پایگاه خبری وبدا

رئیس دانشگاه علوم پزشکی زنجان با تشریح تجربه این دانشگاه در تقویت تاب‌آوری نظام سلامت، از اجرای برنامه‌های گسترده در حوزه پایش اجتماعی سلامت، راه‌اندازی قرارگاه مردمی مراقبت در منزل، آموزش تخصصی پزشکی جنگ، توسعه زیرساخت‌های پشتیبان و طراحی الگوی اشتراک تجهیزات پزشکی میان دانشگاه‌ها خبر داد و بر ضرورت تبدیل این تجربه‌ها به برنامه‌های مشترک ملی تأکید کرد.

به گزارش وب‌دا، در حاشیه ششمین اجلاس رؤسای دانشگاه‌های علوم پزشکی سراسر کشور که به میزبانی دانشگاه علوم پزشکی مشهد برگزار شد، رئیس دانشگاه علوم پزشکی زنجان گزارشی از مجموعه اقدامات این دانشگاه برای افزایش آمادگی نظام سلامت در شرایط بحرانی ارائه کرد؛ اقداماتی که با تکیه بر ظرفیت‌های علمی، مردمی و بین‌دانشگاهی، مسیر تازه‌ای برای ارتقای تاب‌آوری خدمات سلامت ترسیم کرده است.

سلامت مبتنی بر داده؛ از پایش میدانی تا تصمیم‌گیری هدفمند

رئیس دانشگاه علوم پزشکی زنجان با اشاره به اجرای یک مطالعه میدانی گسترده درباره مؤلفه‌های اجتماعی مؤثر بر سلامت (SDH)، اظهار کرد: این طرح با هدف شناخت دقیق‌تر نیازهای سلامت مردم و استفاده از نتایج آن در مراکز جامع سلامت و برنامه پزشکی خانواده و نظام ارجاع اجرا شده است.

وی افزود: در این مطالعه، حدود ۶۴۰ نمونه در یک هزار و ۹۸۷ نقطه و خوشه انتخابی مورد بررسی قرار گرفته و موضوعاتی همچون سواد سلامت، عوامل خطر بیماری‌های غیرواگیر و بیماری‌های منتقله ارزیابی شده است.

به گفته وی، در مراحل بعدی نیز موضوع سلامت زنان و خانواده به این پایش افزوده خواهد شد تا تصمیم‌گیری‌های حوزه سلامت بیش از گذشته بر پایه اطلاعات واقعی و نیازهای جامعه انجام شود.

قرارگاه مردمی سلامت؛ پیوند تخصص و مشارکت اجتماعی

رئیس دانشگاه علوم پزشکی زنجان یکی از مهم‌ترین تجربه‌های این دانشگاه را تشکیل قرارگاه مردمی سلامت عنوان کرد و گفت: در این طرح از ظرفیت نظام پزشکی، سازمان نظام پرستاری، جامعه روان‌پزشکان، بسیج جامعه پزشکی و متخصصان بازنشسته، پس از اعتبارسنجی و آماده‌سازی، استفاده شده است.

وی افزود: این ظرفیت مردمی و تخصصی در حوزه‌هایی همچون مراقبت در منزل از بیماران نیازمند خدمات جسمی و روانی، راه‌اندازی کلینیک‌های سوگ و ارائه خدمات تخصصی به آسیب‌دیدگان روانی حوادث فعال شده است.

رئیس دانشگاه علوم پزشکی زنجان تأکید کرد: مهم‌ترین دستاورد این رویکرد، جلوگیری از رهاشدگی بیماران و کمک به استمرار روند درمان در شرایطی است که ممکن است دسترسی به برخی خدمات معمول با محدودیت مواجه شود.

تاب‌آوری در شش محور راهبردی

وی با تشریح برنامه جامع تاب‌آوری دانشگاه علوم پزشکی زنجان، این برنامه را مبتنی بر شش محور راهبردی دانست که شامل مدیریت تأمین و حرکت به سمت خودکفایی در دارو و تجهیزات ضروری، پشتیبانی و بازسازی سرمایه انسانی، تقویت لجستیک درمان، توسعه سلامت دیجیتال و مدیریت داده، مدیریت بحران و تقویت زنجیره تأمین است.

وی افزود: نگاه یکپارچه به این محورها، امکان استمرار خدمات درمانی را در شرایط مختلف افزایش می‌دهد و دانشگاه‌ها را برای مواجهه با سناریوهای متفاوت آماده‌تر می‌کند.

