همهی افراد به خدمات توانبخشی نیاز دارند
گزارشی از فعالیتها و خدمات مرکز جامع توانبخشی دانشگاه علوم پزشکی مشهد
تصوری که اغلب مردم از توانبخشی دارند، بسیار محدود بوده و در دید بیشتر افراد، توانبخشی، خدمتی ویژهی معلولین است. البته تعریف معلولیت در نزد افراد عادی نیز محدود به نقایص جسمی حرکتی است و لذا بیشتر آدمها تصور میکنند که توانبخشی، یک سری فعالیت فیزیکی است که افراد معلول را کمک میکند بهتر زندگی کنند و یا در رنج کمتری باشند.
این تصور، تنها بخش کوچکی از مفهوم وسیع و گستردهی توانبخشی را شامل میشود زیرا توانبخشی در تعریف خود، شامل تمام فعالیتها، اقدامات، تجهیزات و ابزارهایی است که کمک میکند افراد کیفیت زندگی بهتری داشته باشند و افرادی که به دلایل مختلف، فعالیتهای عادی زندگیشان با اختلال و نقص مواجه شده، دوباره به شرایط طبیعی زندگی بازگردند و یا به بهترین شکل ممکن به این شرایط نزدیک شوند. در مورد اخیر میتوان به سالمندان اشاره کرد که اگر چه توانبخشی نمیتواند آنها را جوان کند اما میتواند کمک کند که دوران پیری را با کیفیت بسیار بهتر و با مشکلات بسیار کمتری طی کنند.
آموزش و پژوهش در کنار ارائه خدمات
دانشگاه علوم پزشکی مشهد، چند سالی است که علاوه بر تربیت دانشجویان رشتههای توانبخشی در دانشکده پیراپزشکی و توانبخشی، مرکز جامع توانبخشی را راهاندازی کرده که فرهیختگان این رشتهها یا دانشجویان سطوح بالا، به آموزشهای عملی در بیماران واقعی، بپردازند و علاوه بر این خدمات توانبخشی را به شکل عملیاتی و تحت نظر استادان و متخصصین این رشتهها به بیماران و نیازمندان این خدمات، ارائه کنند.
مرکز جامع توانبخشی دانشگاه علوم پزشکی مشهد، در ضلع جنوبی بیمارستان قائم(عج) در خیابان پرستار واقع شده و همه روزه در دو نوبت صبح و عصر به همهی مراجعین، خدمات تخصصی توانبخشی را ارائه میکند.
برای آگاهی از چگونگی خدمات این مرکز، فعالیتهای آن، نحوهی بیمارپذیری و بخشهای گوناگون آن، گفتگوهایی با دو تن از مسؤولین این مرکز انجام دادهایم که در پی میآید.
دکتر صادق جعفرزاده، استادیار دانشگاه و شنواییشناس و همچنین معاون دانشجویی و فرهنگی دانشکده پیراپزشکی دانشگاه علوم پزشکی مشهد است و مجید حدادی، کارشناس ارشد شنواییشناسی و مدیر داخلی مرکز جامع توانبخشی میباشد که با آنها گفتگو داشتهایم.
توانبخشی فقط برای افراد دارای معلولیت نیست
- جناب آقای دکتر ضمن تشکر از وقتی که در اختیار ما گذاشتید، توانبخشی، شامل چه بخشهایی است و چه محدودهای از خدمات را شامل میشود؟
+ توانبخشی، شامل گفتاردرمانی، شنوایی شناسی، بیناییسنجی، کاردرمانی، فیزیوتراپی، آروتز و پروتز، مدیریت توانبخشی، و همچنین مددکاری اجتماعی میباشد. هر کدام از این رشتهها و بخشها خود خدمات بسیار متنوع و پیچیدهای را در برمیگیرد که در مجموع، قادر است به تمام نقایص، کمتوانیها، معلولیتها، کمکاریها و مشکلات فیزیکی، آناتومیک، عصبی، عضلانی و اسکلتی، رسیدگی نموده و خدمات بازتوانی را به آنها ارائه کند تا افراد مبتلا به این اختلالات و مشکلات، از توان لازم برای زندگی عادی و برابر با سایر افراد جامعه، برخوردار شوند.
