پایگاه خبری وبدا

با حضور مسئولان حوزه سلامت، اورژانس پیش‌بیمارستانی، اعضای هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد و نماینده پلیس راهور استان، جلسه کمیته فنی سلامت و ایمنی ترافیک با محوریت بررسی علل و پیامدهای سوانح ترافیکی، وضعیت مصدومان و راهکارهای کاهش تلفات برگزار شد.

به گزارش وبدا، جلسه کمیته فنی سلامت و ایمنی ترافیک با حضور دکتر سیدجواد حسینی، رئیس کمیته، دکتر اسما افشاری، دبیر کمیته، دکتر علی یزدانی، رئیس اورژانس پیش‌بیمارستانی و مدیریت حوادث دانشگاه علوم پزشکی مشهد، جمعی از اعضای هیأت علمی و نماینده پلیس راهور استان برگزار شد و ابعاد مختلف سوانح ترافیکی از منظر سلامت، ایمنی، درمان، سلامت روان و رفتار رانندگان مورد بررسی قرار گرفت.

جوانان؛ بخش قابل توجهی از قربانیان سوانح ترافیکی

دکتر سیدجواد حسینی، مسئول کمیته امنیت غذایی استان، در این نشست با اشاره به سهم قابل توجه جوانان در میان قربانیان حوادث رانندگی، اظهار کرد: حوادث ترافیکی علاوه بر تحمیل خسارت‌های جبران‌ناپذیر به خانواده‌ها، بخش مهمی از سرمایه انسانی و سال‌های مفید زندگی افراد را از بین می‌برد.

وی افزود: طی سال‌های گذشته با اجرای برنامه‌های پیشگیری و کنترل بیماری‌های غیرواگیر، افزایش امید به زندگی و طول عمر در جامعه حاصل شده است، اما حوادث ترافیکی با گرفتن جان افراد در سنین جوانی و فعال، سال‌های زیادی از عمر مفید آنان را از بین می‌برد و آثار گسترده‌ای بر خانواده و جامعه بر جای می‌گذارد.

دکتر حسینی با تأکید بر اینکه پیامدهای سوانح ترافیکی تنها به آسیب‌های جسمی و مرگ محدود نمی‌شود، خاطرنشان کرد: مصدومان حوادث، خانواده‌های آنان و حتی افرادی که در صحنه حادثه حضور دارند، ممکن است با پیامدهای روانی از جمله اختلال استرس پس از سانحه (PTSD) مواجه شوند؛ بنابراین حمایت‌های روان‌شناختی و مداخلات به‌موقع باید در برنامه‌های سلامت و ایمنی ترافیک مورد توجه قرار گیرد.

وی هدف اصلی برنامه‌های سلامت و ایمنی ترافیک را ایجاد هماهنگی میان دانشگاه علوم پزشکی، دستگاه‌های اجرایی و سایر ذی‌نفعان دانست و گفت: برای کنترل و کاهش حوادث ترافیکی، همکاری منسجم، مستمر و مؤثر تمامی دستگاه‌های مرتبط ضروری است.

مسئول کمیته امنیت غذایی استان ادامه داد: این اقدامات در چارچوب بند «ج» ماده ۴ آیین‌نامه اجرایی شورای عالی سلامت و امنیت غذایی و در راستای مصوبات مربوط به پیشگیری و کنترل سوانح و حوادث دنبال می‌شود و کارگروه پیشگیری و کنترل سوانح و حوادث نیز ذیل سند کنترل و پیشگیری از بیماری‌های غیرواگیر فعالیت می‌کند.

تأکید بر سه لایه سلامت روان در پیشگیری از سوانح

دکتر اسما افشاری، رئیس دبیرخانه کارگروه سلامت و امنیت غذایی استان، نیز با اشاره به روند حوادث ترافیکی در سال‌های اخیر اظهار کرد: در شیوه‌نامه ابلاغی کمیته فنی سلامت و ایمنی ترافیک، بر روند افزایشی سوانح، حوادث و مرگ‌ومیر پس از دوران کووید ۱۹ تأکید شده است.

وی افزود: با وجود فعالیت ساختارها و تشکیلات مختلف در حوزه ایمنی ترافیک، همچنان نیاز به ایجاد هم‌افزایی میان دستگاه‌ها و استفاده از ظرفیت‌های علمی و اجرایی دانشگاه وجود دارد تا بتوان روند افزایشی تلفات را کنترل کرد.

