پیوند علم، هنر و اخلاق در پزشکی؛ روایت یک استاد جوان از مسیر آموزش، درمان و پژوهش
عضو هیأت علمی گروه قلب و عروق دانشگاه علوم پزشکی مشهد با تأکید بر اینکه پزشکی تنها مجموعهای از دانش و مهارتهای تخصصی نیست، گفت: پزشک در کنار بهروز نگه داشتن دانش خود، باید اخلاق حرفهای، ارتباط مؤثر با بیمار و مسئولیتپذیری انسانی را نیز سرلوحه فعالیت خود قرار دهد؛ چرا که بخش مهمی از حرفهایگری در پزشکی، نه از طریق آموزش نظری، بلکه در محیط بالین و از مسیر الگوبرداری از رفتار استادان شکل میگیرد.
دکتر آزاده ایزدیمود، عضو هیأت علمی گروه قلب و عروق دانشگاه علوم پزشکی مشهد، از جمله اعضای جوان هیأت علمی است که مسیر تحصیل، درمان، آموزش و پژوهش را همزمان دنبال کرده و تجربه حضور در دوره دشوار همهگیری کووید-۱۹، کسب رتبه نخست آزمون بورد تخصصی کشور و ادامه تحصیل در رشته فلوشیپ اقدامات مداخلهای قلب در بزرگسالان را در کارنامه علمی و حرفهای خود دارد.
او در گفتوگو با وبدا، از مسیر ورود به پزشکی، نقش خانواده در شکلگیری مسیر حرفهای، نگاه خود به اخلاق و حرفهایگری در پزشکی، پیوند آموزش، درمان و پژوهش و همچنین چالشهای آموزش پزشکی برای نسل جدید سخن گفت.
از بیرجند تا دانشگاه علوم پزشکی مشهد؛ مسیری که با علاقه آغاز شد
دکتر ایزدیمود با اشاره به سوابق تحصیلی خود اظهار کرد: متولد سال ۱۳۶۸ در بیرجند هستم، اما از دوران کودکی در مشهد زندگی کرده و دوران تحصیل خود را در این شهر گذراندهام. سال ۱۳۸۷ در رشته پزشکی دانشگاه علوم پزشکی بیرجند پذیرفته شدم و در دوران تحصیل، در زمره دو درصد برتر دانشگاه و ۲.۵ درصد برتر آزمون پیشکارورزی کشور قرار گرفتم که به «استریت شدن» من انجامید.
وی افزود: در سال ۱۳۹۵ در رشته تخصصی قلب و عروق دانشگاه علوم پزشکی مشهد پذیرفته شدم و دوران دستیاری را در بیمارستانهای امام رضا(ع) و قائم(عج) گذراندم. سال ۱۳۹۹ و همزمان با همهگیری کووید-۱۹، دوره تخصص را به پایان رساندم و پس از کسب رتبه نخست آزمون بورد تخصصی کشور، فعالیت خود را به عنوان عضو هیأت علمی گروه قلب و عروق دانشگاه علوم پزشکی مشهد آغاز کردم.
عضو هیأت علمی گروه قلب و عروق دانشگاه علوم پزشکی مشهد ادامه داد: پس از سه سال فعالیت دانشگاهی، در دوره فلوشیپ اقدامات مداخلهای قلب در بزرگسالان (اینترونشنال کاردیولوژی) ادامه تحصیل دادم و پس از پایان این دوره، مجدداً به دانشگاه بازگشتم و فعالیت خود را به عنوان عضو هیأت علمی ادامه دادم.
خانواده؛ پشتوانهای برای انتخاب و ادامه مسیر
ایزدیمود درباره نقش خانواده در مسیر علمی و حرفهای خود گفت: نقش پدر و مادرم در تمام این سالها بسیار پررنگ و ارزشمند بوده است و آنها از دوران تحصیل تا سالهای دانشجویی و دوره دشوار رزیدنتی، همواره بزرگترین حامی و مشوق من بودهاند.
وی افزود: شاید مهمتر از حمایتهای همیشگی خانواده، این بود که از ابتدا به من یاد دادند مسیر زندگیام را بر اساس علاقه و انتخاب خودم دنبال کنم. حتی در انتخاب رشته پزشکی نیز هیچگاه تصمیمی را به من تحمیل نکردند و همیشه تأکید داشتند در مسیری حرکت کنم که به آن علاقه دارم و بتوانم در آن بیشترین توانمندی و اثرگذاری را داشته باشم.
این عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد خاطرنشان کرد: یک برادر بزرگتر و یک خواهر کوچکتر دارم و خوشحالم که هرکدام از ما مسیر و علایق متفاوت خودمان را دنبال کردهایم. خانواده برای من همواره منبعی از حمایت، آرامش و انگیزه بوده است.
