق این هدف نیازمند تحول اساسی در چند حوزه است که از جمله آنها میتوان به حرکت از آموزش سنتی به آموزش مسئلهمحور و جامعهنگر، توسعه پژوهشهای کاربردی، بینرشتهای و پژوهشهای بالینی مبتنی بر شواهد، همچنین بینالمللیسازی و گسترش تعاملات علمی منطقهای اشاره کرد.
معاون آموزشی دانشکده داروسازی مشهد با اشاره به ظرفیتهای علمی این دانشکده گفت: دانشکده داروسازی مشهد با برخورداری از پیشینه علمی درخشان، اساتید برجسته و زیرساختهای آموزشی و تحقیقاتی پیشرفته، یکی از قطبهای مهم علمی کشور محسوب میشود.
عباسپور ادامه داد: این دانشکده ۶۵ عضو هیأت علمی دارد که چهار نفر از آنان استاد ممتاز و ۱۹ نفر نیز در زمره دانشمندان یک درصد پراستناد جهان قرار دارند و این ظرفیت علمی، نشاندهنده قرار گرفتن دانشکده در مسیر دستیابی به مرجعیت علمی است.
وی تغییر نگاه از کمیت به کیفیت، سرمایهگذاری برای بهروزرسانی تجهیزات، جذب نیروهای انسانی خلاق و ایجاد بسترهای مناسب برای تجاریسازی دستاوردهای علمی را از الزامات تسریع در مسیر مرجعیت علمی دانست.
داروساز؛ سفیر سلامت و مشاور در دسترس جامعه
معاون آموزشی دانشکده داروسازی مشهد با اشاره به نقش داروسازان در ارتقای سواد سلامت جامعه و کاهش مراجعات غیرضروری به پزشکان اظهار کرد: این موضوع یکی از مهمترین کارکردهای اجتماعی حرفه داروسازی است و سند توانمندسازی دانشآموختگان نیز بر نقش داروساز در حوزه مراقبتهای دارویی، ارتقای سلامت و پیشگیری از بیماریها تأکید دارد.
وی افزود: داروساز به عنوان یکی از در دسترسترین اعضای تیم سلامت میتواند نقش «سفیر سلامت» را در جامعه ایفا کند و با ارائه مشاورههای علمی و مبتنی بر شواهد، در پیشگیری از بسیاری از مشکلات و مراجعات غیرضروری به مراکز درمانی مؤثر باشد.
عباسپور ادامه داد: بسیاری از موارد ساده مانند برخی سرماخوردگیها یا دردهای عضلانی ممکن است نیازمند مراجعه مستقیم به پزشک نباشند و داروساز میتواند در چارچوب ضوابط، با ارائه توصیههای خودمراقبتی و راهنمایی درباره داروهای بدون نسخه، به کاهش بار مالی نظام سلامت و صرفهجویی در وقت بیماران کمک کند.
وی آموزش بیمار درباره هدف و نحوه مصرف دارو، عوارض شایع، تداخلات دارویی و خطرات مصرف خودسرانه دارو را از دیگر مسئولیتهای مهم داروساز دانست و گفت: داروساز باید علائم هشداردهندهای را که نیازمند مراجعه فوری به پزشک یا اورژانس هستند نیز به بیمار آموزش دهد تا ضمن کاهش مراجعات غیرضروری، از بروز عوارض جدّی و جبرانناپذیر جلوگیری شود.
معاون آموزشی دانشکده داروسازی مشهد خاطرنشان کرد: ارائه مشاوره درباره سبک زندگی سالم و کنترل عوامل خطر از جمله قند و فشار خون نیز میتواند در پیشگیری از بیماریهای مزمن مؤثر باشد و برای ایفای مؤثر این نقش، تقویت مهارتهای ارتباطی دانشجویان داروسازی ضروری است.
فاصله دانشگاه و صنعت؛ چالش مسیر تبدیل ایده به محصول
عباسپور در تشریح چالشهای تبدیل دانش و ایدههای دانشگاهی به محصولات فناورانه و ورود آنها به صنعت داروسازی کشور گفت: یکی از مهمترین چالشها در این مسیر، فاصله میان دانشگاه و صنعت و نبود بسترهای مالی و حقوقی مناسب برای تجاریسازی ایدههاست.