- آیا فقط بیماران و معلولین، نیازمند خدمات توانبخشی هستند؟
+ البته که نه. این تصور درست نیست. زیرا بسیاری افراد در ظاهر، دچار اختلال یا معلولیت فیزیکی نیستند و حتی ممکن است بیبشتر فعالیتهای عادی و روزمره را بتوانند انجام دهند، اما از ارتباط مؤثر با سایرین یا حل مسائل زندگی، یا انجام برخی فعالیتها ناتوان باشند.
از طرف دیگر، بسته به اینکه ما اختلال و کمتوانی را چگونه تعریف کنیم، افراد و طیفهای متفاوتی در این تعریف قرار میگیرند. در حال حاضر، بیشتر کشورهای پیشرفته، سالمندان، مادران باردار، بیماران اسکلتی موقتی مانند افرادی که دچار شکستگیهایی در اندام میشوند، کمبینایان، کمشنوایان، افراد دارای لکنت و خیلی دیگر از افراد را که ظاهرا تفاوت چندانی با سایرین ندارند، جزو توانجویان یا توانخواهان محسوب میکنند و لذا حدود نیمی از افراد جامعه، به صورت مستقیم نیازمند خدمات توانبخشی هستند و البته ما اعتقاد داریم که تقریبا تمام شهروندان با لحاظ شرایطی، به این خدمات نیاز دارند زیرا گسترهی خدمات توانبخشی و توانافزایی، بسیار بیش از تصور ما است.
کمتر از 5 درصد مراجعین روزانه ما معلولین هستند
- درصد و میزان افراد نیازمند خدمات توانبخشی در میان سایر اقشار چه اندازه است و آیا عمدتا افراد دارای معلولیت، به این مرکز مراجعه دارند؟
+ کمر درد در جامعهی امروز ما، بعد از سر درد، دومین گرفتاری عمومی است. تقریبا از هر دو نفر، یکی دچار مشکلات کمر، گردن، ستون فقرات و اعصاب حرکتی و اسکلتی است که به فیزیوتراپی نیاز دارد. همچنین حدود 25 درصد شهروندان جزو کمشنوایان به حساب میآیند. افراد دارای عینک هم از خدمات توانبخشی بهره برده و میبرند. تقریبا از هر ده نفر شهروند سه تا چهارنفر عینک دارند. و این آمار در همهی بخشها و قسمتهای دیگر هم هست. آیا میتوان همهی این افراد را معلول به معنای موسوم آن دانست؟ نه. به عقیدهی ما، این افراد دچار مشکلاتی هستند که بر زندگی عادی و طبیعی آنها تأثیر میگذارد و ما کمک می کنیم که این تأثیر به حداقل برسد یا از بین برود. در واقع در پاسخ به سؤال شما میگویم که حداکثر 5 درصد مراجعین ما را افراد دارای معلولیت تشکیل میدهند و سایر مراجعین، از گروههای دیگر جامعه هستند. همچنین بسیاری بیماران که بر اثر حوادث یا به خاطر عوارض بیماریها و یا کهنسالی، دچار مشکلاتی در عضلات و مفاصل میشوند نیاز به خدمات توانبخشی دارند. بنا بر این، محدود کردن موضوع توانبخشی به افراد داراای معلولیت، به هیچ عنوان منطقی نیست.
همه شهروندان به خدمات توانبخشی نیاز دارند
- پس نمیتوان گفت هر کسی که برای خدمات توانبخشی مراجعه میکند معلولیت دارد؟
+ دقیقا همینطور است. مثلا افرادی که به خاطر وجود مشکلاتی در بینایی باید عینک بزنند تا از حداکثر توان بینایی برخوردار باشند. ما به این افراد، معلول اطلاق نمیکنیم بلکه آنها نیاز دارند که با کمک ابزارهای توانبخشی بتوانند از میزان طبیعی بینایی برخوردار باشند.