پزشکی؛ ترکیبی از دانش، مهارت و اخلاق
ایزدیمود با بیان اینکه پزشکی، بهویژه در حوزه بالینی، آمیزهای از علم، مهارت و اخلاق است، تصریح کرد: دانش پزشکی به تنهایی کافی نیست؛ پزشک باید از یک سو دانش خود را بهروز نگه دارد تا بتواند بهترین تصمیم درمانی را برای بیمار اتخاذ کند و از سوی دیگر، به اصول اخلاق حرفهای و انسانی در ارتباط با بیمار پایبند باشد.
وی ادامه داد: از استادانم آموختهام که نحوه برخورد با بیمار و توضیح درست شرایط بیماری، تنها بخشی از ارتباط پزشک با بیمار نیست، بلکه میتواند بخشی از فرایند درمان باشد. گاهی یک توضیح روشن و همدلانه میتواند از اضطراب بیمار بکاهد و به او کمک کند با اعتماد بیشتری مسیر درمان را طی کند.
عضو هیأت علمی گروه قلب و عروق دانشگاه علوم پزشکی مشهد درباره اهمیت حرفهایگری در پزشکی نیز گفت: بخش مهمی از پروفشنالیسم را نمیتوان صرفاً در کلاس درس آموزش داد. این مفاهیم بیش از آنکه از طریق آموزش نظری منتقل شوند، در محیط بالینی و از طریق مشاهده و الگوبرداری از رفتار استادان آموخته میشوند.
ایزدیمود افزود: نحوه صحبت با بیمار، احترام به او، همکاری با اعضای تیم درمان و حتی شیوه انتقال یک خبر ناگوار، مسائلی هستند که دانشجو بیش از هر چیز از رفتار الگوهای حرفهای خود یاد میگیرد. بنابراین، آموزش پزشکی فقط انتقال دانش نیست و ما بهعنوان استاد، علاوه بر آموزش علم، به صورت مستقیم یا غیرمستقیم شیوه رفتار حرفهای و نگاه خود به بیمار را نیز به دانشجویان منتقل میکنیم.
آموزش، درمان و پژوهش؛ سه ضلع یک مسئولیت واحد
وی در پاسخ به این پرسش که میان آموزش، درمان و پژوهش کدام حوزه را در اولویت قرار میدهد، اظهار کرد: برای یک عضو هیأت علمی، آموزش، درمان و پژوهش سه بخش بههمپیوسته از یک مسئولیت واحد هستند و نمیتوان آنها را به طور کامل از یکدیگر جدا کرد.
ایزدیمود افزود: ممکن است در مقاطعی به دلیل شرایط کاری و حجم فعالیتهای بیمارستانی، سهم درمان بیشتر باشد، اما این موضوع نباید موجب غفلت از مسئولیت آموزشی یا پژوهشی شود. بهویژه در محیط بیمارستان، آموزش بخش جداییناپذیر فعالیت روزمره ماست.
وی ادامه داد: در کنار درمان بیماران، فرصت داریم تجربه و دانش خود را به دستیاران و دانشجویان منتقل کنیم و در عین حال، خودمان نیز از پرسشها و نگاه نسل جدید یاد بگیریم. پژوهش نیز مکمل این چرخه است؛ چرا که کمک میکند دانش و تجربه بالینی را به پرسشهای علمی تبدیل کرده و برای بهبود روشهای تشخیص و درمان گام برداریم.
این عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد گفت: در حال حاضر تمرکز پژوهشی من بیشتر بر حوزه کاردیولوژی پیشگیرانه و بیماران مبتلا به بیماریهای ایسکمیک قلبی است و تلاش میکنم این فعالیتها تا حد امکان با مسائل واقعی و نیازهای بالینی بیماران ارتباط داشته باشند.
آموزش پزشکی در مواجهه با نیازهای نسل جدید
ایزدیمود با اشاره به مهمترین چالشهایی که طی چهار سال فعالیت به عنوان عضو هیأت علمی تجربه کرده است، گفت: تغییر الگوی ارتباط و یادگیری دانشجویان نسل جدید و همچنین تأثیرات دوران همهگیری کووید-۱۹ بر آموزش پزشکی، از جمله موضوعاتی است که بیشتر از نزدیک با آن مواجه بودهام.
وی افزود: در دوران کووید-۱۹، ارتباط حضوری میان استاد و دانشجو تا حد زیادی کاهش یافت و این مسئله، بهویژه در آموزش مهارتهای عملی، تأثیر خود را نشان داد. برخی دانشجویانی که آموزش بالینی آنها با آن دوره همزمان بود، به تمرین و تجربه عملی بیشتری نیاز داشتند و جبران این فاصله، تلاش بیشتری میطلبید.
