« فَإِنِّی قَرِیبٌ»؛ روایت پزشک جوانی که قرآن را در کنار علم زندگی میکند
دکتر زهره امامدادی، پزشک جوان و عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد، حفظ قرآن را از دوران کودکی آغاز کرده و در مسیر تحصیل از پزشکی عمومی تا تخصص آسیبشناسی و ورود به عرصه دانشگاهی، تلاش کرده است پیوند میان دانش و معنویت را در زندگی خود حفظ کند؛ برای او آیه ۱۸۶ سوره مبارکه بقره و عبارت «فَإِنِّی قَرِیبٌ» یادآور حضور و نزدیکی خداوند در روزهای خستگی، نگرانی و تردید است.
گاهی یک آیه از کتاب نور میتواند برای انسان به پناهگاهی در روزهای دشوار تبدیل شود؛ آیهای که در میان مشغلههای زندگی، بار دیگر آرامش را به دل بازگرداند و یادآور شود که انسان در مسیر زندگی تنها نیست. برای دکتر زهره امامدادی، آیه ۱۸۶ سوره مبارکه بقره چنین جایگاهی دارد؛ همان آیهای که با عبارت «فَإِنِّی قَرِیبٌ» از نزدیکی خداوند به بندگانش سخن میگوید.
دکتر امامدادی از سال ۱۳۹۲ وارد دانشگاه علوم پزشکی مشهد شد و مسیر علمی خود را با تحصیل در رشته پزشکی عمومی آغاز کرد. وی پس از پایان دوره پزشکی عمومی، در آزمون تخصص شرکت کرد و از سال ۱۴۰۰ دوره تخصص آسیبشناسی را در همین دانشگاه آغاز کرد. این مسیر در سال ۱۴۰۴ با قبولی در آزمون دانشنامه تخصصی و قرار گرفتن در جمع پنج درصد برتر این آزمون، وارد مرحله تازهای شد و این بانوی جوان اکنون دوران طرح خود را به عنوان عضو هیأت علمی گروه آسیبشناسی دانشکده پزشکی مشهد سپری میکند.
در کنار این مسیر علمی، ارتباط او با قرآن نیز از دوران کودکی شکل گرفته است؛ ارتباطی که به گفته خودش تنها به حفظ آیات محدود نمانده و به مرور به بخشی از سبک زندگی و نگاه او به مسائل مختلف تبدیل شده است.
از حفظ قرآن تا پزشکی؛ پیوند علم و معنویت
دکتر امامدادی درباره آغاز ارتباط خود با قرآن میگوید: «حفظ قرآن را از کودکی شروع کردم و از همان سالهای نخست احساس میکردم قرآن به شکل خاصی به زندگی من برکت داده است.»
این پزشک جوان معتقد است با جدیتر شدن مسیر تحصیل و فعالیت حرفهای، اهمیت حفظ این ارتباط برای او بیشتر شده است؛ چرا که زندگی را نباید تنها در درس، کار و پیشرفت علمی خلاصه کرد.
وی میگوید: «دوست داشتم در کنار این مسیر، فعالیتی داشته باشم که هم ذهنم را فعال و پویا نگه دارد و هم برای زندگی معنویام مفید باشد.»
از نگاه او، حفظ قرآن صرفاً حفظ مجموعهای از آیات نبوده، بلکه به مرور باعث شده ارتباطش با مفاهیم قرآنی عمیقتر شود و اتفاقات زندگی را با نگاه متفاوتی ببیند. حتی در دورههایی که حجم درس و کار افزایش یافته، قرآن برای او فرصتی بوده است تا از فضای روزمره فاصله بگیرد و به این نکته بازگردد که زندگی تنها در موفقیتهای علمی و شغلی خلاصه نمیشود.
به همین دلیل، هرچه مسیر علمی و حرفهای او جدیتر شده، تلاش بیشتری برای حفظ این بخش از زندگی خود داشته است؛ بخشی که به گفته او، علاوه بر سرمایهای معنوی، برایش آرامش، پویایی ذهن و احساس برکت به همراه داشته است.
توکل؛ درسی برای روزهای سخت
اگر قرار باشد مهمترین درسی را که قرآن در دوران دانشجویی به او آموخته در یک واژه خلاصه کند، انتخاب دکتر امامدادی «توکل» است.