- در واقع، میتوان گفت، معلولیت تعریف مشخصی در جامعهی ما دارد که افراد اگر دچار نقایص ظاهری باشند دارای معلولیت تلقی میشوند در حالی که ممکن است مشکلاتی داشته باشند که در ظاهر مشخص نباشد و یا تأثیر معناداری در فعالیتهای آنها نگذارد. این تعبیر درست است؟
+ در مورد شنواییشناسی، گفتار درمانی، کار درمانی، بسیاری موارد هست که می تواند ظاهر فرد هیچ مشکلی نداشته باشد و تنها هنگامی که با ابزارها و تجهیزات، میزان بازدهی اعضا و جوارح یا اندامهای حسی آنها مورد ارزیابی قرار میگیرد متوجه مشکلاتی در آنها می شویم و به آنها کمک میکنیم که این مشکل را مرتفع کنند. بنا بر این وجود یک مشکل در فرد که نیاز به توانبخشی داشته باشد، حتما به معنای معلولیت نیست. اگر چه فرد دارای معلولیت یک شهروند است و باید از حقوق کامل شهروندی و فرصتهای برابر با سایرین برخوردار باشد و این طور نیست که بگوییم فرد چون معلول است باید از سایرین جدا یا دارای شرایط ویژهای باشد. در مجموع ما میخواهیم بگوییم که توانبخشی، امروز یک نیاز عمومی و تخصصی است که اکثریت افراد جامعه به آن نیاز دارند تا بتوانند سطح طبیعی توانایی را دارا بوده و از حداکثر توانمندیهای وجودی خود برخوردار گردند.
پیشگیری و غربالگری، بخش مهمی از توانبخشی است
- بخشی از فعالیت شما، به اصطلاح، پیشامشکل است. یعنی قبل از اینکه فرد دچار مشکل بشود یا مشکلاتش به اندازهای برسد که فعالیت او را مختل کند، شما برایش کارهایی انجام میدهید. آیا این طور است؟
+ دقیقا. این فعالیتها همان کارها و اقداماتی است که برای شناسایی و پیشگیری از برخی مشکلات عضوی، حسی، اسکلتی و پیرامونی انجام میگیرد که تحت عنوان غربالگری انجام میشود. به عنوان مثال، همکاران ما در بخش بیناییسنجی یا بنده و همکارانم در بخش شنواییشناسی، غربالگریهایی برای کودکان، نوزادان و سایر افراد انجام میدهیم تا از سلامت اعضای حسی مانند چشم و گوش و اندامها مطمئن شویم و اینکه اگر آثاری از اختلال یا کمکاری عضو دیده میشود سریعا برای درمان و بازتوانی آن اقدام کنیم که البته بخش درمانی، کار همکاران پزشک است و در قسمت بازتوانی، محوریت کار با توانبخشی است و پزشک، بیمار یا شخص دارای مشکل را به ما ارجاع میدهد.
- چه غربالگریهایی در دستور کار مجموعهی شما قرار دارد؟ یا بهتر است بپرسیم همکاران شما در بخشهای مختلف مرکز، در کدام طرحها و برنامههای غربالگری مشارکت دارند؟
+ در حال حاضر، وزارت بهداشت، طرح غربالگری بینایی و شنوایی در زمان نوزادی و پیش از ورود به دبستان را در دست اجرا دارد که افراد مورد معاینه و ارزیابی قرار می گیرند که ما هم به عنوان یک مرکز جامع توانبخشی، بسیاری از این موارد را تحت نظر استادان دانشگاه و متخصصین این امور، انجام میدهیم.
مرکز تخصصی با سطح بالای دانش آکادمیک
همچنین طرحهایی مانند غربالگری شنوایی نوزادان، غربالگری بینایی کودکان و غربالگریهای سلامت اسکلتی را با دیگر سازمانها و نهادهای مرتبط به صورت مشترک انجام میدهیم که برخی بیماران از سمت غربالگر یا پزشکان ارجاع میگردد.
در این موارد، ما به عنوان یک مرکز تخصصی توانبخشی که تمام ابزارهای مورد نیاز را در اختیار داریم و همچنین از سطح بالای دانش آکادمیک در این بخشها برخوردار میباشیم آمادگی داریم که تمام طرحها و برنامههای غربالگری سایر موارد مانندغربالگری شغلی در محیط کار را که به امور توانبخشی مرتبط است در بالاترین سطح و با بهترین امکانات، اجرا کنیم.