وی افزود: سند توانمندسازی دانشآموختگان داروسازی نیز بر فرآیند «خلق ایده تا محصول» و کارآفرینی تأکید دارد، اما تحقق این هدف نیازمند رفع موانعی همچون محدودیت سرمایهگذاری خطرپذیر، پیچیدگیهای ثبت و فرآیندهای قانونی و ضعف برخی مهارتهای مدیریتی و کسبوکار است.
معاون آموزشی دانشکده داروسازی مشهد ادامه داد: بسیاری از ایدههای ارزشمند دانشجویان در مراحل اولیه به دلیل کمبود منابع مالی متوقف میشوند و پیچیدگی فرآیندهای ثبت و مقررات نیز از دیگر چالشهای پیش روی تجاریسازی محصولات دارویی است.
وی با تأکید بر اینکه یک پژوهشگر توانمند الزاماً کارآفرین موفقی نیست، تصریح کرد: دانشجویان داروسازی در کنار دانش تخصصی باید مهارتهای بازاریابی، مدیریت مالی و مدیریت کسبوکار را نیز فرا بگیرند.
عباسپور خاطرنشان کرد: در همین راستا، تغییراتی در برنامه آموزشی داروسازی برای آشنایی بیشتر دانشجویان با مفاهیم کارآفرینی و کسبوکار ایجاد شده و با همکاری معاونت پژوهش و فناوری، کارگاهها و رویدادهای ایدهپردازی و تجاریسازی در دانشگاه برگزار میشود.
دانش روز و پژوهش مبتنی بر شواهد؛ ضرورت داروسازی آینده
معاون آموزشی دانشکده داروسازی مشهد با بیان اینکه دانشجویان باید خود را برای نقشی فراتر از داروساز سنتی آماده کنند، گفت: نسل جدید داروسازان باید در کنار دانش تخصصی، پژوهشگر، مدیر و آموزشدهنده نیز باشند.
وی افزود: حوزه داروسازی با سرعت زیادی در حال تحول است و تسلط بر پایگاههای اطلاعاتی معتبر و توانایی استخراج و ارزیابی اطلاعات صحیح و مبتنی بر شواهد، از مهمترین مهارتهایی است که دانشجویان و داروسازان آینده باید به آن مجهز باشند؛ بنابراین یادگیری مستمر باید به بخشی جداییناپذیر از مسیر حرفهای آنان تبدیل شود.
عباسپور بر اهمیت مهارتهای نرم در حرفه داروسازی نیز تأکید کرد و گفت: داشتن دانش دارویی گسترده، بدون توانایی انتقال صحیح و قابل فهم آن به بیمار یا همکار، کافی نیست. دانشجویان باید بر تفکر خلاق و نقاد و همچنین مهارتهای ارتباط مؤثر تمرکز کنند؛ زیرا این مهارتها در کنار دانش تخصصی، آنان را در محیط حرفهای متمایز خواهد کرد.
وی با بیان اینکه حرفه داروسازی بر پایه اعتماد جامعه شکل گرفته است، خاطرنشان کرد: امانتداری، پاسخگویی اجتماعی و رعایت اخلاق حرفهای از اصول اساسی این حرفه هستند و نباید برای دستیابی به منافع شخصی از اصول اخلاقی و علمی فاصله گرفت.
به دنبال حل مسئله باشید، نه صرفاً شغل
معاون آموزشی دانشکده داروسازی مشهد در بخش پایانی سخنان خود با تأکید بر ظرفیت داروسازان برای کارآفرینی گفت: دانشجویان نباید صرفاً منتظر یافتن شغل باشند، بلکه باید با نگاهی نقادانه به محیط پیرامون خود، مسائل و نیازهای جامعه را شناسایی و برای آنها راهحل ارائه کنند.
عباسپور خطاب به دانشجویان داروسازی اظهار کرد: به رسالت انسانی خود ایمان داشته باشید؛ چرا که پشت هر نسخه و هر دارو، انسانی با امید، نگرانی و درد قرار دارد و یک مشاوره درست و مسئولانه میتواند زندگی یک انسان را تغییر دهد و آرامش را به او بازگرداند.
وی تأکید کرد: بزرگترین سرمایه حرفه داروسازی، تنها دانش و مهارت تخصصی نیست، بلکه تأثیری است که یک داروساز میتواند با علم، اخلاق، مسئولیتپذیری و خدمت صادقانه بر سلامت و زندگی مردم بر جای بگذارد.
درج نظر