پایگاه خبری وبدا

عضو هیأت علمی گروه مامایی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با تأکید بر اهمیت پیشگیری و تشخیص زودهنگام سرطان دهانه رحم گفت: عفونت پایدار ویروس پاپیلومای انسانی (HPV) مهم‌ترین عامل ابتلا به این سرطان است و واکسیناسیون، غربالگری منظم و پیگیری به‌موقع ضایعات پیش‌سرطانی می‌توانند نقش مؤثری در کاهش خطر ابتلا و مرگ‌ومیر ناشی از این بیماری داشته باشند.

دکتر کبری میرزاخانی در گفت‌وگو با خبرنگار وب‌دا، با تشریح عوامل خطر، علائم هشداردهنده و راهکارهای پیشگیری از سرطان دهانه رحم اظهار کرد: این بیماری از سرطان‌های مهم دستگاه تناسلی زنان است که در اثر رشد غیرطبیعی سلول‌های دهانه رحم ایجاد می‌شود. تغییرات سلولی پیش‌سرطانی و مراحل اولیه بیماری ممکن است بدون علامت باشند؛ ازاین‌رو، غربالگری منظم برای شناسایی به‌موقع این تغییرات اهمیت زیادی دارد.

خونریزی غیرطبیعی؛ از علائم هشداردهنده سرطان دهانه رحم

عضو هیأت علمی گروه مامایی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با اشاره به علائم بالینی این بیماری گفت: خونریزی غیرطبیعی واژینال، به‌ویژه خونریزی پس از رابطه جنسی یا خونریزی پس از یائسگی، از نشانه‌هایی است که باید جدّی گرفته شود.

وی افزود: در مراحل پیشرفته‌تر، ممکن است علائمی مانند ترشحات غیرطبیعی یا بدبوی واژن، کاهش وزن بدون علت مشخص و برخی مشکلات ادراری نیز بروز کند. با این حال، نبود علائم به معنای نبود بیماری نیست؛ زیرا تغییرات پیش‌سرطانی و مراحل اولیه سرطان دهانه رحم اغلب بدون نشانه مشخص هستند.

دکتر میرزاخانی تأکید کرد: زنان در صورت مشاهده خونریزی غیرطبیعی یا سایر علائم هشداردهنده باید برای بررسی به پزشک یا ماما مراجعه کنند و انجام غربالگری را نیز مطابق توصیه‌های معتبر و شرایط فردی خود پیگیری کنند.

ویروس HPV؛ مهم‌ترین عامل ابتلا به سرطان دهانه رحم

این عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با اشاره به نقش ویروس پاپیلومای انسانی یا HPV در بروز سرطان دهانه رحم اظهار کرد: عفونت پایدار با انواع پرخطر این ویروس، عامل اصلی ایجاد تغییرات سلولی است که در صورت تداوم و پیشرفت، می‌تواند به سرطان منجر شود.

وی افزود: انواع مختلفی از HPV وجود دارد؛ برخی از آن‌ها بیشتر با زگیل‌های تناسلی مرتبط‌اند و برخی دیگر خطر ایجاد ضایعات پیش‌سرطانی و سرطان را افزایش می‌دهند. البته ابتلا به HPV به‌معنای ابتلای قطعی به سرطان نیست و بسیاری از عفونت‌ها به‌طور طبیعی توسط سیستم ایمنی بدن کنترل یا برطرف می‌شوند.

دکتر میرزاخانی با تأکید بر اهمیت واکسیناسیون خاطرنشان کرد: واکسن HPV می‌تواند از ابتلا به انواع مهم و پرخطر این ویروس پیشگیری کند و در نتیجه، خطر بروز سرطان دهانه رحم را کاهش دهد. با این حال، واکسیناسیون جایگزین غربالگری نیست و زنان باید بر اساس سن، سابقه سلامت و دستورالعمل‌های معتبر، غربالگری مناسب را نیز انجام دهند.