رئیس دبیرخانه کارگروه سلامت و امنیت غذایی استان با بیان اینکه هدف‌گذاری سالانه کاهش ۱۰ درصدی مرگ‌ومیر محقق نشده است، تصریح کرد: باید با بازنگری در رویکردهای موجود و استفاده از ظرفیت‌های علمی و اجرایی، برای تغییر این روند برنامه‌ریزی کرد.

دکتر افشاری گفت: سند راهبردی ملی ایمنی و ترافیک، علاوه بر ابعاد فنی و زیرساختی، به سلامت جسم و روان نیز توجه دارد و نگاه به پیشگیری نباید صرفاً به زیرساخت، آمبولانس و اقدامات پس از حادثه محدود شود.

وی ادامه داد: در این رویکرد، سه لایه سلامت روان شامل سلامت روان راننده پیش از وقوع حادثه، سلامت روان مصدوم پس از حادثه و سلامت روان افرادی که در صحنه حادثه حضور پیدا می‌کنند، مورد توجه قرار گرفته است و لازم است این موضوع در برنامه‌ها و تحقیقات آینده با جدیت بیشتری دنبال شود.

نزدیک به ۳۰ درصد مأموریت‌های اورژانس مربوط به حوادث ترافیکی است

دکتر علی یزدانی، رئیس اورژانس پیش‌بیمارستانی و مدیریت حوادث دانشگاه علوم پزشکی مشهد، در ادامه نشست به تشریح وضعیت مأموریت‌های اورژانس و مصدومان حوادث ترافیکی پرداخت.

وی اظهار کرد: حوادث ترافیکی نزدیک به ۳۰ درصد مجموع مأموریت‌های اورژانس پیش‌بیمارستانی را به خود اختصاص می‌دهد و ۷۰ درصد ظرفیت ناوگان اورژانس برای پوشش سایر فوریت‌های پزشکی مورد استفاده قرار می‌گیرد.

دکتر یزدانی افزود: میانگین زمان رسیدن آمبولانس به محل حادثه در شهرها حدود ۱۵ تا ۱۶ دقیقه است که تفاوت قابل توجهی با میانگین کشوری ندارد، اما ارتقای این شاخص نیازمند تقویت ناوگان، توسعه زیرساخت‌ها و ایجاد پایگاه‌های پشتیبان در محورهای پرتردد است.

وی با اشاره به وضعیت پذیرش مصدومان ترافیکی در مراکز درمانی مشهد گفت: بیمارستان شهید هاشمی‌نژاد با پذیرش ۳۴ درصد مصدومان ترافیکی، بیشترین بار مراجعات ناشی از حوادث را در شهر مشهد بر عهده دارد. علاوه بر چهار مرکز اصلی ترومای دانشگاه، بیمارستان‌های فارابی و رضوی نیز پذیرای مجروحان هستند و مصدومان سطح یک تریاژ در تمامی مراکز درمانی شهر پذیرش می‌شوند.

خواب ناکافی؛ عامل پنهان در بروز حوادث مرگبار

دکتر مهناز امینی، فلوشیپ پزشکی خواب و عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد، نیز در این نشست با تأکید بر اهمیت بهداشت خواب در پیشگیری از حوادث رانندگی اظهار کرد: اختلالات خواب از جمله آپنه تنفسی، پرخوابی و اختلال ساعت زیستی می‌توانند در زمان رانندگی موجب کاهش هوشیاری و افزایش خطر تصادف شوند.

وی با اشاره به کاهش میانگین مدت خواب انسان در یک قرن اخیر افزود: انباشت کمبود خواب و ایجاد پدیده «بدهی خواب» می‌تواند در شرایط یکنواخت رانندگی، به‌ویژه در محورهای طولانی و کویری، موجب خواب‌آلودگی، بسته‌شدن ناگهانی پلک‌ها، کاهش هوشیاری و بروز حوادث شدید شود.

دکتر امینی خاطرنشان کرد: یکی از چالش‌های مهم در مورد رانندگان حرفه‌ای، نگرانی از هزینه‌های درمان یا احتمال از دست دادن شغل است که ممکن است موجب پنهان کردن علائم اختلالات خواب شود.

این فلوشیپ پزشکی خواب، پوشش بیمه‌ای تست‌های تشخیصی خواب، دست‌کم برای رانندگان، و ایجاد حمایت‌های مالی و بیمه بیکاری برای رانندگان حرفه‌ای را از راهکارهای مؤثر برای تشخیص و درمان اختلالات خواب و کاهش حوادث ناشی از خواب‌آلودگی عنوان کرد.

