پایگاه خبری وبدا

سردرد یکی از شکایت‌های نسبتاً شایع دوران بارداری است که در بسیاری از موارد به دنبال تغییرات هورمونی و فیزیولوژیک، خستگی، کم‌خوابی، استرس، گرسنگی و کاهش دریافت مایعات ایجاد می‌شود؛ با این حال، برخی سردردها می‌توانند نشانه عوارض مهم بارداری باشند و نیازمند ارزیابی سریع پزشکی هستند.

دکتر مائده خسروی، متخصص زنان و زایمان و عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد، در گفت‌وگو با وبدا اظهار کرد: تغییرات هورمونی و فیزیولوژیک دوران بارداری می‌تواند زمینه بروز سردرد را فراهم کند و این عارضه به‌ویژه در سه‌ماهه نخست بارداری شایع‌تر است.

وی افزود: خستگی، کمبود خواب، گرسنگی، کاهش مصرف مایعات، استرس و تغییرات روزمره از عوامل شایع تشدیدکننده سردرد هستند و در موارد خفیف، مصرف کافی مایعات، تغذیه منظم و استراحت مناسب می‌تواند به کاهش علائم کمک کند.

سردرد شدید پس از هفته بیستم؛ زنگ خطری که نباید نادیده گرفته شود

دکتر خسروی با تأکید بر اینکه هر سردردی در دوران بارداری را نمی‌توان طبیعی تلقی کرد، گفت: به‌ویژه پس از هفته بیستم بارداری، بروز سردرد شدید یا مداوم، خصوصاً در صورت همراهی با افزایش فشار خون، می‌تواند از علائم پره‌اکلامپسی باشد و نیاز به ارزیابی سریع پزشکی دارد.

وی ادامه داد: پره‌اکلامپسی ممکن است با افزایش فشار خون، تورم ناگهانی صورت و دست‌ها، اختلالات بینایی، درد قسمت بالای شکم یا زیر دنده‌ها و وجود پروتئین در ادرار همراه باشد و در صورت شدت یافتن، سلامت مادر و جنین را تهدید کند.

این متخصص زنان و زایمان خاطرنشان کرد: در موارد شدید، پره‌اکلامپسی می‌تواند به اکلامپسی و بروز تشنج منجر شود؛ بنابراین مادران باردار باید علائم غیرمعمول را جدّی بگیرند و در صورت مشاهده نشانه‌های هشدار، مراجعه به پزشک را به تأخیر نیندازند.

همه سردردها نشانه بیماری خطرناک نیستند

عضو هیأت علمی دانشگاه با اشاره به شیوع سردردهای تنشی و میگرنی در دوران بارداری اظهار کرد: سردرد تنشی معمولاً با احساس فشار یا سنگینی در سر همراه است و عواملی مانند خستگی و استرس می‌توانند آن را تشدید کنند. میگرن نیز ممکن است با درد ضربان‌دار، تهوع، استفراغ و حساسیت به نور یا صدا همراه باشد.

دکتر خسروی تصریح کرد: با وجود شایع بودن این سردردها، تشخیص علت سردرد در دوران بارداری اهمیت زیادی دارد و مادران نباید بدون مشورت پزشک اقدام به مصرف مسکن یا داروهای ضد میگرن کنند؛ زیرا انتخاب دارو باید متناسب با شرایط مادر، سن بارداری و علت سردرد انجام شود.

کدام سردردها نیازمند مراجعه فوری هستند؟

وی سردرد ناگهانی و بسیار شدید، سردردی متفاوت از الگوی همیشگی، سردرد مداوم و مقاوم به اقدامات معمول، اختلالات بینایی، بی‌حسی یا ضعف اندام‌ها، اختلال در تکلم یا هوشیاری، تب و سفتی گردن، تشنج و استفراغ شدید را از جمله علائم هشداردهنده دانست.

این متخصص زنان و زایمان افزود: همراهی سردرد با افزایش فشار خون، درد شدید شکم یا اختلالات بینایی نیز از مواردی است که نیاز به ارزیابی فوری پزشکی دارد. همچنین اگر سردرد با سرفه، عطسه، خم شدن یا تغییر وضعیت بدن به شکل قابل توجهی تشدید شود، مراجعه پزشکی نباید به تأخیر بیفتد.

مصرف خودسرانه دارو در بارداری ممنوع

دکتر خسروی در پایان توصیه کرد: مادران باردار در صورت بروز سردرد، ابتدا عواملی مانند کم‌آبی بدن، گرسنگی، کمبود خواب و خستگی را بررسی و در صورت امکان برطرف کنند؛ اما در صورت تداوم یا شدت یافتن سردرد و یا بروز هر یک از علائم هشدار، برای بررسی علت به پزشک مراجعه کنند.

وی تأکید کرد: مصرف هرگونه دارو برای درمان سردرد در دوران بارداری باید با نظر پزشک انجام شود و مادران نباید بر اساس تجربه قبلی یا توصیه اطرافیان اقدام به مصرف دارو کنند؛ چراکه نوع دارو و میزان مصرف آن باید متناسب با شرایط مادر، سن بارداری و علت سردرد تعیین شود.

مادر سالم، کودک سالم؛ آگاهی از علائم هشدار، مراقبت صحیح و مراجعه به‌موقع می‌تواند نقش مهمی در حفظ سلامت مادر و جنین داشته باشد.