وقتی درمان بدون جراحی ممکن میشود؛ توسعه رادیولوژی مداخلهای برای دسترسی عادلانه بیماران به خدمات فوقتخصصی
متخصص رادیولوژی و رادیولوژی مداخلهای و عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با تشریح ظرفیتهای گسترده رادیولوژی مداخلهای در تشخیص و درمان بیماریها، از ارائه طیف متنوعی از خدمات فوقتخصصی و کمتهاجمی در بیمارستانهای امام رضا(ع) و قائم(عج) مشهد خبر داد و بر ضرورت ایجاد زیرساخت پایدار برای توسعه این خدمات با تعرفه دولتی تأکید کرد.
به گزارش وبدا، دکتر جواد محمدی، متخصص رادیولوژی و رادیولوژی مداخلهای و عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد، اظهار کرد: در سالهای اخیر بخش عمده فعالیت حرفهای وی در حوزه رادیولوژی مداخلهای متمرکز بوده است؛ حوزهای که در آن بسیاری از بیماریها بدون نیاز به جراحی باز و با روشهای کمتهاجمی درمان میشوند.
وی افزود: در رادیولوژی مداخلهای، پزشک با استفاده از سوزنها، کاتترها و ابزارهای بسیار ظریف و از طریق پوست یا عروق، به محل بیماری دسترسی پیدا کرده و اقدامات تشخیصی و درمانی را انجام میدهد؛ به همین دلیل، بسیاری از بیماران میتوانند بدون تحمل عوارض و دوره نقاهت جراحیهای باز، از این روشها بهرهمند شوند.
از نمونهبرداری تودهها تا درمان کمتهاجمی تومورها
دکتر محمدی با اشاره به دو حوزه اصلی فعالیت رادیولوژی مداخلهای، گفت: بخشی از این اقدامات مربوط به بیماریهای عروقی و بخش دیگر مربوط به بیماریهای غیرعروقی است که نمونهبرداری از تودههای مختلف در اندامهای بدن، تخلیه عفونتها و درمان برخی کیستها و تومورها را شامل میشود.
وی ادامه داد: امروزه برای تودههای موجود در اندامهایی مانند ریه، کبد و استخوان، امکان نمونهبرداری با هدایت تصویربرداری و بدون جراحی باز وجود دارد. همچنین در بسیاری از موارد، تومورهای خوشخیم و بدخیم را میتوان با روشهای ابلیشن یا تخریب حرارتی، از طریق ورود یک سوزن ظریف به محل ضایعه درمان کرد.
این عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد افزود: در برخی تومورها، بهویژه تومورهای کبدی، میتوان با ورود به عروق تغذیهکننده تومور، دارو را بهصورت هدفمند به محل ضایعه رساند. این روش موجب افزایش تمرکز دارو در بافت تومور و کاهش عوارض ناشی از درمان سیستمیک میشود.
انجام موفق نمونهبرداری از وریدهای آدرنال در مشهد
دکتر محمدی با اشاره به یکی از اقدامات تخصصی انجامشده در حوزه رادیولوژی مداخلهای اظهار کرد: اخیراً نمونهبرداری از وریدهای آدرنال (Adrenal Vein Sampling) برای بیماری مبتلا به فشار خون ناشی از پرکاری اولیه آلدوسترون با موفقیت انجام شد.
وی توضیح داد: پرکاری اولیه آلدوسترون یکی از علل مهم فشار خون ثانویه و از علل قابل توجه فشار خون مقاوم به درمان است. در این بیماری، افزایش ترشح هورمون آلدوسترون موجب افزایش فشار خون میشود و روشهای معمول تصویربرداری و آزمایشهای روتین، در همه موارد امکان تعیین دقیق محل تولید بیش از حد این هورمون را فراهم نمیکنند.
عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد خاطرنشان کرد: در این شرایط، با استفاده از روش نمونهبرداری از وریدهای آدرنال و بهرهگیری از ابزارهای ظریف، میتوان مشخص کرد کدام بخش از غده فوقکلیه مسئول ترشح بیش از حد هورمون است. این اقدام نمونهای از تلاقی دانش غدد و رادیولوژی مداخلهای است و همکاری متخصصان غدد، رادیولوژی مداخلهای و آزمایشگاه در آن اهمیت دارد.
وی با بیان اینکه این اقدام بدون عارضه انجام شده است، گفت: توسعه چنین خدماتی موجب میشود بیماران برای انجام اقدامات فوقتخصصی، ناچار به مراجعه به خارج از استان نباشند.
درمان کمتهاجمی بیماریهای شایع
دکتر محمدی با تأکید بر اینکه رادیولوژی مداخلهای تنها محدود به بیماریهای نادر و پیچیده نیست، افزود: بخش قابل توجهی از این خدمات برای بیماریهای شایع نیز کاربرد دارد.
وی درمان کمتهاجمی بزرگی خوشخیم پروستات را یکی از این موارد دانست و گفت: در بیمارانی که به دلیل شرایطی مانند بیماریهای قلبی، چاقی شدید یا سایر عوامل، امکان انجام جراحی برای آنها وجود ندارد یا درمان دارویی پاسخ مطلوبی ایجاد نکرده است، میتوان با دسترسی به عروق تغذیهکننده پروستات و انجام آمبولیزاسیون، به کاهش حجم پروستات و بهبود علائم ادراری کمک کرد.
عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد همچنین به درمان فیبرومهای رحمی اشاره کرد و گفت: پس از بررسیهای تخصصی و اطمینان از اینکه ضایعه ماهیت بدخیم ندارد، آمبولیزاسیون فیبروم رحمی میتواند یکی از روشهای مؤثر درمانی باشد. در این روش با مسدود کردن عروق تغذیهکننده فیبروم، جریان خونرسانی به ضایعه کاهش یافته و در نتیجه علائم و خونریزی بیمار کاهش مییابد.
نقش رادیولوژی مداخلهای در درمان زخمهای دیابتی و بیماریهای عروقی
دکتر محمدی با اشاره به کاربردهای این رشته در بیماریهای عروقی اظهار کرد: تصلب شرایین و ایجاد پلاکهای عروقی تنها محدود به عروق قلب نیست و میتواند عروق اندامها، پاها و کلیه را نیز درگیر کند.
وی افزود: انسداد یا تنگی عروق اندامها میتواند موجب درد هنگام راه رفتن، اختلال خونرسانی و ایجاد زخمهای مزمن، از جمله زخمهای دیابتی، شود. در این شرایط، باز کردن عروق و بهبود خونرسانی میتواند نقش مهمی در روند بهبود زخم داشته باشد.
این متخصص رادیولوژی مداخلهای، درمان واریس را از دیگر زمینههای کاربردی این رشته عنوان کرد و گفت: روشهایی مانند لیزر داخل عروقی، رادیوفرکوئنسی و اسکلروتراپی در درمان بسیاری از موارد واریس قابل استفاده است و این خدمات در بیمارستانهای امام رضا(ع) و قائم(عج) مشهد ارائه میشود.
ضرورت ایجاد زیرساخت پایدار برای تداوم خدمات فوقتخصصی
دکتر محمدی با تأکید بر اهمیت توسعه زیرساختهای تخصصی در حوزه رادیولوژی مداخلهای گفت: مهمتر از اینکه یک پزشک بتواند برای مدتی یک اقدام تخصصی را در یک مرکز انجام دهد، ایجاد زیرساخت مناسب برای تداوم آن خدمت در مرکز درمانی است.
وی ادامه داد: ممکن است شرایط کاری افراد در طول سالها تغییر کند، اما ایجاد یک بخش مستقل، فعال و مجهز در حوزه رادیولوژی مداخلهای میتواند زمینه تداوم و توسعه این خدمات را فراهم کند.
عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با اشاره به ظرفیت بیمارستان قائم(عج) در این زمینه خاطرنشان کرد: ایجاد یک بخش مستقل رادیولوژی مداخلهای با تجهیزات مناسب در این بیمارستان میتواند بستر ارائه پایدار و عادلانه خدمات به بیماران مشهد و استانهای همجوار را فراهم کند و یک سرمایهگذاری مؤثر در حوزه سلامت به شمار میرود.
ارائه خدمات با تعرفه دولتی در بیمارستانهای امام رضا(ع) و قائم(عج)
دکتر محمدی با اشاره به اقدامات انجامشده برای تأمین تجهیزات مورد نیاز گفت: با تلاشهای صورتگرفته در حوزه تجهیزات پزشکی، امکانات مناسبی برای انجام بخش قابل توجهی از اقدامات رادیولوژی مداخلهای در بیمارستانهای امام رضا(ع) و قائم(عج) فراهم شده است.
وی افزود: بیماران در نقاط مختلف مشهد و استان میتوانند برای بسیاری از این خدمات به متخصصان رادیولوژی مداخلهای در این دو بیمارستان مراجعه کرده و با استفاده از بیمه و تعرفه دولتی از خدمات مورد نیاز بهرهمند شوند.
عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با اشاره به اهمیت دسترسی بیماران به تجهیزات و خدمات تخصصی اظهار کرد: بیماری بهتنهایی برای بیمار و خانواده او دشوار است و نباید کمبود تجهیزات یا دسترسی نداشتن به خدمات تخصصی، رنج و هزینه مضاعفی را به آنان تحمیل کند.
وی ابراز امیدواری کرد با حمایت مسئولان دانشگاه و بیمارستان قائم(عج)، زیرساختهای این حوزه بیش از پیش توسعه یابد و امکان ارائه مستمر خدمات فوقتخصصی رادیولوژی مداخلهای با تعرفه دولتی برای بیماران مشهد و استانهای همجوار فراهم شود.
دکتر محمدی در پایان تأکید کرد: مسیر توسعه رادیولوژی مداخلهای در دانشگاه علوم پزشکی مشهد متوقف نشده است و با وجود برخی محدودیتها در تأمین تجهیزات و ابزارهای تخصصی، بخش قابل توجهی از اقدامات این حوزه در بیمارستانهای دولتی مشهد قابل انجام است و تلاش میشود این خدمات بیش از پیش در دسترس بیماران قرار گیرد.
درج نظر