آموزش تخصصی پزشکی جنگ؛ آمادگی پیش از وقوع بحران

رئیس دانشگاه علوم پزشکی زنجان با اشاره به اهمیت آموزش‌های کاربردی برای کادر درمان، از برگزاری دوره‌های تخصصی پزشکی جنگ و مدیریت تروماهای ناشی از انفجار با همکاری دانشگاه علوم پزشکی بقیةالله خبر داد.

وی گفت: در این دوره‌ها، کادر درمان با روش‌های مختلف مدیریت جراحات ناشی از حوادث جنگی و استفاده از تکنیک‌های جایگزین در شرایط محدودیت تجهیزات پیشرفته آشنا شده‌اند.

به گفته وی، این آموزش‌ها بخشی از برنامه جامع آمادگی نظام سلامت برای شرایط اضطراری است و می‌تواند توانمندی نیروهای درمانی را برای ارائه خدمت مؤثر در شرایط ویژه افزایش دهد.

زیرساخت‌های پشتیبان؛ از انرژی جایگزین تا ارتباطات اضطراری

رئیس دانشگاه علوم پزشکی زنجان همچنین از مجموعه‌ای از اقدامات عملیاتی برای استمرار خدمات در شرایط بحران خبر داد و گفت: مدیریت پذیرش بیماران خارج از کشور، به‌ویژه بیماران شیمی‌درمانی، حمایت از تولید تجهیزات پزشکی استاندارد داخلی، ایجاد ذخایر استراتژیک با رویکرد انبارداری غیرمتمرکز، پیش‌بینی منابع انرژی جایگزین، تعیین بیمارستان‌های پشتیبان و پناهگاه‌های ایمن و ایجاد سامانه‌های ارتباطی جایگزین، بخشی از این اقدامات است.

وی افزود: ایجاد پایگاه‌های داده آفلاین و بررسی امکان اجرای پایلوت پزشکی از راه دور در شهرستان‌ها نیز در دستور کار قرار گرفته است تا در صورت اختلال در زیرساخت‌های ارتباطی، ارائه خدمات سلامت با کمترین وقفه ادامه یابد.

پیشنهاد یک شبکه ملی برای اشتراک تجهیزات پزشکی

رئیس دانشگاه علوم پزشکی زنجان در بخش پایانی سخنان خود، یکی از مهم‌ترین پیشنهادهای این دانشگاه را ایجاد سازوکار ملی برای اشتراک تجهیزات پزشکی میان دانشگاه‌های علوم پزشکی کشور عنوان کرد.

وی با اشاره به تجربه موفق اشتراک تجهیزات در میان دانشگاه‌های منطقه شمال‌شرق کشور گفت: در حوزه تحت پوشش دانشگاه، فهرست جامعی از تجهیزات و ظرفیت‌های پزشکی موجود تهیه شده است تا در شرایط نیاز یا بحران، امکان استفاده حداکثری از ظرفیت‌های موجود فراهم شود.

وی پیشنهاد کرد این تجربه به سایر استان‌ها و قطب‌های درمانی کشور نیز تعمیم یابد تا تجهیزات پزشکی موجود، علاوه بر استفاده در شرایط عادی، در زمان بحران نیز در قالب یک شبکه هماهنگ و مشترک مورد بهره‌برداری قرار گیرد.

زنجان؛ الگویی برای تاب‌آوری مردم‌پایه و شبکه‌ای

تجربه ارائه‌شده از سوی دانشگاه علوم پزشکی زنجان در ششمین اجلاس رؤسای دانشگاه‌های علوم پزشکی کشور نشان داد که تاب‌آوری نظام سلامت صرفاً با افزایش تجهیزات و زیرساخت‌ها محقق نمی‌شود، بلکه ترکیبی از دانش، نیروی انسانی، مشارکت مردم، داده‌های سلامت، آموزش تخصصی، ذخایر راهبردی و همکاری میان دانشگاه‌ها را طلب می‌کند.

حرکت زنجان از تشکیل قرارگاه مردمی سلامت و آموزش نیروهای تخصصی تا ایجاد زیرساخت‌های پشتیبان و پیشنهاد شبکه ملی اشتراک تجهیزات، نمونه‌ای از رویکردی است که می‌تواند با انتقال تجربه و همکاری بین‌دانشگاهی، به الگویی قابل توسعه برای ارتقای آمادگی و پایداری نظام سلامت در سراسر کشور تبدیل شود.