عضو هیأت علمی گروه قلب و عروق دانشگاه علوم پزشکی مشهد ادامه داد: از سوی دیگر، گاهی با کاهش انگیزه در برخی دانشجویان مواجه هستیم که میتواند دلایل مختلفی داشته باشد؛ از دشواری و طولانی بودن مسیر پزشکی گرفته تا انتخاب رشتهای که شاید با علایق و انتظارات فرد همخوان نبوده باشد. شناخت این تغییرات و یافتن شیوههای ارتباطی و آموزشی متناسب با دانشجوی امروز، بخشی از مسئولیت ما به عنوان استاد است.
حرکت آموزش پزشکی به سوی روشهای هدفمند و مهارتمحور
ایزدیمود با اشاره به پیشرفت امکانات و زیرساختهای آموزشی طی سالهای اخیر اظهار کرد: اگر آموزش پزشکی امروز را با ۱۰ سال گذشته مقایسه کنیم، دسترسی دانشجویان به منابع دیجیتال، فیلمهای آموزشی و محتوای علمی بسیار گستردهتر شده و آموزش پزشکی نیز به سمت روشهای عملیتر و هدفمندتر حرکت کرده است.
وی گفت: در گروه قلب دانشگاه علوم پزشکی مشهد تلاش میکنیم مباحث را به دو دسته «موارد ضروری برای یادگیری» (Must-learn) و «مواردی که یادگیری آنها مفید است» (Nice-to-learn) تفکیک کنیم و با برگزاری هدفمند اسکیللبها، تمرکز دانشجویان را بر مهارتها و دانشی که برای طبابت ضروری است، افزایش دهیم.
پزشکی؛ مسیری دشوار اما ارزشمند
عضو هیأت علمی گروه قلب و عروق دانشگاه علوم پزشکی مشهد در توصیهای به دانشجویان گفت: پزشکی مسیری پرمسئولیت و در عین حال ارزشمند است؛ مسیری که مستقیماً با سلامت انسانها سروکار دارد و در کنار همه دشواریهایش، فرصت خدمت و همراهی با بیماران و دریافت دعای خیر آنان را فراهم میکند.
ایزدیمود افزود: توصیه من به دانشجویان این است که پیش از هر چیز، پزشکی و رشته تخصصی خود را با علاقه و آگاهی انتخاب کنند و در طول مسیر، فقط به نتیجه و موفقیتهای مقطعی فکر نکنند. پزشکی مسیری طولانی و پرمسئولیت است و اگر علاقه و انگیزه درونی وجود نداشته باشد، تحمل سختیهای آن دشوار خواهد بود.
وی بر اهمیت ایجاد تعادل میان زندگی حرفهای و شخصی تأکید کرد و گفت: در کنار ساختن مسیر حرفهای، باید برای ساختن یک زندگی متعادل نیز تلاش کرد. داشتن علایق و دنیایی خارج از پزشکی، نهتنها از اهمیت حرفهای کم نمیکند، بلکه میتواند به پایداری و کیفیت بیشتر آن کمک کند.
این استاد جوان دانشگاه علوم پزشکی مشهد خاطرنشان کرد: خود من همیشه تلاش کردهام در کنار کار و فعالیت دانشگاهی، زمانی را به ورزش و مطالعه غیردرسی اختصاص دهم. داشتن علایق و دنیایی خارج از پزشکی، به حفظ انرژی و انگیزه در مسیر حرفهای نیز کمک میکند.
تداوم خدمترسانی با وجود چالشها
ایزدیمود درباره شرایط کاری و ضرورت توجه به چالشهای نظام سلامت نیز گفت: طبیعتاً محدودیتها و چالشهایی در زمینه امکانات و شرایط کاری وجود دارد و برطرف کردن آنها نیازمند تلاش مستمر است؛ با این حال، آنچه در محیط کاری خود شاهد هستم، تلاش همیشگی همکاران برای حفظ کیفیت خدمات و تداوم درمان بیماران است.
وی افزود: در حوزه قلب نیز با وجود دشواریهای موجود، تلاش کردهایم ارائه خدمات درمانی، حتی در موارد الکتیو، تا حد امکان بدون وقفه ادامه پیدا کند.
روایت دکتر آزاده ایزدیمود، تصویری از تجربه نسل جدید اعضای هیأت علمی دانشگاههای علوم پزشکی است؛ نسلی که در کنار دانش تخصصی و تجربه بالینی، آموزش اخلاق حرفهای، ارتباط انسانی با بیمار، پژوهش مسئلهمحور و استفاده هدفمند از فناوریهای آموزشی را بخشی از مسئولیت خود میداند. در این نگاه، پزشکی تنها یک حرفه نیست، بلکه مسیری برای یادگیری مستمر، آموزش نسل آینده و خدمت مؤثر به انسانهاست.
درج نظر