پایگاه خبری وبدا

رئیس مرکز تحقیقات ژنتیک دانشگاه علوم پزشکی مشهد با تأکید بر نقش راهبردی مشاوره ژنتیک در پیشگیری از تولد نوزادان مبتلا به بیماری‌های ارثی و ناهنجاری‌های مادرزادی، گفت: مشاوره ژنتیک باید به عنوان نخستین گام پیش از بارداری مورد توجه زوجین قرار گیرد تا با شناسایی ناقلان بیماری‌های ژنتیکی، امکان تصمیم‌گیری آگاهانه و تولد فرزند سالم فراهم شود.

به گزارش وبدا، دکتر محمدرضا عباس‌زادگان در گفت‌وگو با وبدا اظهار کرد: علم ژنتیک و پزشکی مولکولی امروز به یکی از ارکان اصلی تشخیص، پیشگیری و درمان بیماری‌ها تبدیل شده و نقش آن در ارتقای کیفیت خدمات سلامت روزبه‌روز پررنگ‌تر می‌شود. این دانش نه تنها در شناسایی زودهنگام بیماری‌ها، بلکه در ارائه درمان‌های نوین و هدفمند نیز نقش تعیین‌کننده‌ای دارد.

وی با اشاره به پیشرفت‌های چشمگیر این حوزه افزود: امروزه با بهره‌گیری از فناوری‌های ژنتیکی می‌توان برخی سرطان‌ها را در مراحل اولیه شناسایی و پیش از گسترش بیماری درمان کرد؛ موضوعی که علاوه بر افزایش شانس درمان، از انجام درمان‌های سنگین مانند شیمی‌درمانی در بسیاری از بیماران جلوگیری می‌کند.

فعالیت ۱۷ عضو هیأت علمی در گروه ژنتیک دانشگاه

استاد تمام دانشگاه علوم پزشکی مشهد با بیان اینکه ۱۷ عضو هیأت علمی در گروه ژنتیک دانشگاه فعالیت دارند، گفت: نیمی از این اعضا در حوزه ژنتیک پزشکی و پیشگیری از بیماری‌های ژنتیکی در بیمارستان‌ها و درمانگاه‌های تخصصی دانشگاه به ارائه خدمات مشغول هستند و از نیروهای علمی و تخصصی برجسته کشور در این حوزه به شمار می‌روند.

مشاوره ژنتیک؛ مهم‌ترین اقدام پیش از بارداری

رئیس مرکز تحقیقات ژنتیک دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشاوره ژنتیک را مؤثرترین راهکار برای پیشگیری از تولد نوزادان مبتلا به بیماری‌های ارثی عنوان کرد و گفت: در این فرآیند، سوابق خانوادگی، الگوی وراثت بیماری، احتمال ناقل بودن زوجین و نتایج آزمایش‌های تخصصی ژنتیک بررسی می‌شود تا میزان خطر انتقال بیماری به فرزند مشخص شود.

وی ادامه داد: بررسی ناهنجاری‌های کروموزومی و جهش‌های ژنتیکی با استفاده از آزمایش‌های تخصصی انجام می‌شود و در صورت نیاز، آزمایش‌های تکمیلی در مراکز تخصصی و آزمایشگاه‌های معتبر نیز در دسترس خانواده‌ها قرار دارد.

غربالگری دوران بارداری، تضمین‌کننده سلامت جنین

دکتر عباس‌زادگان با تأکید بر اهمیت مراقبت‌های دوران بارداری اظهار کرد: پس از انجام مشاوره، در صورت بارداری، آزمایش‌های تخصصی و نمونه‌گیری از جنین در هفته دوازدهم بارداری برای بررسی ناهنجاری‌ها و بیماری‌های ژنتیکی انجام می‌شود تا در صورت تشخیص بیماری‌های شدید و براساس ضوابط قانونی، امکان تصمیم‌گیری درمانی برای خانواده فراهم باشد.

وی افزود: انجام سونوگرافی‌های تخصصی و آزمایش‌های غربالگری بین هفته‌های دوازدهم تا بیستم بارداری، نقش مهمی در شناسایی اختلالات ژنتیکی و حفظ سلامت جنین دارد و دقت این روش‌ها با استفاده از فناوری‌های نوین افزایش یافته است.