وی با اشاره به آیه «وَمَن یَتَوَکَّلْ عَلَى اللَّهِ فَهُوَ حَسْبُهُ» میگوید: انسان باید تمام تلاش خود را برای انجام وظیفهاش به کار گیرد، اما در نهایت نتیجه را به خداوند بسپارد.
از نگاه این پزشک جوان، توکل به معنای دست روی دست گذاشتن نیست؛ بلکه انسان باید تلاش خود را انجام دهد و پس از آن، نتیجه را به خدا واگذار کند. او همچنین به این بخش از آیه ۲۱۶ سوره بقره اشاره میکند: وَعَسَىٰ أَن تَکْرَهُوا شَیْئًا وَهُوَ خَیْرٌ لَّکُمْ وَعَسَىٰ أَن تُحِبُّوا شَیْئًا وَهُوَ شَرٌّ لَّکُمْ.
وی معتقد است این نگاه میتواند در برابر ناکامیهای ظاهری، مانع ناامیدی انسان شود؛ چرا که اگر باور داشته باشیم خداوند هم قادر مطلق و هم حکیم مطلق است، هر نتیجهای که برخلاف انتظار ما رقم بخورد، الزاماً به معنای شکست نیست.
دکتر امامدادی میگوید: «آدم میتواند بگوید من وظیفه خودم را انجام دادم، تلاش خودم را کردم و حالا نتیجه را به خدا سپردم؛ پس هر چیزی که اتفاق افتاده، حتماً حکمتی در آن هست.»
قرآن و فرهنگ سلامت
این عضو هیأت علمی جوان دانشگاه علوم پزشکی مشهد که امروز در حوزه آسیبشناسی فعالیت میکند، معتقد است قرآن میتواند از مسیر فرهنگسازی، نقش مؤثری در ارتقای نگاه جامعه به سلامت و بهداشت داشته باشد.
وی با اشاره به برخی آموزههای قرآنی مرتبط با سلامت، تغذیه، روزهداری و توجه به برخی مواد غذایی، تأکید میکند: این موارد به معنای آن نیست که قرآن یک کتاب پزشکی است؛ بلکه نشان میدهد سلامت و مراقبت از جسم انسان در نگاه قرآن موضوعی مهم است.
دکتر امامدادی بر ضرورت ارائه این مفاهیم با زبان روز تأکید دارد و معتقد است میتوان آموزههای مرتبط با سلامت را در کنار تصویرسازیهای جذاب، داستانهای کوتاه و واقعی و نکات ساده و کاربردی پزشکی به جامعه ارائه کرد تا مخاطب هم با پیام قرآنی ارتباط برقرار کند و هم یک نکته مشخص سلامتمحور بیاموزد.
هنر؛ زبان ارتباط نسل جوان با فرهنگ اسلامی ـ ایرانی
این فعال قرآنی یکی دیگر از دغدغههای خود را نحوه معرفی و ترویج فرهنگ اصیل اسلامی ـ ایرانی در محیط دانشگاه عنوان میکند و معتقد است برای ارتباط مؤثر با نسل جوان، استفاده از زبان هنر میتواند اثربخشی بیشتری داشته باشد.
وی پیشنهاد میکند دورهها و کلاسهای کوتاه و جذاب هنری همچون نقاشی، تذهیب، خوشنویسی و تئاتر با حضور استادان حرفهای برگزار شود و مفاهیم اسلامی ـ ایرانی در قالب این فعالیتها مورد استفاده قرار گیرد.
به گفته او، در ادامه میتوان آثار دانشجویان را در قالب نمایشگاه یا جشنوارهای با محوریت موضوعات مذهبی، ملی و هنری به نمایش گذاشت و برای آثار برگزیده نیز امتیاز یا جایزه در نظر گرفت.
دکتر امامدادی معتقد است این شیوه میتواند چند هدف را همزمان دنبال کند؛ دانشجو از یک سو مهارت هنری جدیدی میآموزد و از سوی دیگر، بدون آنکه احساس کند در یک برنامه صرفاً رسمی یا آموزشی قرار گرفته است، با مفاهیم ارزشمند فرهنگ اسلامی ـ ایرانی ارتباط برقرار میکند.