- سابقهی اجرای طرحهای غربالگری هم در دانشگاه از قبل وجود داشته و مشارکت دانشگاه پیش از این نیز انجام شده است؟ چه نتایج مثبتی برای این غربالگریها در دست دارید؟
+ بله. ما سالها است که در زمینهی طرحهای غربالگری با سایر نهادها و سازمانها همکاری داریم. به عنوان مثال، بیش از بیست سال است که طرح غربالگری شنوایی نوزادان چه در وزارت بهداشت و چه با مشارکت سازمان بهزیستی، در حال انجام بوده و هم اکنون نیز جریان دارد و همکاران ما در بخشهای مختلف، این مشارکت را انجام میدهند. نتیجهی این طرحها این بوده که از ورود هزاران کودک دچار مشکل به جامعه پیشگیری به عمل آمده و کودکان سالم، به جای آنها وارد جامعه شدهاند. همچنین کارگران و شاغلان زیادی در محیطهای کار، از نظر مشکلات فردی، عضوی، اسکلتی و سایر موارد، غربالگری شده و از بروز صدها مشکل که در آینده روی سلامت و زندگی آنها تأثیرات عمیق میگذاشته، پیشگیری به عمل آمده است.
جالب است بدانید که میزان پوشش غربالگری شنوایی نوزادان، نزدیک به سطح نود و پنج در صد بوده که در کشورهای منطقه، بینظیر است و این یک موفقیت برای متخصصین عزیز ما است که توانستهاند این افتخار را برای دانشگاه و برای مردممان کسب کنند و کودکانی سالم و دارای اندامهای حسی توانمند به جامعه تحویل دهند.
در پیشگیری، تشخیص و درمان، مشارکت فعال داریم
- علاوه بر پیشگیری و معاینات اولیه، آیا در قسمت تشخیص هم فعالیتهایی در امور توانبخشی انجام میشود؟
+ بله. همکاران ما در تمامی قسمتها در بسیاری موارد به کمک پزشکان میآیند و با انجام تستها و آزمایشاتی که پزشک برای اطمینان از صحت کارکرد بدن نیاز دارد، به تشخیص همکاران پزشک کمک میکنند. در قسمت درمانی هم در کنار داروها و جراحی که پزشک برای درمان انجام میدهد، اقدامات توانبخشی هم در مرکز جامع توانبخشی دانشگاه و یا سایر مراکز توانبخشی صورت میگیرد که به کمک این اقدامات، پروسهی درمان، کامل میشود. بنا بر این میبینیم که توانبخشی، در تمام مراحل از پیشگیری گرفته تا تشخیص و درمان، نقش فعال، مؤثر و بیبدیل دارد و به یک امر کاملا ضروری در موضوع سلامت فردی و اجتماعی، تبدیل شده است.
- یکی از مسائلی که ممکن است باعث کاهش اعتماد بیمار در مراکز آموزشی بشود این است که ممکن است خود استاد یا مسؤول فنی بخش در زمان اقدامات توانبخشی حضور نداشته باشد. آیا این مورد در مرکز جامع توانبخشی دانشگاه هم هست؟
+ در مرکز جامع توانبخشی دانشگاه، مسؤولیت فنی هر بخش با یک استاد دانشگاه است که مدرک تخصصی همان رشته را دارا میباشد. در برخی بخشها مانند فیزیوتراپی، ما به ازای هر روز هفته، یک مسؤول فنی جداگانه داریم که همگی از استادان برجسته دانشگاه هستند. علاوه بر این کارشناسان و کارشناسان ارشد در این بخشها حضور دارند که هر کدام در قسمت خودشان تبحر و مهارت کامل دارند. با وجود اینها، استادان و مسؤولان فنی بخشها در تمامی اوقات حضور دارند و خودشان بر فعالیتها و اقداماتی که برای بیماران انجام میگیرد نظارت دارند. دلیل دیگر این حضور، دانشجویان هستند و در همین مراحل آموزش میبینند و در نهایت فعالیتها و اقدامات توانبخشی با بهترین کیفیت و تحت نظر اساتید برای مراجعین انجام میشود.