ژن‌درمانی؛ امیدی تازه برای درمان بیماری‌های صعب‌العلاج

مدیر گروه ژنتیک و پزشکی مولکولی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با اشاره به دستاوردهای پژوهشی این مجموعه گفت: پژوهشگران دانشگاه در حوزه ژن‌درمانی بیماری‌هایی مانند تالاسمی، برخی اختلالات چشمی و دیستروفی عضلانی دوشن به موفقیت‌های ارزشمندی در مرحله آزمایشگاهی دست یافته‌اند.

وی تصریح کرد: در پروژه درمان تالاسمی، سلول‌های بنیادی خون‌ساز بیماران پس از برداشت، در آزمایشگاه اصلاح ژنتیکی شده و ژن سالم جایگزین ژن معیوب می‌شود. هدف از این روش آن است که بیمار پس از درمان، بدون نیاز به تزریق مداوم خون بتواند به طور طبیعی گلبول قرمز تولید کند.

دکتر عباس‌زادگان ابراز امیدواری کرد که این دستاوردها طی آینده نزدیک وارد مرحله کارآزمایی بالینی شود.

پیشگیری از انتقال بیماری‌های ژنتیکی با IVF

وی درباره زوجین ناقل بیماری‌های ژنتیکی نیز گفت: یکی از روش‌های مؤثر برای پیشگیری از تولد نوزاد مبتلا، استفاده از لقاح خارج رحمی (IVF) و انتخاب جنین سالم پیش از انتقال به رحم مادر است. همچنین در بارداری طبیعی نیز با انجام آزمایش‌های تخصصی در هفته دوازدهم، سلامت جنین به‌دقت ارزیابی می‌شود.

موفقیت‌های دانشگاه در پزشکی بازساختی و سلول‌درمانی

رئیس مرکز تحقیقات ژنتیک دانشگاه علوم پزشکی مشهد با اشاره به فعالیت اعضای هیأت علمی پزشکی مولکولی اظهار کرد: متخصصان این حوزه در بیمارستان امام رضا(ع) در زمینه پزشکی بازساختی و سلول‌درمانی نیز دستاوردهای ارزشمندی داشته‌اند.

وی گفت: استفاده از سلول‌های بنیادی برای ترمیم زخم بیماران دیابتی، با هدف جلوگیری از قطع عضو، و همچنین درمان‌های نوین برای بیماران مبتلا به ضایعات نخاعی، از جمله پروژه‌های موفق پژوهشی دانشگاه در سال‌های اخیر است که نتایج امیدوارکننده‌ای به همراه داشته است.

همکاری میان‌رشته‌ای برای تشخیص دقیق‌تر بیماری‌ها

دکتر عباس‌زادگان از برگزاری منظم جلسات مشترک میان متخصصان ژنتیک و مغز و اعصاب خبر داد و افزود: این همکاری‌های علمی موجب ارتقای دقت تشخیص بیماری‌های ژنتیکی و ارائه خدمات تخصصی‌تر به بیماران شده است.

وی همچنین به نقش آموزشی گروه ژنتیک اشاره کرد و گفت: علاوه بر آموزش دانشجویان پزشکی، آموزش دانشجویان رشته‌های پیراپزشکی، پرستاری، مامایی، بینایی‌سنجی و تربیت فلوشیپ‌های تخصصی نیز از مهم‌ترین مأموریت‌های این گروه آموزشی است.

تولد فرزند سالم؛ پیش‌نیاز تحقق سیاست‌های جوانی جمعیت

رئیس مرکز تحقیقات ژنتیک دانشگاه علوم پزشکی مشهد در پایان با تأکید بر ضرورت حفظ و تقویت برنامه‌های غربالگری و مشاوره ژنتیک اظهار کرد: حمایت از افزایش جمعیت زمانی موفق خواهد بود که خانواده‌ها از سلامت فرزند خود اطمینان داشته باشند. از این رو، توصیه می‌شود تمامی زوجین پیش از اقدام به بارداری از خدمات مشاوره ژنتیک بهره‌مند شوند تا ضمن کاهش تولد نوزادان مبتلا به بیماری‌های ارثی، زمینه ارتقای سلامت نسل آینده و افزایش تمایل خانواده‌ها به فرزندآوری نیز فراهم شود.