وی میگوید: «به جای اینکه فقط درباره این مفاهیم صحبت کنیم، میتوانیم کاری کنیم که دانشجو خودش با آنها ارتباط برقرار کند و آنها را در قالب هنر و خلاقیت تجربه کند.»
برنامهریزی؛ کلید تعادل میان علم و فعالیت قرآنی
مسیر تحصیل پزشکی، دوره تخصص و فعالیت دانشگاهی، فرصت چندانی برای فعالیتهای جانبی باقی نمیگذارد؛ با این حال دکتر امامدادی معتقد است میتوان با برنامهریزی و اولویتبندی، میان فعالیت علمی و حرفهای و فعالیتهای فرهنگی و قرآنی تعادل برقرار کرد.
وی میگوید: «اگر انسان برای کارهایی که برایش اهمیت دارند اولویت مشخصی داشته باشد، معمولاً میتواند برای هرکدام زمان مناسبی پیدا کند.»
از نگاه او، فعالیت علمی و تخصصی نباید به معنای کنار گذاشتن سایر ابعاد زندگی باشد. حتی فعالیتهای فرهنگی و قرآنی میتوانند به آرامش ذهن، تمرکز و افزایش انگیزه کمک کنند و در نهایت بر عملکرد علمی و حرفهای فرد نیز اثر مثبت بگذارند.
«فَإِنِّی قَرِیبٌ»؛ آیهای برای روزهای تنهایی
در میان آیات متعددی که برای دکتر امامدادی تأثیرگذار بودهاند، آیه ۱۸۶ سوره مبارکه بقره جایگاه ویژهای دارد: وَإِذَا سَأَلَکَ عِبَادِی عَنِّی فَإِنِّی قَرِیبٌ ۖ أُجِیبُ دَعْوَةَ الدَّاعِ إِذَا دَعَانِ ۖ فَلْیَسْتَجِیبُوا لِی وَلْیُؤْمِنُوا بِی لَعَلَّهُمْ یَرْشُدُونَ.
او میگوید هر بار که این آیه را تلاوت میکند، احساس میکند جوشش عاطفی خاصی در وجودش شکل میگیرد؛ شاید به دلیل تصویری که این آیه از رابطه خدا و انسان ارائه میکند؛ جایی که خداوند میفرماید: «فَإِنِّی قَرِیبٌ»؛ «من نزدیکم».
برای این پزشک جوان، همین مفهوم نزدیکی خداوند آرامشبخش است؛ اینکه خدایی که انسان به او تکیه میکند، دور و دستنیافتنی نیست، بلکه خود میفرماید نزدیک است و دعای بندگان را میشنود.
وی معتقد است این حس نزدیکی، بهویژه در روزهایی که انسان خسته، نگران یا ناامید است، میتواند امید و انگیزه را دوباره زنده کند و به انسان اطمینان دهد که تنها نیست.
اما برای دکتر امامدادی، ادامه آیه نیز به اندازه عبارت «فَإِنِّی قَرِیبٌ» اهمیت دارد؛ آنجا که خداوند میفرماید: «فَلْیَسْتَجِیبُوا لِی»؛ یعنی انسان نیز باید دعوت خداوند را اجابت کند.
از نگاه او، این آیه تصویری از یک رابطه دوسویه ارائه میدهد؛ انسان خدا را میخواند و از او یاری میطلبد، اما در مقابل، خود نیز باید دعوت خدا را اجابت کند و در مسیر درست گام بردارد.
وی میگوید: «برای من این بخش بسیار زیباست، چون نشان میدهد هدف نهایی ارتباط با خدا فقط رسیدن به خواستههای ما نیست؛ بلکه این است که انسان در مسیر درست قرار بگیرد و به رشد و هدایت برسد.»
شاید به همین دلیل است که آیه «فَإِنِّی قَرِیبٌ» برای این پزشک جوان، تنها یک آیه حفظشده از دوران کودکی نیست؛ بلکه بخشی از زیست معنوی او در مسیر پرپیچوخم علم، تخصص و خدمت است؛ یادآوری ساده و عمیقی که در روزهای خستگی و تردید، کافی است انسان خدا را صدا بزند و به یاد بیاورد که او نزدیک است.
درج نظر