نقش استاد، بهعنوان یک «منتور یا مرشد»، در جهتدهی مسیر دانشجویان الهامبخش است
دکتر مهران بیرقی طوسی، فوقتخصص مغز و اعصاب کودکان، فلوشیپ نوروفیزیولوژی بالینی و صرع کودکان و دانشیار دانشگاه علوم پزشکی مشهد، متولد سال ۱۳۵۷ در شهر مقدس مشهد است؛ دیاری که مسیر تحصیل، رشد علمی و بازگشت حرفهای او نیز بار دیگر به همانجا ختم شد. دکتر بیرقی در سال ۱۳۷۵ وارد رشته پزشکی عمومی دانشگاه علوم پزشکی بیرجند شد و سالهای خدمت سربازی را نیز در خراسان جنوبی گذراند؛ دورهای که به گفته خودش، بخشی از مسیر حرفهای و آشنایی نزدیکتر با واقعیتهای پزشکی در مناطق مختلف کشور را برایش رقم زد.
ورود به تخصص کودکان با رتبه برتر بورد
دکتر بیرقی طوسی پس از پایان پزشکی عمومی، در سال ۱۳۸۵ در رشته تخصص کودکان دانشگاه علوم پزشکی مشهد پذیرفته شد و در سال ۱۳۸۸ این دوره را با موفقیت به پایان رساند. سپس در سال ۱۳۹۰ وارد رشته فوقتخصصی اعصاب کودکان در همان دانشگاه شد و دو سال بعد، در سال ۱۳۹۲، از این دوره نیز فارغالتحصیل شد. وی در آزمون بورد فوقتخصصی اعصاب کودکان نیز رتبه برتر را کسب کرد؛ موفقیتی که مسیر او را برای حضور رسمیتر در عرصه آموزش و درمان در دانشگاه علوم پزشکی مشهد هموار کرد و پس از آن، فعالیت خود را بهعنوان عضو هیأت علمی این دانشگاه آغاز کرد.
تجربه تهران و بازگشت به مشهد
مسیر علمی دکتر بیرقی طوسی به اینجا ختم نشد و در سال ۱۴۰۰ برای گذراندن دوره فلوشیپ نوروفیزیولوژی بالینی و صرع کودکان، به دانشگاه علوم پزشکی تهران رفت و این دوره را نیز با موفقیت پشت سر گذاشت. او در سال ۱۴۰۱ به مشهد بازگشت و بار دیگر فعالیت خود را در دانشگاه علوم پزشکی مشهد ادامه داد.
اکنون دکتر بیرقی طوسی در بیمارستان قائم(عج) مشهد مشغول فعالیت است و مسئولیت بخش اعصاب کودکان را بر عهده دارد. وی همچنین از اعضای اصلی هسته تحقیقاتی بیماریهای نادر کودکان در همین بیمارستان و عضو مرکز نوروساینس دانشگاه علوم پزشکی مشهد است.
شاخصهای یک استاد موفق
دکتر بیرقی طوسی در توضیح ویژگیهای یک استاد موفق، بر سه محور اصلی درمان، آموزش و پژوهش تأکید میکند؛ سه رکن جداییناپذیر در پزشکی دانشگاهی. به اعتقاد او، استاد دانشگاه علوم پزشکی نباید فقط درمانگر باشد یا تنها در حوزه پژوهش یا آموزش فعالیت کند، بلکه باید بتواند هر سه بال را همزمان مدیریت کند. او این مسیر را دشوار اما ضروری میداند و میگوید در فضای پرفشار دانشگاههای علوم پزشکی، بهویژه در رشتههای بالینی، این تعادل اهمیت بیشتری پیدا میکند.
منتور یا مرشد؛ فراتر از یک استاد
از نگاه این عضو هیأت علمی ، مهمترین ویژگی یک استاد دانشگاه، توانایی «منتور بودن» است؛ یعنی استادی که بتواند برای دانشجو نقش مرشد را ایفا کند.