به سمت دانشگاه نسل سوم حرکت میکنیم
- شنیده شده که در مرکز جامع توانبخشی دانشگاه، به سمت تحقیقات دانشبنیان و ابداعات توانبخشی هم حرکتهای خوبی توسط اساتید انجام گرفته است. آیا نمونههایی را به خاطر دارید عنوان بفرمایید؟
+ بله. خوشبختانه ما در حال حرکت به سوی دانشگاههای نسل سوم هستیم یعنی علاوه بر آموزش و پژوهش، به سمت ابداع و اختراع، تولید و همکاری با صنعت حرکت میکنیم. همین چند ماه پیش، دو نفر از همکاران ما، آقای دکتر نظری مقدم و خانم دکتر زینالزاده، یک ابزار توانبخشی رباتیک را اختراع کرده بودند که میتوانست به توانبخشی افراد کمک شایان توجهی بکند و این ربات در مراکز علمی هم مطرح گردید. همچنین در حال طراحی اپلیکیشنهایی در زمینههای مختلف هستیم که بتوانیم مشکلاتی را که افراد یا خانوادهها و یا مادران باردار یا سایر گروهها دارند با کمک اپلیکیشنها حل کنیم و به آنها کمکهایی در زمینه بازتوانی داشته باشیم.
همچنین دهها پایاننامه در جریان تدوین است که توسط استادان رشتههای مختلف، راهبری میشود و موضوع آنها نوآوری، ابداع و پیشرانههای جدید در امور توانبخشی است و انشاءا.. آثار عملیاتی آن در سالهای آینده به ظهور میرسد و دستاوردهای جامعهی علمی را پربارتر از گذشته میسازد.
- آیا تجهیزات و ابزارهای توانبخشی به اندازه مورد نیاز در مرکز وجود دارد؟
+ باید در نظر داشت که ما از زمانی که این مرکز را راهاندازی کردهایم، مسؤولان دانشگاه، کمکهای زیادی در این زمینه داشتهاند و رایزنیها ادامه دارد که بتوانیم به سطح مطلوب کارآیی برسیم. البته تجهیزات و وسایل بیشتر و کاملتری نیاز داریم که بتوانیم به همهی نیازهای شهروندان پاسخگویی کنیم و به تدریج که اعتبارات بیشتری به مرکز اختصاص پیدا کند میتوانیم این تجهیزات را کاملتر کنیم. توانبخشی امروز یک رشتهی وسیع رو به گسترش است و هر روز، ابزارها و امکانات بیشتری در دنیا ساخته و عرضه میشود و ما هم به مرور زمان از این امکانات بهرهمند خواهیم شد. همچنین ابزارهای تحقیقاتی زیادی نیاز داریم که با مدیران دانشگاه در میان گذاشتهایم و آنها هم همراهی و همگامی بسیاری داشتهاند. اما به هر حال محدودیتهایی دارد و ما هم مشمول این محدودیتها هستیم که بخشی از آن به تحریمهای ظالمانهی دشمنان کشور برمیگردد. اما دانشمندان و محققان ما در شرکتهای دانشبنیان مشغول کار و تلاش هستند که این محدودیتها را به حداقل برسانند و در صورت امکان، این ابزارها و تجهیزات را بومیسازی کنند که در برخی رشتهها و قسمتها هم توفیقاتی داشتهایم.
مراقب مطالب شبه علمی در اینترنت باشید
- فرمودید که دو اپلیکیشن طراحی کردهاید که در کار توانبخشی به کار میآید. این اپها در چه بخشهایی کار میکند؟
+ یکی از این اپلیکیشنها برای مادرانی است که تازه فرزند دار شدهاند و برای این است که بتوانند از شنوایی فرزندشان مطمئن شوند و یا او را نزد پزشک ببرند. همچنین اپلیکیشن دیگری برای بیمارانی طراحی شده که وزوز گوش دارند و میتوانند در توانبخشی فرد مؤثر باشند. این اپها در همهی رشتهها در حال تدوین و طراحی هستند.
