واکسیناسیون شناختی؛ فراتر از سواد رسانه‌ای برای تقویت تفکر نقادانه و تصمیم‌گیری آگاهانه
مدیر گروه علوم اعصاب با تشریح مفهوم «واکسیناسیون شناختی» و برنامه‌های آموزشی و پژوهشی مرتبط با آن گفت: این رویکرد تنها به آموزش تشخیص اخبار جعلی و ارتقای سواد رسانه‌ای محدود نمی‌شود، بلکه با هدف تقویت مهارت‌های شناختی و روان‌شناختی، افزایش تاب‌آوری ذهنی و کمک به تصمیم‌گیری آگاهانه در موقعیت‌های مختلف زندگی دنبال می‌شود.
دکتر علی گرجی در گفتگو با وب دا با بیان اینکه سواد رسانه‌ای یکی از مؤلفه‌های مهم واکسیناسیون شناختی است، اظهار کرد: این برنامه نگاهی گسترده‌تر دارد و فرایندهای شناختی و روان‌شناختی مؤثر بر قضاوت و تصمیم‌گیری را نیز مورد توجه قرار می‌دهد. سوگیری‌های شناختی، تأثیر هیجان و استرس بر قضاوت، خودآگاهی، مدیریت توجه و تاب‌آوری ذهنی از جمله محورهایی هستند که در این رویکرد دنبال می‌شوند.
وی افزود: هدف اصلی، تقویت توانایی پرسشگری، تحلیل و ارزیابی اطلاعات و پرورش مهارت تصمیم‌گیری آگاهانه است تا افراد بتوانند در مواجهه با پیام‌ها، اخبار و موقعیت‌های پیچیده، به‌جای واکنش‌های شتاب‌زده، با تفکر و بررسی دقیق‌تر تصمیم بگیرند.
آموزش مدیریت استرس و تاب‌آوری شناختی در گروه‌های مختلف جامعه
مدیر گروه علوم اعصاب با اشاره به بخشی از فعالیت‌های انجام‌شده در این زمینه گفت: در همین چارچوب، کارگاه مدیریت استرس ویژه کارکنان جمعیت هلال‌احمر در قالب ۶ جلسه و مجموعاً ۱۲ ساعت آموزش برگزار شده است. همچنین وبینار تعامل والدین با کودکان در فضای مجازی با محور تاب‌آوری شناختی و برنامه‌های آموزشی مرتبط با سواد رسانه‌ای کودکان، از دیگر فعالیت‌های این حوزه بوده است.
پیوند علوم اعصاب با تصمیم‌گیری اخلاقی و مسائل اجتماعی
دکتر گرجی با اشاره به دنبال‌شدن پروژه‌های علمی و بین‌رشته‌ای در حوزه علوم اعصاب اظهار کرد: در کنار برنامه‌های آموزشی، وبینار «هم‌اندیشی؛ از مدارهای عصبی تا ارتقای سلامت تصمیم‌گیری» با حضور جمعی از پژوهشگران و متخصصان علوم اعصاب برگزار شد. این نشست به بررسی سازوکارهای مغزی و عوامل فردی و اجتماعی مؤثر بر تصمیم‌گیری اخلاقی و پیشگیری از فساد اقتصادی اختصاص داشت.
وی ادامه داد: در این وبینار، متخصصان حاضر درباره نقش تغییرات تدریجی در مدارهای عصبی مرتبط با تصمیم‌گیری، کاهش حساسیت هیجانی و توجیه‌گری ذهنی در شکل‌گیری و تداوم رفتارهای غیراخلاقی به بحث و تبادل نظر پرداختند.
به گفته وی، همچنین بر اهمیت ایجاد تعادل میان ارزش‌ها، کنترل رفتار و پیامدهای اجتماعی و نیز تنظیم پاداش‌های فوری در برابر اهداف بلندمدت و منافع جمعی تأکید شد.
مدیر گروه علوم اعصاب ضمن قدردانی از استادان دکتر وفایی و دکتر باوفا و دانشجوی فعال، خانم نجفی، در پیگیری و اجرای این برنامه‌ها خاطرنشان کرد: این فعالیت‌ها نشان می‌دهد ظرفیت علوم اعصاب می‌تواند علاوه بر ارتقای سلامت شناختی، در شناخت و پاسخ‌گویی علمی به مسائل مهم فردی و اجتماعی نیز مورد استفاده قرار گیرد.
توسعه آموزش‌های عمومی و تربیت مدرسان واکسیناسیون شناختی
دکتر گرجی درباره برنامه‌های آینده این مجموعه گفت: توسعه فعالیت‌های آموزشی و پژوهشی و گسترش آموزش‌های مبتنی بر علوم اعصاب در سطح جامعه از اهداف پیش‌روست. در این مسیر، برگزاری دوره‌های تخصصی، تربیت و توانمندسازی مدرسان، تولید محتوای علمی متناسب با گروه‌های مختلف جامعه و طراحی پژوهش‌هایی برای ارزیابی اثربخشی آموزش‌ها اهمیت دارد.
وی افزود: تلاش می‌شود با همکاری متخصصان حوزه‌های مختلف، از علوم اعصاب و روان‌شناسی گرفته تا آموزش، محیط‌زیست و خانواده، محتوایی جامع‌تر و کاربردی‌تر تولید شود تا مفاهیم علمی در قالب آموزش‌هایی قابل‌فهم و متناسب با نیازهای جامعه در اختیار مخاطبان قرار گیرد.
دسترسی عمومی به محتوای آموزشی و مشارکت در برنامه‌ها
مدیر گروه علوم اعصاب با دعوت از علاقه‌مندان برای همراهی با برنامه‌های واکسیناسیون شناختی اظهار کرد: عموم مردم می‌توانند از طریق کانال‌های این مجموعه در پیام‌رسان‌های داخلی بله، ایتا و روبیکا و همچنین صفحه اینستاگرام واکسیناسیون شناختی، به محتوای آموزشی دسترسی پیدا کنند و در برنامه‌ها، تمرین‌ها و پویش‌های تعاملی مشارکت داشته باشند.
وی در پایان با تأکید بر اهمیت پرورش تفکر نقادانه در جامعه گفت: جامعه آگاه از افرادی شکل می‌گیرد که می‌آموزند پیش از پذیرش هر پیام، فکر کنند؛ پیش از هر واکنش، مکث کنند و پیش از هر تصمیم، اطلاعات را بررسی کنند.
شعار این مجموعه نیز «تزریق آگاهی، تقویت تاب‌آوری ذهن؛ از ذهن سالم تا جامعه‌ای آگاه و آینده‌ای روشن» است.
درج نظر