طراحی نرمافزار هوشمند برای آموزش تصمیمگیری بالینی در آسیبهای ستون فقرات گردن
متخصص طب اورژانس و معاون پژوهشی مرکز آموزشی، پژوهشی و درمانی شهید هاشمینژاد از طراحی و پیادهسازی نرمافزار هوشمند و آفلاین آموزش تصمیمگیری بالینی در ارزیابی بیماران مشکوک به آسیب بلانت ستون فقرات گردن خبر داد و گفت: این ابزار با هدف تقویت توانایی کارورزان پزشکی در تحلیل شرایط بیمار، انتخاب معیارهای بالینی و اتخاذ تصمیم مناسب در محیطی شبیهسازیشده طراحی شده است.
دکتر بهرنگ رضوانی کاخکی در گفتوگو با وبدا، با اشاره به اهمیت فناوریهای نوین در آموزش علوم پزشکی اظهار کرد: یکی از چالشهای مهم آموزش پزشکی، تبدیل دانش نظری به مهارت عملی و توانایی تصمیمگیری صحیح در شرایط واقعی بالینی است؛ بهویژه در حوزه اورژانس و تروما که فراگیر باید بتواند در مدت زمان مناسب اطلاعات بیمار را تحلیل و بر اساس معیارهای استاندارد، تصمیم بالینی مناسب اتخاذ کند.
وی افزود: این نرمافزار در قالب یک طرح پژوهشی در حوزه آموزش پزشکی طراحی شده و محیطی شبیهسازیشده برای آموزش و تمرین تصمیمگیری بالینی کارورزان پزشکی در مواجهه با بیماران مشکوک به آسیب ستون فقرات گردن فراهم میکند.
معاون پژوهشی مرکز آموزشی، پژوهشی و درمانی شهید هاشمینژاد ادامه داد: در طراحی این نرمافزار، فرآیند ارزیابی بیمار بهصورت ساختاریافته و مبتنی بر معیارهای بالینی استاندارد شبیهسازی شده و معیارهای تصمیمگیری از جمله Canadian C-Spine Rule (CCR) در محیط نرمافزار پیادهسازی شده است.
شبیهسازی فرآیند تصمیمگیری بالینی
دکتر رضوانی درباره نحوه عملکرد این نرمافزار گفت: کاربر در محیط نرمافزار با یک سناریوی بالینی مواجه میشود و پس از بررسی اطلاعات بیمار، معیارهای مرتبط با وضعیت وی را انتخاب میکند و نرمافزار نیز بر اساس قواعد تعریفشده، نتیجه تصمیم را ارائه میدهد.
وی خاطرنشان کرد: این ابزار تنها به اعلام نتیجه اکتفا نمیکند، بلکه تصمیم اتخاذشده توسط کاربر را با الگوی استاندارد مقایسه کرده و بازخورد فوری و آموزشی در اختیار فراگیر قرار میدهد؛ بنابراین دانشجو میتواند نقاط قوت و ضعف خود را در فرآیند تصمیمگیری شناسایی و برای اصلاح آنها اقدام کند.
ارزیابی عملکرد فراگیران با بازخورد فوری
معاون پژوهشی مرکز آموزشی، پژوهشی و درمانی شهید هاشمینژاد، ثبت اطلاعات و معیارهای انتخابشده توسط کاربر را از دیگر قابلیتهای این نرمافزار برشمرد و افزود: میزان تطابق تصمیم کاربر با الگوی استاندارد محاسبه میشود و این اطلاعات میتواند برای ارزیابی روند یادگیری و شناسایی نیازهای آموزشی فراگیر مورد استفاده قرار گیرد.
وی تصریح کرد: ارائه بازخورد بلافاصله پس از تصمیمگیری، از نقاط قوت این ابزار آموزشی است؛ زیرا فراگیر در همان لحظه متوجه میشود در کدام بخش از فرآیند تصمیمگیری عملکرد مناسبی داشته و در چه مرحلهای نیازمند اصلاح یا آموزش بیشتر است.
تمرین تصمیمگیری بدون ایجاد خطر برای بیمار
دکتر رضوانی با تأکید بر اهمیت شبیهسازی در آموزش پزشکی گفت: یکی از مزایای ابزارهای دیجیتال و شبیهسازی، فراهم کردن امکان تمرین فرآیند تصمیمگیری بدون ایجاد خطر برای بیمار است. فراگیر میتواند سناریوهای مختلف را بارها تمرین و با دریافت بازخورد، آموختههای خود را تثبیت و مهارت تصمیمگیری بالینی خود را تقویت کند.
وی ادامه داد: این نرمافزار بهصورت آفلاین طراحی شده است و این ویژگی امکان استفاده از آن را در محیطهای مختلف آموزشی فراهم میکند و وابستگی به دسترسی دائمی به اینترنت را کاهش میدهد.
فناوری؛ ابزاری مکمل برای ارتقای آموزش پزشکی
معاون پژوهشی مرکز آموزشی، پژوهشی و درمانی شهید هاشمینژاد، این طرح را نمونهای از تلفیق فناوری اطلاعات سلامت با آموزش پزشکی دانست و اظهار کرد: هدف از طراحی این ابزار، جایگزین کردن آموزش بالینی یا نقش استاد نیست، بلکه ایجاد یک ابزار مکمل برای آموزش و تمرین است تا فراگیر بتواند دانش خود را در قالب سناریوهای بالینی به مهارت تصمیمگیری تبدیل کند.
دکتر رضوانی افزود: ثبت فرآیند تصمیمگیری و محاسبه میزان تطابق عملکرد فراگیر با الگوی استاندارد، میتواند در آینده برای ارزیابی دقیقتر روند یادگیری و شناسایی نیازهای آموزشی مورد استفاده قرار گیرد و زمینه توسعه ابزارهای مشابه در سایر حوزههای تصمیمگیری بالینی را فراهم کند.
وی در پایان خاطرنشان کرد: با توسعه این مسیر میتوان سناریوهای آموزشی بیشتری را در نرمافزار تعریف کرد و از ظرفیت فناوریهای هوشمند برای ارتقای کیفیت آموزش کارورزان و دانشجویان پزشکی بهره گرفت.
این طرح با همکاری دکتر بهرنگ رضوانی کاخکی، متخصص طب اورژانس و معاون پژوهشی مرکز آموزشی، پژوهشی و درمانی شهید هاشمینژاد، دکتر سید مجید صدرزاده، متخصص طب اورژانس و مدیر گروه طب سرپایی دانشگاه و مهندس گلنوش شهرکی طراحی و پیادهسازی شده است.
درج نظر