- نکته دیگری که میخواهم از شما بپرسم در خصوص مطالبی است که بعضا در اینترنت و توسط افراد غیر متخصص به عنوان راهنمایی و راهکارهای حل مشکلات توانبخشی ارائه میشود. شما چه توصیهای برای مردم دارید؟
+ قبل از اینکه هر مطلبی را به عنوان راهکار عملیاتی مطالعه کنند باید از نویسنده و منبع ارائه دهندهی آن مطمئن شوند که آیا منشأ علمی دارد یا خیر. متأسفانه بسیاری مطالب در اینترنت هست که شبه علم محسوب میشود و هیچ مبنای علمی ندارد اما چون در دسترس عموم قرار دارد خیلیها به آن مراجعه میکنند و راهنماییهای آنها معمولا نتایج خوبی ندارد. به این جهت توصیه میکنیم هر گاه مشکلی در زمینههای مختلف عضوی، حسی، حرکتی، اندامی، عصبی، عضلهای و اسکلتی دارند حتما با پزشک در میان بگذارند و اجازه دهند توانبخشی از مسیر درست آن انجام شود تا مشکلاتشان بیشتر نشود.
میتوانیم تا آخرین روزهای زندگی، فعالیت داشته باشیم
- شما در مورد سالمندان هم اقدامات و کارهایی را به عنوان توانبخشی انجام میدهید. آیا توانبخشی میتواند به سالم پیر شدن کمک کند؟ یا مشکلات سالمندان را کاهش دهد؟
+ بله. به نکته خوبی اشاره کردید. بسیاری تصور میکنند که پیری به معنای ناتوانی است. در حالی که اگر فرد سالمند آموزش درست بگیرد، اقدامات توانبخشی را به موقع و تحت نظر متخصصین انجام دهد و فعالیتهای روزانه را به طور صحیح برنامهریزی کند و اجرا نماید، تا میزان زیادی بازتوان میشود و قادر است تا آخرین روزهای زندگی، خودش تمام فعالیتها و کارهایش را به نحو احسن انجام دهد و ناتوانی نداشته باشد. بنا براین با توجه به جامعهای که روز به روز از نظر عمومی به سالمندی نزدیک میشود توانبخشی، یک امر ضروری و غیر قابل انکار است تا بتوانیم سالمندانی توانمند و بازتوانشده داشته باشیم که استقلال داشته و خودشان بتوانند همهی فعالیتهایشان را به تنهایی انجام دهند.
سه سال از آغاز فعالیت مرکز میگذرد
در ادامهی این گزارش به سراغ دکتر مجید حدادی اول رفتیم که مدیر داخلی مرکز جامع توانبخشی است. این مسؤول، کارشناسی ارشد شنواییشناسی دارد و امور داخلی مرکز را مدیریت میکند.
- با سپاس از وقتی که در اختیار ما گذاشتید بفرمایید این مجموعه چه زمانی راهاندازی شده و چه خدماتی به شهروندان ارائه میکند؟
+ این مجموعه قدمت زیادی دارد و پیش از تأسیس مرکز جامع توانبخشی، مربوط به گروه بیناییسنجی بوده که هم در غربالگری و هم تشخیص و توانبخشی فعالیت داشته است. از حدود سه سال پیش، مجوز تأسیس مرکز جامع توانبخشی را از دانشگاه گرفتیم و سه بخش جدید به مجموعه اضافه شد: گفتار درمانی، شنواییشناسی و فیزیوتراپی که در هر بخش، استادان دانشگاه، خدمات را به مراجعین ارائه میکنند.
- در هر بخش، چه خدماتی ارائه میشود؟
+ در شنواییشناسی، ارزیابی شنوایی نوزادان و بزرگسالان و همچنین طیف وسیعی از آزمایشهای شنوایی انجام میگیرد. همچنین ارزیابی سرگیجه و تعادل را داریم که توانبخشی سرگیجه هم در این قسمت انجام میشود.
همچنین در بخش فیزیوتراپی و گفتاردرمانی هم تقریبا تمام تجهیزات لازم را داریم که همهی فعالیتهای توانبخشی فیزیوتراپی را قادر هستیم انجام دهیم.
بزودی بخش کاردرمانی را هم فعال میکنیم
- در قسمت کاردرمانی، هنوز بخشی ندارید؟
+ از دو سال پیش، دانشکده پیراپزشکی در حال گرفتن دانشجو در این رشته است و در آیندهی نزدیک، بخش کاردرمانی را در مرکز فعال میکنیم.
- تعرفهی خدمات در این مرکز به چه صورت است؟
+ اینجا تعرفههای بخش دولتی دریافت میشود که نسبت به بخش خصوصی، بسیار پایین است. ضمن اینکه چند ماهی است که با بیمهها هم قرارداد بستهایم و پوشش بیمهای هم به برخی خدمات تعلق میگیرد.
