پایگاه خبری وبدا

دانشیار گروه سالمندی دانشکده پرستاری و مامایی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با تأکید بر ضرورت مصرف صحیح کورتون در سالمندان گفت: تغییرات طبیعی ناشی از افزایش سن و مصرف هم‌زمان چندین دارو، سالمندان را بیش از سایر گروه‌ها در معرض عوارض کورتون قرار می‌دهد؛ از این‌رو مصرف این دارو باید تنها با تجویز پزشک، همراه با پایش مستمر قند و فشار خون، سلامت استخوان و چشم و پرهیز از قطع ناگهانی انجام شود.

دکتر نجمه ولی‌زاده در گفت‌وگو با وب‌دا اظهار کرد: با افزایش سن، عملکرد اندام‌هایی مانند کبد و کلیه که نقش اصلی در متابولیسم و دفع داروها دارند، دچار تغییر می‌شود. همچنین کاهش آب بدن و افزایش بافت چربی در سالمندان سبب می‌شود برخی داروها مدت بیشتری در بدن باقی بمانند و احتمال بروز عوارض افزایش یابد؛ بنابراین مصرف داروها، به‌ویژه کورتون‌ها، در این گروه سنی نیازمند دقت و احتیاط بیشتری است.

وی با اشاره به شیوع «چنددارویی» یا پلی‌فارمسی در سالمندان افزود: بسیاری از سالمندان به دلیل ابتلا به بیماری‌هایی مانند دیابت، فشار خون، بیماری‌های تنفسی، آرتروز و اختلالات خواب، به‌طور هم‌زمان چند دارو مصرف می‌کنند و همین موضوع احتمال تداخلات دارویی و بروز عوارض ناخواسته را افزایش می‌دهد.

دانشیار گروه سالمندی دانشکده پرستاری و مامایی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با بیان اینکه کورتون‌ها باید دقیقاً مطابق دستور پزشک مصرف شوند، تصریح کرد: در صورت تجویز تک‌دوز، بهترین زمان مصرف دارو صبح همراه با صبحانه یا بلافاصله پس از آن است تا هم تحریک معده کاهش یابد و هم احتمال بی‌خوابی شبانه کمتر شود.

وی مهم‌ترین توصیه در مصرف کورتون را پرهیز از قطع ناگهانی دارو دانست و گفت: کورتون تنها زمانی تجویز می‌شود که ضرورت درمانی وجود داشته باشد و قطع خودسرانه آن می‌تواند عوارض جدی برای بیمار به همراه داشته باشد؛ بنابراین هرگونه کاهش یا قطع دارو باید صرفاً با نظر پزشک انجام شود.

دکتر ولی‌زاده با اشاره به عوارض احتمالی مصرف کورتون خاطرنشان کرد: این داروها می‌توانند موجب افزایش فشار خون، افزایش قند خون، احتباس مایعات، ضعف عضلانی و پوکی استخوان شوند؛ به همین دلیل رعایت رژیم غذایی کم‌نمک، محدود کردن مصرف قند و دریافت کافی منابع پروتئینی مانند ماهی، گوشت سفید، تخم‌مرغ و حبوبات اهمیت ویژه‌ای دارد.

وی افزود: مصرف کلسیم و ویتامین D نیز با نظر پزشک می‌تواند در کاهش خطر پوکی استخوان مؤثر باشد. همچنین انجام فعالیت بدنی منظم و متناسب با توان سالمند، از جمله پیاده‌روی، نقش مهمی در حفظ سلامت استخوان‌ها و پیشگیری از ضعف عضلانی و سقوط دارد.

این عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با تأکید بر ضرورت پایش مستمر وضعیت سلامت سالمندان مصرف‌کننده کورتون اظهار کرد: کنترل منظم وزن، فشار خون و قند خون باید در طول درمان انجام شود، زیرا کورتون می‌تواند مقاومت به انسولین را افزایش داده و موجب بالا رفتن قند خون، به‌ویژه در بیماران دیابتی، شود.

وی همچنین به عوارض چشمی مصرف طولانی‌مدت کورتون اشاره کرد و گفت: مصرف مداوم این دارو ممکن است خطر ابتلا به آب مروارید (کاتاراکت) و آب سیاه (گلوکوم) را افزایش دهد؛ از این‌رو انجام معاینات دوره‌ای چشم‌پزشکی برای این بیماران ضروری است.

دکتر ولی‌زاده درباره تداخلات دارویی کورتون نیز هشدار داد و افزود: این دارو می‌تواند با داروهایی مانند وارفارین، داروهای کنترل دیابت و داروهای ادرارآور از جمله فوروزماید (لازیکس) تداخل داشته باشد؛ بنابراین سالمندان باید هنگام مراجعه به پزشک، فهرست کامل داروهای مصرفی یا «کیف دارویی» (Brown Bag) خود را همراه داشته باشند تا احتمال بروز تداخلات دارویی به حداقل برسد.

وی ادامه داد: همراه داشتن بسته یا فهرست تمامی داروهای مصرفی، به پزشک کمک می‌کند تا پیش از تجویز داروی جدید، وضعیت بیمار را به‌طور دقیق بررسی کرده و درمان ایمن‌تری را برنامه‌ریزی کند.

دانشیار گروه سالمندی دانشکده پرستاری و مامایی دانشگاه علوم پزشکی مشهد در پایان تأکید کرد: رعایت اصول صحیح مصرف کورتون، پرهیز از قطع خودسرانه دارو، تغذیه مناسب، کنترل مستمر قند و فشار خون، مراقبت از سلامت استخوان و چشم و توجه به تداخلات دارویی، مجموعه اقداماتی است که می‌تواند از بسیاری از عوارض این دارو و بستری‌های مجدد سالمندان پیشگیری کرده و کیفیت زندگی آنان را ارتقا دهد.