ضرورت تغییر رویکرد و افزایش «درک خطر» در رانندگان

دکتر سیف‌الله غریب، عضو هیأت علمی گروه مدیریت سلامت، ایمنی و محیط‌زیست دانشگاه علوم پزشکی مشهد، نیز با اشاره به ضرورت بازنگری در سیاست‌های کاهش حوادث ترافیکی اظهار کرد: با وجود اقدامات انجام‌شده طی سال‌های گذشته، کاهش ملموسی در حوادث رانندگی ایجاد نشده است و برای تغییر این روند باید رویکردهای موجود مورد بازنگری قرار گیرد.

وی افزایش درک خطر در میان کاربران راه را یکی از محورهای اساسی پیشگیری دانست و گفت: نگاه جزیره‌ای به مدیریت حوادث، یکی از موانع دستیابی به نتایج مطلوب است و برای کاهش تلفات باید همکاری میان دانشگاه، صنعت، دستگاه‌های اجرایی و متولیان ترافیک تقویت شود.

دکتر غریب، اجرای برنامه‌های خودمراقبتی سازمانی و آموزش رانندگان پرخطر را از جمله راهکارهای قابل اجرا عنوان کرد و افزود: تجربه اجرای چنین برنامه‌هایی در شاهرود نشان داده است که پیوند ظرفیت دانشگاه و صنعت می‌تواند در ارتقای ایمنی رانندگان مؤثر باشد.

وی همچنین از طراحی و اجرای آزمون درک خطر رانندگی خبر داد و گفت: این آزمون از طریق سامانه «HAZMAP» و با بهره‌گیری از شبیه‌ساز رانندگی، سطح درک خطر راننده را ارزیابی می‌کند و می‌تواند به شناسایی افراد پرخطر و برنامه‌ریزی آموزشی برای آنان کمک کند.

عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد، توسعه مطالعات تخصصی در حوزه سلامت و ایمنی ترافیک و استفاده از ظرفیت رشته‌های بهداشت، علوم اعصاب و روان‌شناسی را ضروری دانست و پیشنهاد کرد ظرفیت دانشگاه برای تربیت نیروی متخصص در این حوزه توسعه یابد.

نقص فنی خودرو و رفتارهای پرخطر؛ دو چالش مهم ایمنی ترافیک

سرهنگ عباس عابدینی، رئیس اداره آموزش و فرهنگ ترافیک پلیس راهور استان، نیز در این نشست با تأکید بر ضرورت ارتقای آگاهی عمومی و فرهنگ صحیح رانندگی اظهار کرد: افزایش درک خطر در میان رانندگان و سایر کاربران ترافیک، نقش مهمی در پیشگیری از حوادث دارد.

وی نقص فنی خودروها را یکی از عوامل مؤثر در بروز حوادث دانست و افزود: گاهی بی‌توجهی به نقص‌های کوچک فنی می‌تواند به توقف ناگهانی خودرو در معابر و در نهایت وقوع تصادفات زنجیره‌ای منجر شود.

سرهنگ عابدینی همچنین با اشاره به وضعیت موتورسواران، استفاده از تجهیزات ایمنی به‌ویژه کلاه ایمنی را ضروری دانست و گفت: بخشی از کاربران موتورسیکلت برای کسب درآمد و تردد روزمره از این وسیله استفاده می‌کنند و لازم است علاوه بر فرهنگ‌سازی، شرایط دسترسی آنان به تجهیزات ایمنی مناسب نیز مورد توجه قرار گیرد.

رئیس اداره آموزش و فرهنگ ترافیک پلیس راهور استان، خشونت در رانندگی و بی‌توجهی به استراحت کافی را از دیگر عوامل خطرآفرین برشمرد و بر ضرورت استراحت رانندگان در مسیرهای طولانی تأکید کرد.

وی در پایان خاطرنشان کرد: رعایت اصول ایمنی تنها برای حفظ جان راننده نیست، بلکه خانواده، سرنشینان، عابران پیاده و سایر کاربران راه نیز از پیامدهای رفتار راننده تأثیر می‌پذیرند و ارتقای آگاهی عمومی و فرهنگ صحیح رانندگی، یکی از مهم‌ترین مسیرهای کاهش تلفات و آسیب‌های ناشی از حوادث ترافیکی است.