- تعرفههای بخش دولتی چقدر نسبت به تعرفهی آزاد کمتر است؟
+ در بعضی قسمتها تقریبا یک چهارم تعرفهی آزاد است علاوه بر اینکه اینجا تمام خدمات تحت نظر استادان دانشگاه انجام میشود اما در بیرون به احتمال قوی، کارشناسان این رشته، خدمات را ارائه میکنند. از نظر کلی، تعرفههای خدمات بخش دولتی که ما دریافت میکنیم به صورت میانگین، یک سوم تعرفههای آزاد است. اما مشکلی که وجود دارد ، هم در بخش خصوصی و هم در قسمت دولتی، بعضی از خدمات توانبخشی را بیمهها قبول نمیکنند و اگر این اتفاق بیفتد و این خدمات پوشش دولتی بگیرند، خیلی خیلی به نفع مردم خواهد بود. با این حال، بیمههای تکمیلی بسیاری از هزینهها را میپردازند که در واقع، بیمار سهم کمی از تعرفه را پرداخت میکند.
جامعیت این مرکز بسیار بارز و چشمگیر است
- نحوه مراجعه افراد به این مرکز چگونه است؟ یعنی حتما باید از طرف پزشک ارجاع شود؟
+ بله، طبق قانون، فقط پزشک، بیمار را به توانبخشی ارجاع میدهد. اما در اینجا متخصصین ما با پزشک مشورت دارند و گاها پیشنهاداتی به پزشک معالج هم ارائه میشود که مثلا بیمار مذکور نیاز به توانبخشی در قسمت دیگری هم دارد و پزشک هم استقبال میکند و به این ترتیب، خیلی برای بیمار خوب است که این مشاوره و همکاری بین استادان مرکز و پزشک معالج انجام می شود. در واقع میتوان گفت جامعیت این مرکز برای بیماران و مراجعین چند معلولیتی که در نواحی مختلف، نیاز به خدمات توانبخشی دارند، بسیار بارز و چشمگیر است و نتایج بسیار خوبی از این همکاریها بدست میآید.
- چه روزهایی در هفته پذیرش دارید؟
+ در حال حاضر ما تمام روزهای هفته را در دو نوبت صبح و عصر پذیرش داریم که صبحها از 8 تا 12 و عصرها از 4 تا 8 شب، مراجع میپذیریم اما روز پنجشنبه، فقط در نوبت صبح پذیرش داریم و روزهای تعطیل هم به تبع سایر بخشهای دانشگاه، تعطیل هستیم.
از 90 درصد مراکز خصوصی، کاملتر و بهروزتر هستیم
- سطح خدمات در این مرکز نسبت به مراکز خصوصی چه اندازه است؟
+ در سطح دانشگاه که ما منحصر به فرد هستیم و در هیچ مرکز درمانی و توانبخشی، تا این اندازه خدمات تخصصی ندارند. در مقایسه با بخش خصوصی هم با جرأت میتوان گفت که از 90 درصد مراکز خصوصی، خدمات بهتر و تخصصیتر داریم و از تجهیزات کاملتر و بهروزتری برخورداریم.
- آیا درخواستی از مسؤولان دانشگاه دارید؟
+ البته مدیران و مسؤولان دانشگاه، نگاه بسیار خوبی به این مجموعه دارند و همکاری بسیاری با ما داشتهاند که نتایج آن را در مرکز میبینیم. اما فضای فیزیکی در حال حاضر محدود است و اگر فضا و امکانات بیشتری در اختیار مجموعه قرار گیرد میتوانیم خدمات بسیار تخصصی سطح بالا را در شرق کشور به مراجعین ارائه کنیم که جایگاه دانشگاه را نیز در کل کشور ارتقا خواهد داد. امیدواریم رایزنیها و گفتگوهایی که در سطح بالا در این زمینه جریان دارد به نتیجه برسد و ما شاهد انتقال مرکز به یک محیط بزرگتر با تجهیزات و امکانات کاملتر باشیم تا بتوانیم خدمات توانبخشی بسیار بهتری به مردم عزیزمان ارائه کنیم.