عوامل افزایش‌دهنده خطر ابتلا به سرطان دهانه رحم

عضو هیأت علمی گروه مامایی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با اشاره به عواملی که می‌توانند احتمال ابتلا یا پیشرفت بیماری را افزایش دهند، گفت: استعمال دخانیات، ضعف یا سرکوب سیستم ایمنی، ابتلا به HIV و برخی عفونت‌های هم‌زمان دستگاه تناسلی از جمله عوامل مهم در افزایش خطر هستند.

وی ادامه داد: شروع رابطه جنسی در سنین پایین، داشتن شرکای جنسی متعدد و سابقه برخی بیماری‌های آمیزشی می‌توانند احتمال مواجهه با HPV را افزایش دهند. همچنین مصرف طولانی‌مدت برخی قرص‌های پیشگیری از بارداری با افزایش خطر سرطان دهانه رحم ارتباط دارد؛ ازاین‌رو، انتخاب روش پیشگیری از بارداری باید با توجه به شرایط فرد و مشورت با متخصص انجام شود.

دکتر میرزاخانی با اشاره به نقش وضعیت عمومی سلامت و تغذیه افزود: داشتن رژیم غذایی متعادل، مصرف میوه و سبزیجات، پرهیز از دخانیات و توجه به سلامت عمومی، بخشی از سبک زندگی سالم است؛ با این حال، هیچ رژیم غذایی به‌تنهایی جایگزین واکسیناسیون، غربالگری و پیگیری پزشکی نمی‌شود.

واکسیناسیون و غربالگری؛ دو راهکار کلیدی پیشگیری

این عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد، سرطان دهانه رحم را از سرطان‌هایی دانست که بخش قابل‌توجهی از موارد آن با اقدامات پیشگیرانه قابل اجتناب است و اظهار کرد: فاصله زمانی چندساله میان ایجاد تغییرات پیش‌سرطانی و بروز سرطان در بسیاری از موارد، فرصت مناسبی برای شناسایی و درمان ضایعات پیش‌سرطانی فراهم می‌کند.

وی افزود: واکسیناسیون علیه HPV، انجام غربالگری در زمان مناسب و پیگیری نتایج غیرطبیعی می‌توانند در پیشگیری از بروز سرطان و کاهش پیامدهای آن نقش مؤثری داشته باشند.

غربالگری سرطان دهانه رحم؛ ضرورت پیروی از دستورالعمل‌های معتبر

دکتر میرزاخانی با اشاره به روش‌های غربالگری سرطان دهانه رحم گفت: آزمایش پاپ‌اسمیر و آزمایش HPV پرخطر از روش‌های مورد استفاده برای شناسایی تغییرات سلولی و عفونت‌های مرتبط با خطر سرطان دهانه رحم هستند. سن شروع غربالگری، نوع آزمایش و فاصله تکرار آن باید بر اساس دستورالعمل ملی یا معتبر مورد استفاده، سابقه غربالگری و شرایط سلامت هر فرد تعیین شود.

وی تأکید کرد: زنانی که نتایج غیرطبیعی در آزمایش‌های غربالگری دارند، باید برای بررسی‌های تکمیلی و پیگیری توصیه‌شده به پزشک مراجعه کنند. همچنین تصمیم‌گیری درباره توقف غربالگری در سنین بالاتر، باید با توجه به سابقه نتایج آزمایش‌ها، سابقه ضایعات پیش‌سرطانی و عوامل خطر فردی انجام شود.

نقش مهم ماماها در پیشگیری و تشخیص زودهنگام

عضو هیأت علمی گروه مامایی دانشگاه علوم پزشکی مشهد در پایان با تأکید بر جایگاه ماماها در ارتقای سلامت زنان گفت: ماماها با آموزش زنان و خانواده‌ها، افزایش آگاهی درباره عوامل خطر و علائم هشداردهنده، ارائه خدمات پیشگیرانه و راهنمایی برای انجام غربالگری، نقش مهمی در شناسایی زودهنگام موارد مشکوک و ارجاع به‌موقع بیماران دارند.

وی خاطرنشان کرد: افزایش آگاهی عمومی درباره HPV، گسترش دسترسی به واکسیناسیون و غربالگری و پیگیری منظم نتایج آزمایش‌ها می‌تواند به کاهش موارد ابتلا به سرطان دهانه رحم و حفظ سلامت زنان کمک کند.