پایگاه خبری وبدا

متخصص اعصاب و روان بیمارستان طالقانی مشهد با تأکید بر اهمیت سلامت روان در شرایط بحران گفت: در روزهای جنگ و بحران، آنچه بیش از هر چیز اهمیت دارد حفظ انسجام روانی، امید جمعی و توان ادامه‌دادن در میان افرادی است که بار اصلی خدمت‌رسانی را بر دوش دارند.

دکتر الهام صبوری‌فرد در گفت‌وگو با خبرنگار وبدا اظهار کرد: کادر درمان و نیروهای پشتیبان، از پزشکان و پرستاران گرفته تا کارکنان خدماتی، پذیرش، حراست، تدارکات و پشتیبانی، در چنین شرایطی علاوه بر فشارهای جسمی و کاری، با حجم قابل توجهی از تنش‌های روانی، عاطفی و اجتماعی نیز مواجه هستند.

تاب‌آوری؛ توان بازگشت به تعادل در شرایط دشوار

وی با بیان اینکه تاب‌آوری به معنای توانایی انسان در سازگار شدن با شرایط سخت و بازیابی تعادل روانی است، افزود: تاب‌آوری به این معنا نیست که فرد ترس، خستگی یا اضطراب را تجربه نمی‌کند، بلکه یعنی با وجود این احساسات بتواند عملکرد خود را حفظ کرده و با استفاده از منابع حمایتی، از فروپاشی روانی جلوگیری کند.

این متخصص اعصاب و روان ادامه داد: در شرایط جنگ، کادر درمان به‌طور مداوم در معرض صحنه‌های دشوار، نگرانی درباره امنیت و خانواده و خستگی مزمن قرار دارند و اگر سلامت روان آن‌ها مورد توجه قرار نگیرد، احتمال بروز مشکلاتی مانند فرسودگی شغلی، اختلالات اضطرابی، افسردگی، اختلال خواب و کاهش کیفیت عملکرد افزایش می‌یابد.

قطع خودسرانه داروها خطرناک است

دکتر صبوری‌فرد با تأکید بر ضرورت تداوم درمان در بیماران مبتلا به اختلالات اعصاب و روان گفت: افرادی که تحت درمان دارویی قرار دارند، به هیچ عنوان نباید بدون مشورت با پزشک، داروهای خود را قطع کرده یا دوز آن‌ها را تغییر دهند.

وی هشدار داد: قطع خودسرانه داروها به‌ویژه در شرایط پرتنش مانند جنگ، می‌تواند خطر بازگشت علائم بیماری، بی‌ثباتی خلقی و کاهش توانایی عملکرد فرد در محیط کار را به‌طور جدی افزایش دهد.

این متخصص اعصاب و روان توصیه کرد: در صورتی که بیمار به پزشک معالج خود دسترسی ندارد، لازم است از طریق مراکز درمانی دیگر وضعیت دارویی خود را پیگیری کند.

پذیرش احساسات طبیعی در شرایط بحران

وی نخستین گام برای تقویت تاب‌آوری را پذیرش احساسات طبیعی دانست و گفت: ترس، اندوه، خشم، خستگی و نگرانی در شرایط جنگ واکنش‌هایی طبیعی هستند و سرکوب این احساسات نه‌تنها کمکی نمی‌کند، بلکه می‌تواند فشار روانی را افزایش دهد.

دکتر صبوری‌فرد افزود: افراد باید بدانند تجربه این هیجانات نشانه ضعف نیست، بلکه واکنش طبیعی روان انسان در مواجهه با شرایط دشوار است.

نقش حمایت اجتماعی و همدلی در محیط کار

وی حمایت اجتماعی را از عوامل مهم تقویت تاب‌آوری دانست و اظهار کرد: در شرایط بحران، هیچ‌کس نباید احساس تنهایی کند. گفت‌وگوی همدلانه میان همکاران، گوش دادن بدون قضاوت و ایجاد حس همراهی می‌تواند فشار روانی را تا حد زیادی کاهش دهد.

این متخصص اعصاب و روان ادامه داد: گاهی یک جمله ساده همدلانه مانند «می‌دانم شرایط سخت است و تنها نیستی» می‌تواند تأثیر قابل توجهی در کاهش فشار روانی افراد داشته باشد.

دکتر صبوری‌فرد با اشاره به اهمیت مراقبت از نیازهای پایه در شرایط بحرانی گفت: خواب کافی، تغذیه مناسب، نوشیدن آب و استراحت‌های کوتاه و منظم از اصول مهم حفظ سلامت روان و جسم هستند.

وی تأکید کرد: فرسودگی جسمی می‌تواند توان روانی را به شدت کاهش دهد و اگر نیروهای درمانی به نیازهای اولیه خود توجه نکنند، توان ادامه خدمت با کیفیت را از دست خواهند داد.

محدود کردن مواجهه با اخبار آسیب‌زا

این متخصص اعصاب و روان همچنین توصیه کرد: دنبال کردن مداوم اخبار نگران‌کننده، تصاویر تلخ و شایعات می‌تواند اضطراب را افزایش دهد؛ بنابراین بهتر است دریافت اخبار به منابع معتبر و زمان‌های مشخص محدود شود تا ذهن فرصت بازیابی داشته باشد.

وی در ادامه به نقش مدیران در مدیریت سلامت روان کارکنان اشاره کرد و گفت: مدیریت بحران تنها به تأمین امکانات و ساماندهی خدمات محدود نمی‌شود و لازم است مدیران با ایجاد فضای حمایتی، توزیع عادلانه فشار کاری، فراهم کردن زمان استراحت و تسهیل دسترسی کارکنان به خدمات سلامت روان، از نیروهای خود حمایت کنند.

کادر درمان؛ ستون ایستادگی جامعه در بحران

دکتر صبوری‌فرد در پایان خاطرنشان کرد: کادر درمان و نیروهای پشتیبان ستون‌های ایستادگی جامعه در شرایط بحران هستند و توجه به سلامت روان آنان در واقع حمایت از توان جمعی جامعه برای عبور از شرایط دشوار است.

وی تأکید کرد: تاب‌آوری یک مهارت فردی و در عین حال سرمایه‌ای جمعی است که با همدلی، حمایت و آگاهی تقویت می‌شود و توجه به نیازهای روانی نیروهای خط مقدم می‌تواند به حفظ امید و تعادل در سخت‌ترین شرایط کمک کند.