رئیس بخش اعصاب کودکان بیمارستان قائم(عج) معتقد است دانشجو تنها نباید از استاد خود درس خواندن یا بیمار دیدن را یاد بگیرد، بلکه باید مجموعهای از رفتارها، منش حرفهای، اخلاق، نظم، تعامل انسانی و مسئولیتپذیری را نیز از او بیاموزد. به گفته او، یک استاد موفق باید آنقدر در نگاه دانشجو اثرگذار باشد که دانشجو بگوید: «میخواهم مثل او باشم.»
دکتر بیرقی طوسی تأکید میکند که این الگو بودن، صرفاً در دانش علمی خلاصه نمیشود؛ بلکه نحوه برخورد با بیمار، ارتباط با همکاران، نظم شخصی، دقت در طبابت و شیوه انتقال تجربه، همگی در شکلگیری این جایگاه نقش دارند.
آموزش بالینی؛ یادگیری کنار بیمار
او در ادامه به اهمیت آموزش عملی و بالینی اشاره میکند و میگوید در پزشکی، یادگیری واقعی زمانی اتفاق میافتد که دانشجو بیمار را از نزدیک ببیند، درباره بیماری سؤال بپرسد و همان شب موضوع را مطالعه کند.
به باور او، مطالعه موردی در کنار تجربه بالینی، ماندگاری دانش را چند برابر میکند. او میگوید: «ممکن است دانشجو یک کتاب را دهها بار بخواند و باز هم فراموش کند، اما اگر همان مطلب را کنار یک بیمار واقعی یاد بگیرد، آن را هیچوقت فراموش نخواهد کرد.»
نقش استاد در انگیزه و اخلاق حرفهای
دکتر بیرقی طوسی معتقد است اگر رابطه استاد و دانشجو بر پایه مرشدی شکل بگیرد، انگیزه، اخلاق و ارتباط انسانی نیز در این میان تقویت میشود. به گفته او، دانشجو زمانی با عشق و انگیزه در مسیر پزشکی باقی میماند که استادش برای او الهامبخش باشد.
او تأکید میکند که استاد باید در نگاه دانشجو «همهچیزتمام» باشد؛ یعنی هم در طبابت، هم در آموزش، هم در نظم و هم در رفتار حرفهای نمونه باشد. در چنین شرایطی، سختیهای کار بالینی، کشیکهای طولانی و فشارهای رشته پزشکی نیز برای دانشجو قابلتحملتر میشود.
راههای ارتقای کیفیت آموزش
این دانشیار دانشگاه علوم پزشکی مشهد، افزایش بیرویه تعداد دانشجویان را یکی از آسیبهای جدی آموزش پزشکی میداند و معتقد است تعیین ظرفیت پذیرش باید بر اساس عقلانیت و نیاز واقعی صورت گیرد، نه هیجان یا تصمیمهای مقطعی.
او همچنین بر ضرورت استفاده از روشهای نوین آموزشی تأکید میکند و میگوید اساتید باید با شیوههای جدید تدریس آشنا شوند و امکانات آموزشی کافی در اختیار داشته باشند. به گفته او، آموزشهای مجازی و ظرفیتهای رسانهای که برخی اساتید دانشگاه علوم پزشکی مشهد برای آموزش ایجاد کردهاند، توانستهاند در بهبود کیفیت آموزش نقش مؤثری ایفا کنند.
توصیه به اساتید جوان
دکتر بیرقی طوسی در بخش پایانی سخنانش خطاب به اساتید جوانتر میگوید کسانی باید وارد دانشگاه شوند که واقعاً به آموزش، پژوهش و درمان علاقهمند هستند و بتوانند با پذیرش نقش مرشدی، به دانشجویان الهام ببخشند.
او تأکید میکند استاد دانشگاه باید شخصیتی متعادل، حرفهای و امیدبخش داشته باشد و از گلایههای مداوم و نشان دادن ضعفهای شخصی در برابر دانشجویان پرهیز کند. به باور او، دانشجو باید احساس کند که در مسیر رشد و پیشرفت قرار دارد و استاد، راهنمای این مسیر است.
درج نظر